Sygnatura
III SA/Wr 318/25
Wyrok WSA we Wrocławiu z 8 kwietnia 2026 r., III SA/Wr 318/25 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Wynik
*Stwierdzono bezskuteczność czynności wydanej na podstawie przepisów szczególnych
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 8 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, , Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w P. na czynność Burmistrza Miasta Polanica- Zdrój w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty dotacji oświatowej za maj 2025 r I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Gminy Polanica-Zdrój na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, strona, spółka) jest czynność Burmistrza Miasta Polanicy Zdrój (dalej: organ, Burmistrz, organ dotujący) z dnia 29 października 2025 r. dotycząca odmowy przyznania i wypłaty dotacji za miesiąc maj 2025 r. na rzecz Niepublicznej Szkoły Podstawowej w Domu Wczasów Dziecięcych G. (dalej: Szkoła). W skardze Spółka zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 754, dalej: u.f.z.o.), poprzez ich błędne zastosowanie i nieprzyznanie oraz niewypłacenie przez Burmistrza na rzecz skarżącej dotacji za maj 2025 r., podczas gdy dotacja ta winna była zostać przyznana i wypłacona na wskazaną w informacji o liczbie uczniów w Szkole w maju 2025 r.; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ustalenie należnej skarżącej dotacji, a mianowicie art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez Burmistrza do starannego i zgodnego z przepisami prawa przeprowadzenia postępowania w przedmiocie przyznania Spółce dotacji za maj 2025 r., podważenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i naruszenie słusznego interesu skarżącej, bez uzasadnionej ku temu podstawy faktycznej oraz prawnej. Wniosła strona o: 1. stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności względem skarżącej w zakresie odmowy przyznania i wypłaty dotacji za maj 2025 r.; 2. o uznanie uprawnienia skarżącej do wypłaty na jej rzecz nieprzyznanej w maju 2025 r. dotacji wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi zgodnie z art. 48 ust. 1 u.f.z.o. tj. do wypłaty dotacji w prawidłowej wysokości; 3. zasądzenie na podstawie art. 200 p.p.s.a. od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw; 4. dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów: a. wniosku o udzielenie dotacji na rok 2025; b. informacji miesięcznej o aktualnej liczbie uczniów w kwietniu 2025; c. uchwały z dnia 19 marca 2018 r. nr IV/16/2018 Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół i przedszkoli oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania; d. uchwały z dnia 10 grudnia 2021 r., nr XIV/117/2021 Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju w sprawie zmiany uchwały z dnia 19 marca 2018 r., nr IV/16/2018 Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół i przedszkoli oraz trybu przeprowadzenia kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania; e. dzienników zajęć lekcyjnych i opiekuńczo-wychowawczych; f. zgłoszenia do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez Gminę Polanica Zdrój z dnia 24 września 2021 r.; g. wydruku z rejestru szkół i placówek oświatowych; h. zaświadczenia i nadania numeru REGON. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Szkoła posiada wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Polanica Zdrój. W ustawowym terminie tj. w dniu 12 września 2024 r. skarżąca złożyła do organu dotującego wniosek o udzielenie dotacji dla Szkoły na rok 2025. Dalej skarżąca wskazała, że prowadzona przez nią Szkoła otrzymuje dotację na podstawie art. 26 ust. 1 u.f.z.o., zgodnie z którym niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Na dzień 30 września 2024 r. (roku bazowego) w Szkole przebywało [...] uczniów, co zostało wykazane w SIO. Aktem prawa miejscowego dotyczącym wypłacania dotacji na rzecz szkoły prowadzonej przez skarżącą jest natomiast uchwała z dnia 19 marca 2018 r. nr IV/16/2018 Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół i przedszkoli oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. Na podstawie § 2 powyższej uchwały, dotacja dla niepublicznych szkół i przedszkoli obliczana jest w poszczególnych miesiącach w przeliczeniu na każdego ucznia wykazanego w informacji miesięcznej o aktualnej liczbie uczniów, składanej przez osobę prowadzącą w terminie do 5 dnia każdego miesiąca, według stanu na pierwszy dzień danego miesiąca. Pomimo złożenia informacji miesięcznej o aktualnej liczbie uczniów w maju 2025 r., organ dotujący nie wypłacił należnej dotacji na rzecz prowadzonej Szkoły. Skarżąca podkreśliła, że organ w innych postępowaniach prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w zakresie m.in. dotacji za marzec, maj, czerwiec powołał się na okoliczność, że prowadzonej przez skarżącą niepublicznej szkole nie należy się dotacja na uczniów oraz że prowadzona szkoła stanowi szkołę funkcjonującą w domu wczasów dziecięcych. Argumenty te organ oparł na stanowisku przedstawionym w piśmie Ministerstwa Edukacji Narodowej, z którego wynika, że dotacja przyznawana na wychowanka dla domu wczasów dziecięcych – którego także organem prowadzącym jest skarżąca – w zupełności wyczerpuje potrzeby do ponoszenia wydatków na uczniów szkoły. Spółka podkreśliła, że jest organem prowadzącym Szkołę; Szkoła posiada odrębny numer REGON, jak również w rejestrze szkół i placówek oświatowych widnieje jako samodzielna niepubliczna szkoła podstawowa w Domu Wczasów Dziecięcych G. i nie działa w strukturach domu wczasów dziecięcych. Gdyby prowadzona przez Spółkę Szkoła nie spełniała wymagań i kryteriów dla szkół podstawowych, to Kurator Oświaty nakazałby jej wykreślenie z rejestru szkół niepublicznych. Skarżąca zaznaczyła, że organ dotujący bez żadnej wątpliwości dokonywał wypłaty dotacji dla prowadzonej przez nią Szkoły w 2023 r. Z uwagi na brak uczniów na dzień 30 września 2023 r. nie został wygenerowany raport SIO. Skutkowało to brakiem otrzymania subwencji na Szkołę i tym samym brakiem wypłaty dotacji w całym 2024 r., poza miesiącem styczniem. Końcowo skarżąca podniosła, że ustawodawca w przepisach u.f.z.o. przewiduje dla organu negatywne konsekwencje w związku z nieprzekazaniem dotacji na rzecz danego podmiotu systemu oświaty w postaci odsetek naliczanych zgodnie z art. 48 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy w przypadku nieprzekazania dotacji. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że bezsporne jest w sprawie, że skarżąca jest organem prowadzącym Niepubliczną Szkołę Podstawową w Domu Wczasów Dziecięcych G. o której mowa w art. 2 pkt 2 lit a ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. — Prawo oświatowe a także organem prowadzącym Dom Wczasów Dziecięcych G. położonym pod tym samym adresem co szkoła podstawowa. Wskazał organ, że dokumentacja wewnętrzna Szkoły, jak również działania marketingowe wskazują jednoznacznie, iż Szkoła działa w ramach i na potrzeby domu wczasów dziecięcych. Podkreślił organ, że analizując dopuszczalność wypłaty dotacji oświatowej za miesiąc maj 2025 r., jak również w każdym miesiącu nie można ograniczać się wyłącznie do weryfikacji dopełnienia przez podmiot wnioskujący o dotację warunków formalnych. Powołał się organ na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że organ na etapie każdorazowej co miesięcznej wypłaty dotacji oświatowej uprawniony jest do oceny merytorycznej spełniania przez Skarżącą obowiązków wynikających z przepisów prawa, którą stanowią podstawę do wypłaty dotacji oświatowej, albowiem "wypłata dotacji nie jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania fizycznego środków finansowych, a finalnym rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu dokonanego na podstawie konkretnych regulacji. Dalej w I części skargi organ przeprowadził obszerny wywód wykazujący, że w sprawie mamy do czynienia wyłącznie z formalnym istnieniem szkoły w Ewidencji Szkół i Placówek Oświatowych. A realnie skarżąca nie realizuje celów i zadań tej jednostki systemu oświaty, jak również nie wypełnia ustawowych obowiązków. Dokumentacja przedstawiona przez Skarżącą dowodzi wyłącznie o realizacji celów i zadań domów wczasów dziecięcych, których organem prowadzącym jest również Skarżąca, a który jest prowadzony pod wskazanym adresem, co nie dowodzi jednak prowadzenia samodzielnej odrębnej jednostki systemu oświaty, jaką jest szkoła podstawowa. W tym zakresie wskazał organ na okoliczności dotyczące funkcjonowania Szkoły, w tym na: - wzrost liczby dzieci względem deklarowanego (we wniosku o udzielenie dotacji z września 2024 r. zakładano planowaną liczbę dzieci w 2025 r. - [...], podczas gdy w roku szkolnym 2024/2020 było już [...] uczniów, informacja miesięczna o aktualnej liczbie uczniów z dnia 5 maja 2025 r. - liczba uczniów [...], korekta informacji miesięcznej o aktualnej liczbie uczniów z dnia 9 maja 2025 r. - liczba uczniów [...]; - na dziennik lekcyjny dla klas VI - VIII szkoły podstawowej w dniach 28.04.2025 r. - 4.05.2025 r. (4 dni robocze i 3 dni ustawowo wolne od nauki i pracy - zajęcia realizowane wyłącznie w poniedziałek, wtorek i środę) - uwzględniający nauczycieli prowadzących zajęcia w tym T. C., Ł. C. i G. P. - członków zarządu Skarżącej i osób nie posiadają kwalifikacji zgodnych z Rozporządzeniem MEN z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, jak również dane osobowe uczniów ([...] uczniów) zamieszkałych poza gminą Polanica Zdrój min, w Ł., W., Z., B. i spełniających w tych szkołach obowiązek szkolny zgodnie z danymi SIO; - dziennik lekcyjny dla klas I- III szkoły podstawowej w dniach w dniach 28.04.2025 r. - 4.05.2025 r. (4 dni robocze i 3 dni ustawowo wolne od nauki i pracy - zajęcia realizowane wyłącznie w poniedziałek, wtorek i środę) - uwzględniający nauczycieli prowadzących zajęcia w tym G. P. - członka zarządu Skarżącej i osobę nie posiadającą kwalifikacji zgodnych z Rozporządzeniem MEN z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, jak również dane osobowe uczniów ([...] uczniów) zamieszkałych poza gminą Polanica Zdrój min, w R., Ł., Z.1 i spełniających w tych szkołach obowiązek szkolny zgodnie z danymi SIO, dziennik lekcyjny dla klas IV -V szkoły podstawowej w dniach 28.04.2025 r. - 4.05.2025 r. (4 dni robocze i 3 dni ustawowo wolne od nauki i pracy - zajęcia realizowane wyłącznie w poniedziałek, wtorek i środę w niepełnym wymiarze) - uwzględniający nauczycieli prowadzących zajęcia w tym T. C., Ł. C. i G. P. - członków zarządu Skarżącej i osób nie posiadają kwalifikacji zgodnych z Rozporządzeniem MEN w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, jak również dane osobowe uczniów ([...] uczniów) zamieszkałych poza gmina Polanica Zdrój min. Ł., W., O. i spełniających w tych szkołach obowiązek szkolny zgodnie z danymi SIO; - wydruk z SIO potwierdzający między innymi, że Skarżąca dla prowadzenia Niepublicznej Szkoły Podstawowej G. nie zatrudnia pedagoga, logopedę i psychologa zgodnie z art, 42d ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r, - Karta Nauczyciela. Wskazał organ, że Szkoła nie spełnia ustawowych obowiązków wynikających z art. 14 ust. 3 Pr. oświatowego, a w szczególności: -nie realizuje programów nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - również podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego; - nie realizuje obowiązkowych zajęć edukacyjnych w okresie nie krótszym oraz w wymiarze nie niższym niż łączny wymiar poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych określony w ramowym planie nauczania szkoły publicznej danego typu; - nie stosuje zasad klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, o których mowa w ust. 1 pkt 5; - nie prowadzi dokumentacji przebiegu nauczania ustaloną dla szkół publicznych; - nie zatrudnia nauczycieli obowiązkowych zajęć edukacyjnych posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych; przepisy art. 15 ust. % 4 i 6 stosuje się odpowiednio; - nie stosuje organizacji roku szkolnego ustalonej dla szkół publicznych. Według organu skarżąca nie prowadzi stałego nauczania, nie realizuje obowiązku szkolnego dzieci będących wychowankami domów wczasowych w sposób ciągłu, nie posiada oddziałów ani nauczycieli zajęć dydaktycznych. Liczba uczniów w Szkole prowadzonej przez skarżącą w każdym miesiącu ulega znacznym wahaniom - od 0 do blisko 100 osób. Zgodnie z raportem SIO za rok szkolny 2024/ 2025 liczba uczniów wskazana przez skarżącą wynosi łącznie [...] osób, z czego dokładnie [...] uczniów przerwało naukę, nie kontynuowało jej. Szkoła nie prowadzi dokumentacji rekrutacyjnej, jak również nie prowadzi dokumentacji rezygnacyjnej uczniów. Argumentował organ, że w trakcie pobytu w Szkole, nie są realizowane zajęcia dydaktyczne i nie jest realizowany program nauczania. Szkoła nie zatrudnia nauczycieli, jak również nauczycieli specjalistów, nie prowadzi dokumentacji przebiegu nauczania, jak również klasyfikacji i oceniania uczniów. Ponadto żaden z uczniów nie został również wykreślony ze szkół miejsca zamieszkania, a które to szkoły otrzymywały za te dzieci dotację oświatową za ten okres. Stwierdził organ, że uczniowie przebywający u skarżącej pozostawali uczniami szkół miejsca zamieszkania i w SIO byli wpisani jako uczniowie tych szkół, a szkołom tym była wypłacana dotacja oświatowa na uczniów. W trakcie pobytu nie były prowadzone zajęcia w systemie klasowo - lekcyjnym, wyjazdy są opłacane przez rodziców uczniów i zlecane przez Szkoły, uczniowie nie są klasyfikowani przez skarżącą. Zdaniem organu dzieci i młodzież przyjmowana są do DWD G. jako wychowankowie i do Niepublicznej Szkoły Podstawowej G. jako uczniowie, a w rzeczywistości stanowi to organizację przez publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe wypoczynku oraz krajoznawstwa i turystyki dla uczniów spełniających u nich obowiązek szkolny. Zaznaczył organ, że pobyt podczas wypoczynku oraz wycieczek jest wyłączony z dotowania, o którym mowa w art. 29 ust. 1 i 2. u.f.z.o. Następnie powołał się organ na wyniki kontroli z 17 lipca 2024 r., które wykazały nieprawidłowości w funkcjonowaniu Szkoły. W II części skargi organ powołując się na przepisy dotyczące funkcjonowania domów wczasów dziecięcych oraz na statut Szkoły stwierdził, że Szkoła realizuje swoje cele i zadania, tylko dla wychowanków, zarówno dom wczasowy jak i szkoła funkcjonują pod jednym adresem i posiadają taki sam organ prowadzący. Zdaniem organu dowodzi to ścisłego powiązania faktycznego obu podmiotów, nawet jeżeli związek ten nie wynika wprost z danych dotyczących ewidencji jednostek oświaty. Według organu tak należy intepretować zawarte w treści § 76 ust. 1 rozporządzenia pojęcie "szkoły funkcjonującej w domu wczasów dziecięcych". Przeciwna wykładnia pozwala na tworzenie pozornie niezależnej szkoły podstawowej, funkcjonującej w ścisłym powiązaniu z DWD oraz pobieranie na ten cel odrębnej dotacji, podczas gdy w praktyce działalność takiej szkoły niczym nie różni się od funkcjonowania szkoły utworzonej bezpośrednio w strukturze DWD. Stwierdził organ, że w sprawie bezsporne jest, że jedynym zadaniem Szkoły jest realizacja obowiązku szkolnego i nauki wynikającego z § 76 ust. 1 rozporządzenia, wynika to z faktu, że wszyscy uczniowie tej szkoły są jednocześnie wychowankami DWD. Innymi słowy, Szkoła prowadzona przez skarżącą jest "szkołą funkcjonująca w domu wczasów dziecięcych" w rozumieniu § 76 ust. 1 rozporządzenia. W części III skargi organ odwołując się do przepisów u.f.z.o. stwierdził, że w sytuacji kiedy Szkoła funkcjonuje w strukturze DWD, to nie przysługuje jej dotacja oświatowa. Konstrukcja art. 29 ust. 3 u.f.z.o. wskazuje, że prawodawca jako wyjątkową przewidział "kumulację" dotacji na "wychowanka" placówki oraz "ucznia" szkoły będącej z nią w związku faktycznym. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ wniósł o przeprowadzenie dowodów z szeregu załączonych dokumentów. W piśmie procesowym z dnia 20 sierpnia 2025 r, organ złożył wnioski dowodowe, w tym z raportów z SIO potwierdzających przypisanie dzieci do innych szkół., wydruków ze stron internetowych dotyczących miejsca zamieszkania wskazanych dzieci, wystąpień organu do innych urzędów/szkół w zakresie miejsca spełniania obowiązku szkolnego przez wskazane dzieci oraz pozyskanych odpowiedzi. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 24 września 2025 r. organ wniósł o przeprowadzenie kolejnych dowodów, tj. wystąpień organu do innych urzędów/szkół w zakresie miejsca spełniania obowiązku szkolnego przez wskazane dzieci oraz pozyskanych odpowiedzi. Wskazał organ, że według ustaleń stanu faktycznego poczynionego przez Organ, Szkoła prowadzona przez skarżącą nie posiadała w maju 2025 r. żadnego ucznia spełniającego u niego i realizującego w niej obowiązek szkolny, tym samym nie przysługiwała jej wypłata dotacji oświatowej w maju 2025 r. Podtrzymał organ w całości stanowisko, iż Szkoła nie spełnia celów i zadań niepublicznej szkoły podstawowej opisanych w art. 14 ust. 3 Pr. oświatowego. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2026 r. organ złożył kolejne wnioski dowodowe – m.in. z raportów z SIO potwierdzających przypisanie dzieci do innych szkół. Przedstawił organ argumentację dotyczącą zasad przyznawania dotacji i obowiązków i uprawnień organu dotującego. W piśmie procesowym z dnia 13 marca 2026 r. organ złożył kolejne wnioski dowodowe – pismo Kuratorium Oświaty we Wrocławiu Delegatura w Jeleniej Górze na potwierdzenie stanowiska organu, że skarżąca nie realizuje obowiązków z art. 14 ust. 3 Pr. oświatowego. Strona odpowiadając na stanowisko organu podtrzymała zarzuty skargi. Organ na rozprawie złożył załącznik do protokołu, w którym przedstawił wnioski, oświadczenia i uzupełnienie dotychczasowego stanowiska organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd bierze zatem pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie natomiast do art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio Jak wynika z treści skargi i dołączonych do niej dokumentów, skarżąca 12 września 2024 r. zwróciła się z wnioskiem o udzielenie na 2025 r. dotacji dla niepublicznej szkoły podstawowej prowadzonej w DWD G.. W dniu 5 maja 2025 r. złożyła strona informację o aktualnej liczbie uczniów w maju 2025 r. wskazując [...] uczniów. W dniu 9 maja 2025 r. strona złożyła korektę informacji wskazując [...] uczniów. Organ odmówił udzielenia dotacji wskazując, jako przyczynę ustalenie podwójnego dotowania uczniów wskazanych w informacji o faktycznej liczbie uczniów złożonej przez stronę. Wskazał organ, że ustalenie powyższe nastąpiło na podstawie raportu pobranego z SIO, z którego wynika, że uczniowie zgłoszeni przez stronę są przypisani do innych szkół. Powołał się organ na obowiązujące przepisy i stwierdził, że dyrektor szkoły ma obowiązek prawidłowego wykazania danych ucznia, w tym rozpoczęcia i zakończenia okresu nauki ucznia, a w przypadku stwierdzenia nieprawdziwych danych obowiązany jest przekazać zmodyfikowane dane odzwierciedlające stan faktyczny. W przypadku wystąpienia sytuacji przypisania ucznia do więcej niż dwóch szkół, dyrektor szkoły dokonujący wpisu do SIO obowiązany jest dokonać ustalenia, czy uczeń zakończył naukę w poprzedniej szkole i na tej podstawie dokonać modyfikacji przekazanych danych w porozumieniu z rodzicami ucznia oraz dyrektorem szkoły wykazanej w raporcie dotyczącym podwójnego przypisania w SIO. Zaznaczył organ, że nie jest dopuszczalne udzielenie dotacji oświatowej dwóm szkołom na tego samego ucznia spełniającego obowiązek szkolny za ten sam okres. Ponadto organ wskazał, że 15 września 2025 r. wezwał stronę do przedstawienia dokumentów celem wyjaśnienia kwestii przypisania uczniów do dwóch szkół, a strona pismem z 6 października 2026 r. odmówiła wydania i przedstawienia dokumentów. W sprawie bezsporne jest, że skarżąca jest organem prowadzącym Niepubliczną Szkołę Podstawową w Domu Wczasów Dziecięcych G. o której mowa w art. 2 pkt 2 lit a ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1043 ze zm., dalej: pr.o., pr. oświatowe) i Szkoła posiada wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę P. Bezsporne jest również, że strona jest również organem prowadzącym Dom Wczasów Dziecięcych G. Obie jednostki działają pod tym samym adresem. Dalej wskazać trzeba, że wbrew zarzutom skargi Sąd nie kwestionuje możliwości wyliczenia wysokości i przekazania dotacji w trakcie roku budżetowego (miesięcznie) i poza trybem decyzyjnym, o którym mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2025 r., poz. 1483 ze zm.; dalej: u.f.p.) w przypadku stwierdzenia innej liczby uczniów/wychowanków niż wykazana w informacji miesięcznej. Zgodnie z art. 26 u.f.z.o. 1. Niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej przewidzianej kwocie potrzeb oświatowych na takiego ucznia dla jednostki samorządu terytorialnego. A zgodnie z art. 34 u.f.z.o. 1. Dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły, branżowego centrum umiejętności lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. 2. Dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28, art. 29, art. 29a ust. 2, art. 30 oraz art. 31 ust. 1, są przekazywane na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, ucznia objętego branżowym szkoleniem zawodowym lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, będącego w danym miesiącu roku budżetowego odpowiednio dzieckiem objętym wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniem, wychowankiem, uczestnikiem zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, uczniem objętym branżowym szkoleniem zawodowym lub słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego odpowiednio w placówce wychowywania przedszkolnego, szkole, branżowym centrum umiejętności lub placówce, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe. Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że zastrzeżony przez ustawodawcę sposób wypłaty dotacji nie jest więc przypadkowy, a przyjęcie takiego modelu wypłaty ma na celu umożliwienie organowi samorządowemu bieżącą weryfikację rzeczywistych potrzeb finansowych poszczególnych placówek oświatowych. Przyjęcie, że organ pozbawiony jest w trakcie możliwości weryfikowania zasadności wielkości wypłacanej dotacji byłoby sprzeczne przede wszystkim z celem tej dotacji, a także ustaloną przez ustawodawcę formą wypłaty w miesięcznych ratach. Właściwa jednostka samorządu terytorialnego, z której budżetu wypłacane są dotacje ma prawo, a nawet obowiązek, bieżącego kontrolowania prawidłowości korzystania z dopłat przez uprawnione podmioty. Ustanowiony przez jednostkę samorządową system kontroli musi skutecznie realizować cel ustawy. Zasadą jest bowiem, że podstawą obliczania dotacji jest rzeczywista i aktualna, nie zaś deklarowana liczba uczniów. (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1147/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA). Roczny charakter dotacji oświatowej i obowiązujące regulacje, w tym prawo kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji przewidziane w art. 36 ust. 1 u.f.z.o., które może objąć zakończone roczne okresy dotacyjne – lata budżetowe (art. 36 ust. 4 u.f.z.o), przesłanka wstrzymania wypłaty dotacji lub aktualizacja kwoty dotacji (art. 37 ust. i art. 43 ust. 5 u.f.z.o.) - nie mogą jednak wyłączyć obowiązku organu dbałości o środki, którymi gospodaruje, a które są następnie przekazywane w formie dotacji. Uzasadnieniem dla podjętych przez organ czynności zmierzających do weryfikacji kwoty wypłacanej części dotacji oświatowej w trakcie roku budżetowego i przed złożeniem rozliczenia – są przewidziane w ustawie o finansach publicznych zasady gospodarowania środkami publicznymi, jak również przepis art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1484 ze zm.). Jednocześnie jednak organ każdorazowo realizując swoje uprawnienia, które skutkować będą przyznaniem dotacji w innej wysokości bądź jej nieprzyznaniem, zobligowany jest do dochowania obowiązujących standardów postępowania, w tym zgromadzenia dowodów potwierdzających jego stanowisko i zapewnienia stronie prawa do wypowiedzenia się w sprawie. Dochowanie powyższym wymogom jest również niezbędne dla umożliwienia Sądowi dokonania kontroli legalności działania organu. Podkreślić trzeba, ze Sąd działając w granicach kompetencji przyznanych art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2020 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1267 ze zm.) oraz art. 3 § 2 p.p.s.a., które sprowadzają się do kontroli legalności działania organów, nie może zastąpić organu w zakresie prawidłowego przeprowadzenia postępowania, zgromadzenia niezbędnych dowodów, umożliwienia stronie zapoznania się z nimi oraz w uzasadnieniu zajętego stanowiska. Specyfika postepowania przed sądem administracyjnym polega również na tym, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Wyjątek przewidziany w art. 106 § 3 p.p.s.a. nie podlega wykładni rozszerzającej. W zwrocie "dowody uzupełniające" chodzi o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie zasadnie się podnosi, że sąd administracyjny może w toku uzupełniającego postępowania dowodowego dokonywać wyłącznie ustaleń, które mają wpływ na ocenę legalności aktu lub czynności. Nie mogą one natomiast prowadzić do nowego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy, gdyż w takim przypadku sąd administracyjny powinien uchylić zaskarżony akt lub czynność (por. wyrok WSA w Krakowie z 25.11.2019 r., I SA/Kr 955/19, LEX nr 2751625). Innymi słowy, celem wprowadzenia regulacji art. 106 § 3 p.p.s.a. nie było umożliwienie ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, co przejawia się w badaniu, czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego, nie może zasadniczo wykraczać poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (wyrok NSA z 9.07.2019 r., I GSK 1288/18, LEX nr 2706862). (por. Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, LEX) W sprawie poddanej kontroli Sądu organ wskazanych wyżej wymogów nie dochował. Zasadniczo całe postępowanie w sprawie zostało przeniesione przez organ na etap postepowania sądowego. Z treści skargi i kolejno składanych pism procesowych, w których organ wnosi o przeprowadzanie kolejnych dowodów z załączanych dokumentów procesowych wynika również, że organ zmienia również swoją argumentację odnośnie przyczyn nieprzyznania dotacji. Z informacji o odmowie przyznania dotacji wynika, że organ stwierdził że uczniowie przypisani są w SIO do dwóch szkół, co potwierdza raport z SIO i w tej materii nie ma więcej ustaleń. Z kolei w skardze do Sądu składającej się z kilku części organ przedstawia argumentację, z której wynika kilka wątków: po pierwsze organ wykazuje, że strona – Szkoła nie realizuje swoich ustawowych obowiązków wynikających z art. 14 ust. 3 pr. oświatowego, dalej organ wskazuje, że informacje jakie pozyskał prowadzą do wniosku, że w rzeczywistości dzieci przebywały u strony w ramach organizacji przez publiczne i niepubliczne szkoły wypoczynku oraz krajoznawstwa i turystki dla uczniów spełniających u nich obowiązek szkolny, co jest wyłączone z dotowania i w kolejnej argumentacji organ kwestionuje faktyczne działanie podmiotu, czyli zmierza do wykazania pozorności działania Szkoły pomimo formalnego jej zarejestrowania, co w praktyce ma oznaczać, że Szkoła nie jest odrębną jednostką, ale działa w strukturze DWD, której strona jest również organem założycielskim. Dodatkowo w zakresie każdego z ww. wątków organ przedstawia szereg dowodów, co istotne pozyskanych już na etapie postępowania sądowego. Przy czym ilość dokumentów dołączonych do skargi i kolejno składanych pism procesowych z dnia 20 sierpnia 2025 r. wraz z wnioskami dowodowymi, pismo procesowe z dnia 24 września 2025 r. wraz z wnioskami dowodowymi, pismo procesowe z dnia 17 lutego 2025 r. wraz z wnioskami dowodowymi, pismo z dnia 13 marca 2026 r. wraz z wnioskami dowodowymi, w ocenie Sądu zdecydowanie wykraczają poza przewidziane w art. 106 § 3 p.p.s.a. dowody uzupełniające dopuszczalne do przeprowadzenia przez Sąd. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak już Sąd wskazywał dowody uzupełniające nie mogą zmierzać do ustalenia nowego stanu faktycznego ani też stanowić kontynuacji postępowania dowodowego organu. A w sprawie taka sytuacja wystąpiła. Cały ciężar postępowania dowodowego został przeniesiony do Sądu i na Sąd, który w tej sytuacji nie dokonywałby kontroli legalności działania organu, ale czyniłby własne ustalenia i oceny odnośnie tego jaki stan faktyczny legł u podstaw czynności organu. Takie działanie jest niedopuszczalne. Z uwagi na powyższe – przekroczenie granic postępowania dowodowego wyznaczonych art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił wnioski dowodowe organu. Skutkiem powyższego jest stwierdzenie przez Sąd, że w sprawie wystąpiły podstawy do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności. Warunkiem nieprzyznania dotacji za maj 2025 r. jest dokonanie przez organ w sposób niebudzący wątpliwości i znajdujący odzwierciedlenie w materiale dowodowym niezbędnych ustaleń i zajęcie jednoznacznego stanowiska, co do przyczyn nieprzyznania dotacji w tym konkretnym miesiącu. W sprawie organ tego nie uczynił. Przede wszystkim organ powinien ustalić czy uczniowie byli faktycznie uczniami Szkoły. Zauważa Sąd, że przedmiotem postępowania w sprawie jest kwestia przyznania dotacji za maj 2025 r., a nie kwestia prawidłowości zarejestrowania Szkoły. Dopóki Niepubliczna Szkoła Podstawowa w DWD G. pozostaje odrębnie od DWD zarejestrowaną placówką o statusie szkoły niepublicznej, to w razie przyjęcia uczniów, ma prawo do wystąpienia o dotację. W konsekwencji ciążą na niej obowiązki związane m.in. z przekazaniem wymaganych danych do SIO. Ponadto zgodnie z § 76 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 30 marca 2023 r., w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty (Dz.U. z 2023 r., poz. 651) wychowankowie przebywający w domu wczasów dziecięcych spełniają obowiązek szkolny lub obowiązek nauki przez uczęszczanie do szkoły funkcjonującej w domu wczasów dziecięcych lub do szkoły poza domem wczasów dziecięcych. Za wychowanków DWD - w myśl § 73 rozporządzenia - uznaje się dzieci i młodzież przebywające w domu wczasów dziecięcych w celu, o którym mowa w § 71 ust. 1, i niekorzystające z pobytu w domu wczasów dziecięcych w ramach: 1) wypoczynku, o którym mowa w art. 92a-92t ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2022 r. poz. 2230); 2) krajoznawstwa i turystyki organizowanych przez publiczne i niepubliczne szkoły i placówki, do których uczęszczają, inne niż dom wczasów dziecięcych, w którym przebywają. Odmowa przyznania dotacji może zatem nastąpić wówczas, gdy organ ustali, że w odniesieniu do wychowanków (w sprawie w maju) wystąpiło wyłączenie, o którym mowa w § 73 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, tj. pobyty wychowanków miały miejsce w celu zapewnienia wypoczynku, w rozumieniu art. 92a-92t u.s.o. lub w ramach krajoznawstwa i turystyki. Rzeczą organu dotującego jest bezsporne ustalenie, czy przebywający w DWD w danym czasie wychowankowie są faktycznie uczniami Szkoły, czy też bezpodstawnie dochodzi do zgłoszenia ucznia w SIO, w sposób stwarzający zagrożenie nieuzasadnionego podwójnego finansowania. Niewątpliwie w ramach systemu finansowania z subwencji oświatowej realizacji zadań edukacyjnych przez szkoły niepubliczne nie powinno dochodzić do obejścia przepisów art. 27 u.f.z.o., ograniczających możliwość podwójnego dotowania ucznia w dwóch różnych szkołach jednocześnie. Szkoła podstawowa niepubliczna nie może zatem otrzymać dotacji na ucznia, który nie jest jej uczniem w tym sensie, że nie realizuje w niej obowiązku szkolnego. Po stronie organu dotującego leży kontrola, czy taka sytuacja nie ma miejsca, przy czym uniknięciu przypadków podwójnego finansowania służą m.in. właśnie regulacje ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1942, ze zm.: u.s.i.o), skorelowane z przywołanymi regulacjami art. 33 u.f.z.o oraz Prawa oświatowego. W tym zakresie podkreślić należy, że przyjęcie ucznia do szkoły wymaga dopełnienia szeregu czynności, regulowanych m.in. przepisami ustawy Prawo oświatowe oraz ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o systemie informacji oświatowej (tekst jednolity Dz.U z 2022 roku poz. 2597 zwanej dalej u.s.i.o). Zgodnie z art. 10 u.s.i.o., w bazie danych SIO, w zbiorach danych uczniów, są gromadzone dane identyfikacyjne i dane dziedzinowe uczniów. Zgodnie natomiast z art. 30 u.s.i.o., podmiot zobowiązany do przekazywania danych do zbioru danych szkoły lub placówki oświatowej, zbioru danych jednostki, zbioru danych nauczyciela i zbioru danych ucznia przekazuje dane do bazy danych SIO, w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana w stanie faktycznym, z wyjątkiem danych, o których mowa w tym przepisie. Z kolei jak stanowi art.14 pkt 5a u.s.i.o, dane dziedzinowe w związku z nauką w szkole obejmują uczestniczenie w kwalifikacyjnym kursie zawodowym z określeniem kwalifikacji. Przepisy ustawy o systemie informacji oświatowej nie wiążą jednak skutku w postaci utraty prawa do dotacji z brakiem aktualizacji danych w SIO. Jeśli jednak niezgodność dotyczyłaby danych w systemie informacji oświatowej, to należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 100 ust. 1 u.s.i.o., kto wbrew obowiązkowi nie przekazuje danych do bazy danych SIO lub przekazuje dane niezgodne z prawdą, podlega karze grzywny. W takiej sytuacji, zgodnie natomiast z art. 100 ust. 3 u.s.i.o. administrator bazy danych SIO (czyli Minister Edukacji i Nauki) oraz podmiot zobowiązany do przekazywania danych do RSPO, którym w tym przypadku jest jednostka samorządu terytorialnego jako podmiot zobowiązany do przekazywania danych do RSPO w związku z prowadzeniem ewidencji szkół niepublicznych (art. 33 pkt 1 lit. c u.s.i.o.) winien zawiadomić właściwe organy o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia czynów, o którym mowa w ust. 1. Jeżeli organ kwestionuje zgodność z prawem działania Szkoły w istniejącym kształcie, prawidłowość jej zarejestrowania, czy wystąpienie przesłanek z art. 169 pr. oświatowego, to winien uruchomić właściwe w tym zakresie postępowanie. Zaznacza również Sąd, że obowiązek organu do zgromadzenia materiału dowodowego w żaden sposób nie zwalnia podmiotu ubiegającego się o dotację do udzielania niezbędnych w sprawie wyjaśnień i przedkładania stosownych dokumentów. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni ww. stanowisko Sądu. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ic) p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 11 sierpnia 2025
- Symbol z opisem
- 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
- Hasła tematyczne
- Oświata
- Skarżony organ
- Rada Gminy
- Sędziowie
- Barbara Ciołek /sprawozdawca/ Kamila Paszowska-Wojnar Katarzyna Borońska /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
art. 29 ust. 1 i 2 · Dz.U. 2024 poz. 754
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I GSK 1728/25 · 8 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 8 kwietnia 2026 r., I GSK 1728/25 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: I GSK 1729/25 · 8 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 8 kwietnia 2026 r., I GSK 1729/25 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: I SA/Łd 63/26 · 8 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 8 kwietnia 2026 r., I SA/Łd 63/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny