III SA/Wr 337/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Skarżąca złożyła na niewłaściwym formularzu, tj. PPPr, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Formularz PPPr składają bowiem osoby prawne i jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. W uzasadnieniu tego błędnego formularza skarżąca podała, że przedkłada dokumenty potwierdzające jej stan majątkowy i podała, że źródłem jej utrzymania jest emerytura męża w wysokość[...] zł, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Nie posiada środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w sprawie. W rubryce nr 9.1 podała, że nie posiada rachunku bankowego. Do wniosku dołączyła: przekaz pocztowy z którego wynika, że mąż otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł, opłatę za czynsz 303,63 zł, opłaty za prąd: 106,22 zł, telefon 53,86 zł, gaz 40.92 zł, woda i ścieki 178,75zł, leki: 75,74 zł, 55,70 zł, 41,72 zł. Dodatkowo przesłała do Sądu dwa zeznania PIT-37, zawierające wspólne rozliczenie z małżonkiem, z których wynika, że w 2012 r. dochód małżonka wyniósł [...] zł, a w 2013 r. [...] zł, natomiast skarżąca nie uzyskała dochodu w tych dwóch latach kalendarzowych objętych tym zeznaniem podatkowym. Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 12 czerwca 2014 r. została wezwana do złożenia powyższego wniosku o przyznanie prawa pomocy na właściwym formularzu PPr składanym przez osoby fizyczne oraz do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej: czyli dowodów potwierdzających wysokość jej dochodów, wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych małżonków za ostatnie trzy miesiące, zaświadczenia z Urzędu Pracy potwierdzającego, że skarżąca lub osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako osoby bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa (poszukujące pracy); aktualną decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości, wyjaśnienia czy opłaca podatek dochodowy i w jakiej formie lub czy prowadzi dział specjalny produkcji rolnej (wraz z dowodami potwierdzającymi ten fakt), wyjaśnienia czy otrzymuje obecnie płatności dla rolników i w jakiej wysokości wraz z dowodami potwierdzającymi ten fakt. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca nie nadesłała dokumentów dotyczących sytuacji materialnej określonych w tym wezwaniu, natomiast złożyła na właściwym urzędowym formularzu PPf wniosek o przyznanie prawa pomocy również w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu w uzasadnieniu którego wskazała, że jest ono tożsame z uzasadnieniem podanym we wcześniejszym formularzu. Ponownie podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem i że jedynym źródłem ich utrzymania jest emerytura męża w kwocie [...] zł. Dodała, że posiada mieszkanie i nie posiada innych nieruchomości oraz papierów i przedmiotów wartościowych. Z przepisu art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Przechodząc do dalszych rozważań wskazać trzeba, że skarżąca skarży w niniejszej sprawie ostateczną decyzję ustalającą zobowiązanie z tytułu nienależnie pobranych płatności w wysokości [...] zł. Wpis od skargi na tę decyzję będzie wynosił 1972 zł ([...], a ewentualne przyszłe koszty sądowe, które mogą wystąpić w sprawie to: wpis od zażalenia 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej 986 (1972x1/2), opłata za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku 100 zł. Mając na uwadze wysokość zobowiązania o charakterze publicznoprawnym z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w wysokości [...] zł oraz wysokość wpisu od skargi na zaskarżoną decyzję i kwoty ewentualnych przyszłych kosztów sądowych i kosztów ustanowienia pełnomocnika, a także wysokość aktualnych wydatków związanych z utrzymaniem oraz fakt, że źródłem utrzymania skarżącej i męża jest świadczenie emerytalne męża, co dodatkowo potwierdzają nadesłane kopie zeznań podatkowych małżonków za lata 2012 -2013, z których wynika, że skarżąca nie uzyskała dochodów objętych tymi zeznaniami przyjąć trzeba, iż wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, mimo że nie nadesłała dokumentów określonych w wezwaniu z dnia 12 czerwca 2014 r., w tym wyciągu z konta bankowego. Jednakże brak konta bankowego potwierdza twierdzenie skarżącej zawarte w pierwszym błędnym formularzu i dołączony do tego wezwania przekaz pocztowy z którego wynika, że emerytura męża przekazywana jest w formie tego przekazu, a nie na konto bankowe. Z tych względów należało przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.