Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Wr 297/25

Wyrok WSA we Wrocławiu z 7 maja 2026 r., III SA/Wr 297/25

Wynik

*Oddalono skargę w całości

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
7 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca), Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 26 maja 2025 r. nr DEF-Z-IV.433.18.2024 w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu z tytułu dofinansowania projektu oddala skargę w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 maja 2025 r., nr DEF-Z-IV.433.18.2024 (dalej: decyzja) Zarząd Województwa Dolnośląskiego pełniący rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Dolnośląskiego 2014-2020 (dalej: ZWD, organ, IZ, instytucja zarządzająca) utrzymał w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy pełniącego funkcję Instytucji Pośredniczącej (dalej: DWUP, IP, instytucja pośrednicząca, organ I instancji) Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014-2020 (dalej: RPO WD) z dnia 2 października 2024, nr 21/RPO/24 (dalej: decyzja organu I instancji), określającą obowiązek zwrotu przez Gminę Wołów (dalej: gmina, strona skarżąca, beneficjent, zamawiający) kwoty 148.500,00 zł, stanowiącej część dofinansowania otrzymanego dla projektu nr RPDS.09.01.01-02-0136/20, pn. "Aktywizacja społeczna, zdrowotna i zawodowa w Gminie Wołów", realizowanego w ramach działania 9.1 "Aktywna integracja" RPO WD, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez IZ RPO WD na rachunek bankowy Beneficjenta. Decyzja ta została wydana na podstawie następujących przepisów: art. 122 ust. 2, art. 125 ust. 1 i ust. 4 lit. a) oraz art. 143 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. UE. L 347 z 20 grudnia 2013, s. 320 ze zm. - dalej: rozporządzenie nr 1303/2013), art. 9 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 12 pkt 2 w związku z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.- dalej u.f.p.), art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 581) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - dalej: k.p.a.). Z akt administracyjnych sprawy i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że IP w dniu 22 marca 2022 r. zawarła z Beneficjentem umowę o dofinansowanie projektu pn. "Aktywizacja społeczna, zdrowotna i zawodowa w Gminie Wołów" nr RPDS.09.01.01-02-0136/20 (dalej: umowa). Powyższą umową przyznano Beneficjentowi dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej 942.033,98 zł, co stanowiło nie więcej niż 85% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu. Całkowita wartość projektu wynosiła 1.108.275,28 zł. Beneficjentowi przyznane zostały także koszty pośrednie rozliczane ryczałtem w wysokości 20% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych wydatków bezpośrednich. Projekt był realizowany w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. W umowie Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, zapisami umowy o dofinansowanie, Programem, Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych RPO WD 2014-2020 i Regulaminem konkursu (§ 4 ust. 5 umowy ), a także do stosowania przepisów obowiązującej ustawy regulującej udzielanie zamówień publicznych (§ 21 ust. 6 umowy) oraz Wytycznych, o których mowa w § 4 ust. 6, ust. 7 i ust. 8 umowy. Umowa zawierała także w § 14 regulacje dotyczące stwierdzenia nieprawidłowego wykorzystania dofinansowania i jego odzyskiwania. Zgodnie z postanowieniami § 31 umowy w sprawach nieuregulowanych umową stosuje się odpowiednie przepisy prawa unijnego i krajowego oraz reguły i warunki wynikające z programu i zapisów dokumentów programowych - na co Beneficjent wyraził zgodę. W wyniku przeprowadzonej przez DWUP kontroli prawidłowości realizacji projektu, w ostatecznej informacji pokontrolnej nr 82/RPOWD/2023 stwierdzono, że Beneficjent wyłonił wykonawców do przeprowadzenia warsztatów socjoterapeutycznych z naruszeniem zasady konkurencyjności, ponieważ termin na złożenie ofert wyniósł mniej niż 7 dni. Ponadto umowa na realizację zadania została zawarta niezgodnie z ofertą wybraną na podstawie procedury wyboru wykonawcy. Z treści wniesionej oferty wynika, że oferta w zakresie wykonawcy warsztatów socjoterapeutycznych została złożona przez osobę fizyczną M. W. (dalej: M.W), natomiast Beneficjent po wyborze wykonawcy podpisał dwie odrębne umowy, każdą na realizację części zadania, z dwiema osobami – M.W. ([...] godziny wsparcia) oraz B. K. (dalej: B.K.; ([...] godzin wsparcia). W trakcie realizacji projektu doszło również do zmiany postanowień umów zawartych z wykonawcami w stosunku do treści oferty w sposób niezgodny z zapisami Wytycznych polegającej na zwiększeniu liczby godzin realizowanego wsparcia. Kontrola wykazała uchybienia i nieprawidłowości w realizacji projektu, co skutkowało nałożeniem korekty finansowej w wysokości 100% wartości zamówienia wobec stwierdzenia wydatków niekwalifikowalnych na łączną kwotę 156.007,80 zł (130.006,50 zł - koszty bezpośrednie i 26.001,30 zł - koszty pośrednie). Beneficjent wniósł zastrzeżenia do informacji pokontrolnej, wnioskując o odstąpienie od stosowania korekty finansowej, weryfikację ustaleń i wniosków kontroli. Po analizie wniesionych przez Beneficjenta zastrzeżeń do informacji pokontrolnej, IP uznała wniesione zastrzeżenia za niezasadne. Gmina zwróciła część wydatków uznanych za niekwalifikowalne, tj. w wysokości 4.500 zł i koszty pośrednie w kwocie 900 zł oraz wkład własny w kwocie 1.756,50 zł wraz z kosztami pośrednimi w wysokości 351,30 zł. Pismem z dnia 6 czerwca 2024 r. DWUP, na podstawie art. 207 ust. 8 u.f.p. wezwał Beneficjenta do zwrotu środków w kwocie 148.500 zł wraz z odsetkami, liczonymi jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni licząc od dnia otrzymania pisma na wskazany rachunek bankowy. Z powodu bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu na zwrot środków uznanych za niekwalifikowalne w ramach projektu, instytucja pośrednicząca wszczęła postępowanie administracyjne w sprawie określenia kwoty środków podlegających zwrotowi. Postępowanie zakończyło się wydaniem w dniu 2 października 2024 r. decyzji administracyjnej nr 21/RPO/2024 określającej obowiązek zwrotu kwoty części dofinansowania w wysokości 148.500 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków na rachunek bankowy Beneficjenta, tj. od dnia 8 czerwca 2022 r. do dnia zwrotu, tj. obciążenia rachunku bankowego Beneficjenta na podstawie polecenia przelewu. Od decyzji organu I instancji Beneficjent złożył odwołanie do ZWD. Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 maja 2025 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Wskazał, że Beneficjent złożył dokumentację aplikacyjną w konkursie nr RPDS.09.01.01-1P.02-02-401/20 ogłoszonym w ramach Osi Priorytetowej 9. Włączenie społeczne, Działania 9.1 Aktywna integracja, Poddziałanie 9.1.1 Aktywna integracja - konkursy horyzontalne. Zgodnie z regulaminem tego konkursu jego przedmiotem był nabór na: • projekty na rzecz integracji społeczno-zawodowej (typ operacji 9.1.A) i/iub • projekty w zakresie: - wsparcia służącego poprawie dostępu do usług reintegracji zawodowej i społecznej realizowanych przez podmioty, o których mowa w ustawie o zatrudnieniu socjalnym (tj. Centra Integracji Społecznej (CIS), Kiuby Integracji Społecznej (KIS) poprzez stworzenie nowych miejsc reintegracji społecznej i zawodowej i/lub - wsparcia dla zatrudnienia i usług rehabilitacji zawodowej i społecznej osób z niepełnosprawnościami (typ operacji 9.1.C). IZ zauważyła, że we wniosku o dofinansowanie złożonym przez Beneficjenta zawarto w opisie projektu, że celem głównym projektu jest realizacja usług aktywnej integracji o charakterze społecznym, zdrowotnym oraz zawodowym z elementami działań środowiskowych na terenie Gminy w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. w stosunku do 90 osób (45 kobiet, 45 mężczyzn) zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym oraz 90 osób z ich otoczenia, poprzez rozwój i wsparcie funkcjonowania społecznego i zdrowotnego oraz poprawę i wzmocnienie ich zdolności do zatrudnienia. Zaplanowane działania w imieniu Beneficjenta miał realizować Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Wołowie (dalej: MOPS) Wykonując projekt MOPS zamieścił w dniu 13 maja 2022 r. na swojej stronie internetowej zapytanie ofertowe (k. 278 akt administracyjnych) prowadzone zgodnie z zasadą konkurencyjności na "Wybór specjalistów do realizacji zadania nr 1 pn. "Aktywizacja społeczna rodzin z problemami opiekuńczo-wychowawczymi (k. 45) wraz z otoczeniem poprzez wsparcie specjalistów - socjoterapeuta - warsztaty kompetencji społecznych. Realizacja zajęć grupowych i indywidualnych przez socjoterapeutę w roku 2022 i 2023". Publikacja ogłoszenia w Bazie Konkurencyjności nastąpiła natomiast w dniu 16 maja 2022 r. (dalej: zadanie; k. 279 akt administracyjnych). W ogłoszeniu i załączonym do niego zapytaniu ofertowym termin składania ofert wyznaczono do dnia 20 maja 2022 r. do godz. 09.00. IZ wyjaśniła, że stosownie do treści Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, w przypadku dostaw i usług minimalny termin na składanie ofert wynosi 7 dni. Bieg terminu składania ofert rozpoczyna się w dniu następującym po dniu upublicznienia zapytania ofertowego, a kończy się z upływem ostatniego dnia. Jeżeli koniec terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa dnia następującego po dniu lub dniach wolnych od pracy (podrozdział 6.5 Zamówienia udzielane w ramach projektów, sekcja 6.5.2 Zasada konkurencyjności pkt 10). Zgodnie z pkt. 12 sekcji 6.5.2 Wytycznych, upublicznienie zapytania ofertowego polega na jego umieszczeniu w bazie konkurencyjności. Zdaniem ZWD, stanowisko i argumentacja przedstawiona w decyzji organu I instancji są prawidłowe. Przywołane tam regulacje w sposób jednoznaczny określały zarówno sposób (miejsce) publikacji, jak i czas upublicznienia zapytania ofertowego oraz zasady obliczania terminu na składanie ofert. Skoro zatem ogłoszenie zostało opublikowane w Bazie konkurencyjności w dniu 16 maja 2022 r., to 7-dniowy termin składania ofert, liczony zgodnie z art. 111 Kodeksu cywilnego od dnia 17 maja 2022 r., powinien upłynąć w dniu 23 maja 2022 r. o godz. 23.59. W rozpatrywanej sprawie termin składania ofert na świadczenie usług socjoterapeutycznych wyznaczono na godz. 09.00 w dniu 20 maja 2022 r., a zatem był on krótszy niż 7 dni (wyniósł 3 dni i 9 godzin). Organ w zaskarżonej decyzji podkreślił, że nie można uwzględnić argumentu Beneficjenta, iż ogłoszenie na stronie Zamawiającego widniało przez 6 dni i 9 godzin (licząc zgodnie z art. 111 Kodeksu cywilnego) albo 6 dni i 17 godzin (licząc zgodnie z art. 8 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych), gdyż zapisy Wytycznych wymagają, aby publikacja zapytania ofertowego nastąpiła w Bazie konkurencyjności. Nie jest także istotne, że nie wpłynął żaden wniosek o wydłużenie terminu składania ofert ani też, że po wyznaczonym terminie nie wpłynęła żadna oferta. Z Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków wprost wynika, że termin na składanie ofert musi wynosić co najmniej 7 dni oraz, że wyznaczony termin zaczyna się od dnia następnego po upublicznieniu zapytania w Bazie konkurencyjności. Wyznaczenie terminu składania ofert na dzień 20 maja 2022 r. oznacza, że Beneficjent nie dochował wymaganego terminu wskazanego w Wytycznych, co spowodowało naruszenie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania potencjalnych wykonawców. Obowiązkiem Beneficjenta było przeprowadzenie postępowania o realizację zadania w taki sposób, aby nie zostały naruszone żadne przepisy i zasady. Beneficjent naruszył zatem podrozdział 6.5, sekcja 6.5.2, pkt 10 Wytycznych oraz § 21 ust 1 i ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu. Organ wskazał także, że w odpowiedzi na ogłoszenie wpłynęła jedna oferta złożona przez M.W. (k. 294 akt administracyjnych). Oferta M.W. spełniła wszystkie warunki udziału w postępowaniu określone w zapytaniu ofertowym, otrzymała najwyższą notę punktów (100) i została uznana za najkorzystniejszą (k. 296 akt administracyjnych). W załączonym do oferty wykazie osób wyznaczonych do realizacji zadania (k. 287 akt administracyjnych) wskazano M.W. oraz B.K. Do oferty załączono także oświadczenia o braku powiązań z zamawiającym złożone przez M.W. oraz B.K. Po wyborze wykonawcy Beneficjent zawarł w dniu 30 maja 2022 r. dwie umowy o świadczenie usług indywidualnego wsparcia terapeutycznego, tj. z M.W. (umowa nr [...]; k. 301 akt administracyjnych) oraz z B.K. (umowa nr [...]; k. 307 akt administracyjnych). Organ zauważył również, że wraz z pismem z dnia 9 listopada 2023 r. przesłano do DWUP umowę konsorcjum z dnia 16 maja 2022 r. (dalej: umowa konsorcjum) zawartą pomiędzy M.W. i B.K. w celu realizacji przedsięwzięcia polegającego na złożeniu wspólnej oferty w postępowaniu na wybór specjalistów do realizacji zajęć socjoterapeutycznych w 2022 i 2023 r. (k. 346 akt administracyjnych). Zgodnie z postanowieniami umowy M.W. została ustanowiona pełnomocnikiem do reprezentowania konsorcjum w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz do złożenia oferty (§ 5 ust. 1-3 umowy). Jednocześnie wskazano, że oświadczenia partnerów wobec osób trzecich są dla nich wiążące, jeżeli złożą je wspólnie (§ 5 ust. 4). Zgodnie z § 11 ust. 1 umowy konsorcjum, w sprawach nieuregulowanych umową zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego. Zdaniem organu odwoławczego, oferta złożona przez M.W. nie została złożona w imieniu konsorcjum dwóch osób fizycznych, lecz jedynie w imieniu własnym. Organ dodał, że brak jest podstaw aby uznać, że ofertę złożyli M.W. i B.K., jako wykonawcy wspólnie ubiegający się o zamówienie. W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy rozstrzygająca była treść oferty, do której nie został dołączony żaden dokument (umowa konsorcjum, pełnomocnictwo) potwierdzający umocowanie M.W. do działania w imieniu konsorcjum. W świetle powyższego uznano, że Beneficjent - niezgodnie z zapytaniem ofertowym - dokonał podziału zamówienia i powierzył wykonanie części zamówienia innemu podmiotowi, niż wykonawca wybrany zgodnie z zasadą konkurencyjności, którego oferta została uznana za najkorzystniejszą, co stanowi naruszenie podrozdziału 6.5, sekcja 6.5.2, pkt 19 Wytycznych oraz § 4 ust. 6 pkt 2 umowy o dofinansowanie projektu. Na marginesie organ zauważył, że w rozpatrywanej sprawie Beneficjent przewidywał zatrudnienie 2 socjoterapeutów. Możliwe zatem było świadczenie usług będących przedmiotem zamówienia przez różnych oferentów. Nie dopuszczając do składania ofert częściowych Beneficjent ograniczył liczbę oferentów mogących wziąć udział w postępowaniu (konieczność dysponowania odpowiednim personelem). W wyniku swoich działań Zamawiający otrzymał jedną ofertę, zamiast kilku ofert o niższych, konkurencyjnych cenach. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji ZWD zwrócił uwagę, że kolejna stwierdzona przez organ I instancji nieprawidłowość dotyczyła zmiany umów i podwyższenia wynagrodzenia na mocy aneksów do umów z wykonawcami A.W. i B.K. (k. 306 i 312 akt administracyjnych). Organ I instancji stwierdził, że zmiany umów dokonane przez Beneficjenta, nie prowadziły wprawdzie do zmiany ich charakteru, jednak podwyższenie wynagrodzenia przekraczało próg określony w Wytycznych. Na mocy aneksów zawartych przez Beneficjenta z wykonawcami, w przypadku obu umów wzrost wartości umowy nastąpił z kwoty 107.250 zł na kwotę 123.750 zł, to jest o 15,38%, przez co naruszono pkt 20 sekcji 6.5.2 Wytycznych. W tym zakresie IZ odmiennie ocenił skutki zawarcia w dniu 4 stycznia 2023 r. aneksów do umów z 30 maja 2022 r. Wskazał, że na mocy aneksów zawartych przez Beneficjenta z wykonawcami M.W. i B.K. nastąpiło wprawdzie zwiększenie ilości godzin zleconych usług (czego nie przewidziano w zapytaniu ofertowym), jednak nie doszło do zwiększenia wartości zamówienia. Organ przyjął, że wynagrodzenie za świadczenie usług indywidualnego wsparcia terapeutycznego ustalone zostało poprzez określenie jego wysokości, zatem późniejsze aneksowanie umów pozostało bez wpływu na wartość zamówienia określoną w pierwotnej umowie. Powyższe nie miało jednak wpływu na wysokość korekty finansowej określonej decyzją. Wyjaśniając podstawy prawne swojej decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem nr 1303/2013, państwa członkowskie zobowiązane są do zapobiegania nieprawidłowościom oraz ich wykrywania i korygowania, a także odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami i powiadamiania Komisji o nieprawidłowościach (art. 122 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013). Organ II instancji powołał również treść art. 125 ust. 1 i ust. 4 pkt a) i art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 Zdaniem ZWD, niezachowanie siedmiodniowego terminu pomiędzy upublicznieniem zapytania ofertowego w bazie konkurencyjności a wyznaczonym terminem składania ofert spowodowało naruszenie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Nie można bowiem wykluczyć, że gdyby czas potrzebny do sporządzenia oferty był dłuższy, to liczba potencjalnych wykonawców zainteresowanych ofertą mogła być wyższa i można byłoby uzyskać ofertę faktycznie korzystniejszą od wybranej w przedmiotowym postępowaniu. W wypadku złożenia potencjalnie korzystniejszej oferty, wydano by mniejsze środki z budżetu UE. Gdyby Beneficjent dopuścił w zapytaniu ofertowym możliwość składania ofert częściowych, wówczas potencjalnych wykonawców zainteresowanych ofertą, zdaniem ZWD, mogło być więcej. To z kolei mogłoby zapewnić wybór oferty najkorzystniejszej i bardziej efektywne wykorzystanie środków. W rozpatrywanej sprawie wystąpiła szkoda realna wynikająca z wydatkowania środków unijnych niezgodnie z procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, co skutkowało wypłaceniem nienależnej kwoty na projekt Beneficjenta. Organ nadmienił, że przy ustalaniu korekty finansowej, w sytuacji braku możliwości ustalenia wysokości szkody rzeczywistej, IZ była zobowiązana uwzględnić zasady wynikające z rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2021 r., poz. 2179 – dalej: rozporządzenie w sprawie korekt finansowych) i stawki procentowe dla poszczególnych kategorii nieprawidłowości określone w załączniku do tego rozporządzenia w sprawie korekt finansowych (dalej: taryfikator). W sprawie stwierdzona nieprawidłowość wynikająca z naruszenia podrozdziału 6.5, sekcja 6.5.2 pkt 10 Wytycznych, kwalifikuje się – jak podał organ - do nieprawidłowości wskazanej w pkt 4 taryfikatora. ZWD wyjaśniło w tym zakresie, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż czas na składanie ofert w przypadku przedmiotowego ogłoszenia wyniósł 3 dni i 9 godzin, to jest o 51,79% mniej, niż termin wynikający z Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków. Mając na uwadze, że termin składania ofert wyniósł mniej niż 5 dni należało zastosować stawkę korekty wynoszącą 100%, a nie korektę w wysokości 25%, której domagał się Beneficjent. Druga nieprawidłowość indywidualna wynikająca z naruszenia podrozdziału 6.5, sekcja 6.5.2 pkt 19 Wytycznych została wskazana w pkt 17 taryfikatora, jako rodzaj nieprawidłowości pn. negocjacje w toku postępowania o udzielenie zamówienia, w tym modyfikacja oferty zwycięskiej podczas oceny, dla której przewidziano stawkę procentową korekty w wysokości 25%. Organ wskazał na normę wynikającą z § 9 rozporządzenia w sprawie korekt finansowych, że w przypadku stwierdzenia w ramach jednego zamówienia kilku nieprawidłowości indywidualnych wartość korekt finansowych lub pomniejszeń nie podlega sumowaniu. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, w przypadku, o którym mowa w ust. 1, do wszystkich stwierdzonych nieprawidłowości indywidualnych stosuje się jedną korektę finansową lub jedno pomniejszenie o najwyższej wartości. Stwierdzone w sprawie nieprawidłowości indywidualne związane z realizacją zamówienia w zakresie zadania skutkowały korektą w wysokości 100% wartości wydatków. W świetle powyższego korekta objęła wydatki wykazane we wnioskach o płatność w łącznej wysokości 148.500 zł. W ocenie Organu odwoławczego, zastosowanie wskaźnika 100% jest najbardziej adekwatne do wykazanej nieprawidłowości i odpowiada skutkom naruszenia oraz stopniu jego szkodliwości. W rozpatrywanej sprawie, Beneficjent skracając wymagany w Wytycznych termin na składanie ofert, naruszył tę zasadę i nie zapewniał uczciwej konkurencji w postępowaniu. Beneficjent ograniczył w ten sposób krąg potencjalnych wykonawców, którzy mogliby złożyć ofertę korzystniejszą od oferty faktycznie wybranej. Stwierdzona nieprawidłowość miała charakter naruszenia godzącego w fundamentalne zasady rządzące zamówieniami publicznymi, a zatem nie było podstaw do obniżenia przyjętego wskaźnika korekty. Pismem z dnia 26 czerwca 2025 r. strona skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na opisaną wyżej decyzję ZWD, zarzucając jej naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj.: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, w szczególności ziszczenia się przesłanek uzasadniających co do zasady żądanie zwrotu środków oraz pominięcie przy rozstrzyganiu poczynionych ustaleń w zakresie: a. zrealizowania przez skarżącą w całości celów umowy, b. dwukrotnego przeprowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zamówienia dla wykonawcy warsztatów socjoterapeutycznych, dowodzącego dochowaniu przez skarżącą zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania; 2. przepisów prawa materialnego tj.: a. art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 w następstwie uznania, że przy realizacji przez stronę skarżącą umowy, doszło do nieprawidłowości w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy poczynione i sformułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalenia organu nie pozwalają na stwierdzenie, że w realiach niniejszej sprawy doszło do kumulatywnego spełnienia wszystkich trzech przesłanek odpowiedzialności wskazanych w tym przepisie, tj. naruszenia prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikającego z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii Europejskiej (dalej: UE) poprzez obciążenie budżetu UE nieuzasadnionym wydatkiem, w szczególności wobec faktu, że cele umowy zostały w pełni zrealizowane przez skarżącą; b. art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art 184 u.f.p., poprzez ich błędne zastosowanie w następstwie uznania, iż strona skarżąca wykorzystała środki przyznane na podstawie umowy z naruszeniem procedur skonkretyzowanych w § 4 ust. 6 oraz § 21 ust. 5 umowy, w sytuacji gdy w rzeczywistości strona skarżąca udzieliła zamówienia finansowanego ze środków przyznanych na podstawie umowy z zachowaniem wszystkich wytycznych horyzontalnych, w tym zasady konkurencyjności; c. art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p. w zw. z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie korekt finansowych, wobec uznania, że Zamawiający udzielając zamówienia nie dochował terminów (skrócił je poniżej 5 dni) koniecznych dla prawidłowego (konkurencyjnego) przeprowadzenia postępowania co uzasadniało zastosowanie korekty finansowej w wymiarze 100%, podczas gdy przepis ten nie powinien zostać zastosowany bowiem postępowanie w sprawie udzielenia zamówienia Gmina przeprowadziła dwukrotnie - w toku pierwszego, zakończonego unieważnieniem, ogłoszenie zawierające zapytanie ofertowe było opublikowane w bazie konkurencyjności przez co najmniej 7 dni, zaś w toku kolejnego postępowania ogłoszenie było opublikowane nie tylko w bazie konkurencyjności, ale przez dostateczny okres również na stronie internetowej Beneficjenta; 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, że strona skarżąca niezgodnie z zapytaniem ofertowym dokonała podziału zamówienia i powierzyła wykonanie jego części podmiotowi, który nie złożył oferty, podczas gdy brak jakichkolwiek ograniczeń w formułowaniu warunków postępowania w zakresie udziału konsorcjum wykonawców w postępowaniu prowadzi do wniosku, że Zamawiający mógł zawrzeć umowę zarówno z M.W. jako liderem konsorcjum oraz B.K. jako konsorcjantem (zgłoszonym do wykonania zamówienia w złożonej ofercie). Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania lub w przypadku nieuwzględnienia tego żądania, zmianę decyzji poprzez określenie kwoty dofinansowania do zwrotu w wysokości 25% należności głównej, tj. kwoty 37.125,00 zł. Ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Gmina podniosła, że organ dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Nie zbadał i nie ocenił znaczenia dla sprawy faktu, że Gmina w pełni zrealizowała cele, dla jakich udzielono jej dofinansowania. Jej zdaniem, gdyby przyjąć, co strona skarżąca jednak kwestionuje, że dopuściła się jakichkolwiek naruszeń w toku realizacji umowy, to fakt osiągnięcia wszystkich celów, dla których zawarto umowę, powinno mieć wpływ co najmniej na wartość kwoty dofinansowania podlegającej zwrotowi. W ocenie strony skarżącej, żeby można było dany stan faktyczny zakwalifikować jako nieprawidłowość muszą być spełnione łącznie wszystkie trzy przesłanki wskazane w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Organ wydając zaskarżoną decyzję jednak w ogóle nie wykazał kumulatywnego zaistnienia tych przesłanek. Zamawiający podkreślił, że w treści zapadłego rozstrzygnięcia nie sposób również dopatrzyć się choćby uprawdopodobnienia wywołania potencjalnej szkody w budżecie UE. Strona skarżąca podniosła też, że organ całkowicie pominął istotną dla sprawy okoliczność, że Zamawiający przed udzieleniem zamówienia na realizację zadania przeprowadził dwukrotnie postępowanie w tym przedmiocie. W toku pierwszego z nich ogłoszenie zawierające zapytanie ofertowe było opublikowane w Bazie konkurencyjności przez okres 7 dni. Wobec faktu, że postępowanie to zakończyło się unieważnieniem, wszczęto drugie postępowanie i ogłoszenie zostało opublikowane nie tylko w Bazie konkurencyjności, ale również przez wystarczający czas na stronie internetowej skarżącej. W efekcie drugiego z postępowań wpłynęła wyłącznie jedna oferta. Zdaniem Beneficjenta, nie sposób uznać, aby jakiekolwiek działania Zamawiającego w opisanym zakresie naruszyły choćby potencjalnie zasadę konkurencyjności. Gmina odniosła się w skardze również do zakwestionowanego przez organ podziału zamówienia w następstwie powierzenia wykonania jego części podmiotowi, który nie złożył oferty. Podkreślono, że z treści złożonej przez M.W. oferty wynika, że udzielone jej zamówienie miało zostać zrealizowane przy udziale B.K., na potwierdzenie czego złożyła stosowne dokumenty, m.in. umowę konsorcjum. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił przy tym, że umowy podpisane przez każdego z konsorcjantów nie były takie same, gdyż różniły się wymiarem świadczenia usługi. W umowach nie ma mowy o wspólnej realizacji usług przez konsorcjum i solidarnej odpowiedzialności wykonawców, ale o dwóch odrębnych zadaniach realizowanych przez każdego z wykonawców ponoszących odpowiedzialność za swoją część zadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Spór w sprawie dotyczył zasadności stwierdzenia przez ZWD, że zaistniały podstawy do określenia dla Beneficjenta obowiązku zwrotu kwoty 148.500 zł będącej częścią sumy dofinansowania otrzymanego w ramach RPO WD 2014-2020 z przeznaczeniem na realizację projektu pn. "Aktywizacja społeczna, zdrowotna i zawodowa w Gminie Wołów" nr RPDS.09.01.01-02-0136/20 (dalej: projekt). Zdaniem organu, w sprawie doszło do wykorzystania części środków przekazanych na dofinansowanie projektu z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., co stanowiło wypełnienie dyspozycji art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Środki dofinansowania przyznane Beneficjentowi na podstawie umowy o dofinansowanie pochodzą z funduszy unijnych. Wskazać należy, że w rozporządzeniu nr 1303/2013 podkreśla się konieczność ochrony budżetu Unii i realizowania zadań funduszy zgodnie z ich celami, przy respektowaniu zasad efektywności i oszczędności. Zgodnie z art. 122 ust. 1 rozporządzenia 1303/2013 państwa członkowskie zapewniają, aby systemy zarządzania i kontroli programów operacyjnych były ustanawiane zgodnie z art. 72, 73 i 74. W myśl art. 73 rozporządzenia nr 1303/2013 zgodnie z zasadą zarządzania dzielonego państwa członkowskie i Komisja są odpowiedzialne za zarządzanie programami i za ich kontrolę zgodnie z ich obowiązkami określonymi w niniejszym rozporządzeniu i w przepisach dotyczących poszczególnych funduszy. Stosownie do art. 74 rozporządzenia nr 1303/2013 państwa członkowskie wypełniają obowiązki w zakresie zarządzania, kontroli i audytu oraz przyjmują na siebie wynikające z tego obowiązki określone w przepisach w sprawie zarządzania dzielonego ustanowionych w rozporządzeniu finansowym i w przepisach dotyczących poszczególnych funduszy (ust.1). Państwa członkowskie zapewniają, aby systemy zarządzania i kontroli programów były ustanawiane zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych funduszy oraz aby systemy te funkcjonowały skutecznie (ust. 2). Stosownie do art. 143 rozporządzenia nr 1303/2013 odpowiedzialność za badanie nieprawidłowości, dokonywanie wymaganych korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot spoczywa w pierwszej kolejności na państwach członkowskich. W przypadku nieprawidłowości systemowej państwo członkowskie rozszerza zakres swego dochodzenia w celu objęcia nim wszystkich operacji, których nieprawidłowości te mogą dotyczyć (ust. 1). Państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę (...) (ust. 2). Powyższe regulacje stanowią element zapewnienia wdrożenia i realizacji zasady ochrony interesów finansowych Unii, określonej w art. 325 (m.in. przed nieprawidłowościami) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2, dalej: TFUE). Na gruncie przepisów krajowych zastosowanie znajdują przepisy powołanej na wstępie ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 24 ust. 1 tej ustawy stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań, o których mowa w ust. 9 lub 11. W myśl ust. 9 art. 24 ustawy wdrożeniowej w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej: 1) przed zatwierdzeniem wniosku o płatność - instytucja zatwierdzająca wniosek o płatność dokonuje pomniejszenia wartości wydatków kwalifikowalnych ujętych we wniosku o płatność złożonym przez beneficjenta o kwotę wydatków poniesionych nieprawidłowo; 2) w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność - właściwa instytucja nakłada korektę finansową oraz wszczyna procedurę odzyskiwania od beneficjenta kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej, zgodnie z art. 207 u.f.p., a w przypadku programu EWT - zgodnie z umową o dofinansowanie projektu albo decyzją o dofinansowaniu projektu. W myśl art. 207 ust 1 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Przechodząc do rozstrzygnięcia sprawy wskazać należy, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2012. Stosownie do tego przepisu "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Pojęcie "nieprawidłowości" oparte na naruszeniu prawa Unii było przedmiotem rozważań TSUE dotyczących art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE L 312 z 23.12.1995 r., s.1 ze zm.) i art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U. UE L 210 z 31.07.2006, s. 25, ze zm.), których brzmienie jest analogiczne do brzmienia art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. W wyroku z dnia 26 maja 2016 r. w sprawach połączonych C-260/14 i C-261/14, Județul Neamț i Județul Bacău przeciwko Ministerul Dezvoltării Regionale și Administrației Publice, (ECLI:EU:C:2016:360) TSUE wskazał, że pojęcie "nieprawidłowości" należy interpretować szeroko, tzn., że należy objąć nim wszystkie naruszenia prawa Unii sensu stricto, jak również naruszenia przepisów krajowych dotyczących stosowania prawa Unii – "(...) ponieważ działania sporne w sprawach w postępowaniu głównym skorzystały z finansowania Unii, działania te należą do zakresu zastosowania prawa Unii. Tym samym pojęcie "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 winno być interpretowane jako obejmujące swym zakresem nie tylko każde naruszenie prawa Unii, ale również naruszenie prawa krajowego, które przyczynia się do zapewnienia właściwego stosowania prawa Unii w dziedzinie zarządzania projektami finansowanymi z funduszy Unii" (pkt 37). Pod pojęciem szkody w budżecie Unii należy rozumieć zarówno szkodę rzeczywistą, jak i potencjalną, stanowiące odpowiednio uszczerbek finansowy już powstały w budżecie Unii lub budżetach zarządzanych przez Unię na skutek wypłaty nienależnych środków, jak również uszczerbek, na jaki te budżety zostały narażone (wyrok z dnia 14 lipca 2016 r., Wrocław – miasto na prawach powiatu, C-406/14, EU:C:2016:562, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo). Zgodnie z art. 184 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu (ust. 1). Przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa (ust. 2). Stosownie do art. 189 ust. 1 u.f.p., zlecenie płatności może dotyczyć kwoty wydatków kwalifikowalnych zgodnie z kryteriami określonymi na podstawie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy o zasadach realizacji programów, albo ustawy o zasadach realizacji programów 2021-2027, albo ustawy o pomocy społecznej, albo rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiającego instrument "Łącząc Europę", zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 913/2010 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 680/2007 i (WE) nr 67/2010, albo rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1153 z dnia 7 lipca 2021 r. ustanawiającego instrument "Łącząc Europę" i uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1316/2013 i (UE) nr 283/2014, a w przypadku programów finansowanych z udziałem środków Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury albo Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, albo Europejskiego Funduszu Rybackiego - na podstawie odpowiednio ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury na lata 2021-2027 albo ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, wynikającej z wniosku o płatność, zweryfikowanego pozytywnie przez instytucję, o której mowa w art. 188 ust. 1. Jak natomiast stanowi art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy wdrożeniowej, będącej ustawą o realizacji programów, o których mowa w art. 189 ust. 1 u.f.p., minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego wykonujący zadania państwa członkowskiego, w celu zapewnienia zgodności sposobu realizacji programów operacyjnych z prawem Unii Europejskiej w zakresie wdrażania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności oraz spełniania wymagań określanych przez Komisję Europejską w tym zakresie, a także w celu zapewnienia jednolitości sposobu realizacji programów operacyjnych i prawidłowości realizacji zadań i obowiązków określonych ustawą, może wydać wytyczne dotyczące m.in. kwalifikowalności wydatków w ramach programów operacyjnych. Na tej podstawie Minister Finansów Funduszy i Polityki Regionalnej wydał "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020" (dalej: Wytyczne). Podkreślić trzeba, że prawem w świetle przepisów regulujących dofinansowanie projektów, jest prawo rozumiane w szerokim znaczeniu tego słowa. Obok konstytucyjnego katalogu źródeł prawa stanowionego (powszechnie i wewnętrznie obowiązującego) można wyróżnić szczególne rodzaje źródeł prawa, w postaci szeroko rozumianych norm planowania, norm technicznych oraz zaliczanych niekiedy do tego katalogu aktów w postaci różnego rodzaju wytycznych, regulaminów, programów, itp. określanych w doktrynie jako "nieformalne źródła prawa", "swoiste źródła prawa" albo "źródła niezorganizowane" (por. wyroki NSA z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt 425/21 i z 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1129/1013 - wszystkie powoływane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się także, dokonując wykładni tego pojęcia, że obejmuje ono również naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie zawartej pomiędzy beneficjentem a instytucją zarządzającą projektem (por. wyroki: WSA w Białymstoku z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 598/10 i z 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 132/11; WSA w Gdańsku z 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 727/12; wyrok NSA z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2004/). Wobec powyższego, trzeba wskazać, że w niniejszej sprawie obowiązkiem Beneficjenta było stosowanie ww. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków zgodnie z postanowieniami § 4 ust. 6 Umowy. Naruszenie postanowień umowy stanowi bowiem naruszenie procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 u.f.p., przez które należy rozumieć nie tylko procedury określone w powszechnie obowiązującym prawie publicznym (europejskim i krajowym), ale również w umowie o dofinansowanie projektu. Zgodnie z podrozdziałem 6.2 pkt 1) Wytycznych, ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, decyzją w sprawie zatwierdzenia wkładu finansowego na rzecz dużego projektu, umową o dofinansowanie projektu i Wytycznymi oraz innymi dokumentami, do których stosowania beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie projektu. W zaskarżonej decyzji trafnie wskazano, że Beneficjent realizując zadanie naruszył § 21 ust. 1 i ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu oraz podrozdział 6.5, sekcja 6.5.2, pkt 10 Wytycznych. W myśl § 21 ust. 1 i ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu w przypadku Beneficjenta będącego zamawiającym w rozumieniu ustawy p.z.p. w przypadku zamówień o wartości niższej niż kwoty określone w art. 2 ust. 1 ustawy p.z.p., a jednocześnie przekraczającej 50 tys. zł netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT), udzielenie i udokumentowanie zamówienia w ramach projektu przez Beneficjenta następuje zgodnie z zasadą konkurencyjności szczegółowo opisaną w Wytycznych, o których mowa w § 4 ust. 6 pkt 2 umowy. Stosownie natomiast do pkt 10 podrozdział 6.5, sekcja 6.5.2 Wytycznych, termin na złożenie oferty (decyduje data wpływu oferty do zamawiającego) wynosi co najmniej 7 dni – w przypadku dostaw i usług, co najmniej 14 dni – w przypadku robót budowlanych oraz w przypadku zamówień sektorowych o wartości niższej niż progi unijne w rozumieniu art. 3 p.z.p. W przypadku zamówień o wartości szacunkowej równej lub przekraczającej progi unijne w rozumieniu art. 3 p.z.p. termin wynosi co najmniej 30 dni. Bieg terminu rozpoczyna się w dniu następującym po dniu upublicznienia zapytania ofertowego, a kończy się z upływem ostatniego dnia. Jeżeli koniec terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa dnia następującego po dniu lub dniach wolnych od pracy. W myśl pkt 12 sekcji 6.5.2 upublicznienie zapytania ofertowego polega na jego umieszczeniu w bazie konkurencyjności, a w przypadku zawieszenia działalności bazy potwierdzonego odpowiednim komunikatem ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, postępowania zgodnie z ww. Wytycznymi (zgodnie z wykazem skrótów zawartym w Wytycznych przez "p.z.p." należy rozumieć ustawę z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych, Dz. U. z 2019 r. poz. 2019, ze zm.). Zdaniem Sądu, ZWD prawidłowo przyjął, że skoro ogłoszenie dotyczące realizacji zadania zostało opublikowane w Bazie konkurencyjności w dniu 16 maja 2022 r., to 7-dniowy termin składania ofert, upływał w dniu 23 maja 2022 r. o godz. 23.59. W rozpatrywanej sprawie termin składania ofert na świadczenie usług socjoterapeutycznych wyznaczono na godz. 09:00 w dniu 20 maja 2022 r. Zatem był on krótszy niż 7 dni i wyniósł 3 dni i 9 godzin. Beneficjent nie dochowując wymaganego terminu wskazanego w Wytycznych naruszył tym samym zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania potencjalnych wykonawców. Nie ma przy tym znaczenia, że postępowanie w sprawie udzielenia zamówienia strona skarżąca przeprowadziła dwukrotnie. Jak bowiem sama wskazała, pierwsze postępowanie zostało unieważnione, nie mogła zatem skutecznie powoływać się na nie. Fakt umieszczenia ogłoszenia na stronie internetowej Beneficjenta również nie mógł konwalidować uchybienia terminowi, skoro – zgodnie z Wytycznym, do których stosowania strona skarżąca się zobowiązała, ogłoszenie powinno być umieszczone w bazie konkurencyjności. Podkreślić przy tym należy, że powołane wyżej regulacje w sposób jednoznaczny określają zarówno sposób (miejsce) publikacji, jak i czas upublicznienia zapytania ofertowego oraz zasady obliczania terminu na składanie ofert. Kolejne naruszenie dotyczyło zapisów podrozdziału 6.5, sekcja 6.5.2, pkt 19 Wytycznych oraz § 4 ust. 6 pkt 2 umowy. Sąd podzielił stanowisko organu, zgodnie z którym uzyskaną przez stronę skarżącą w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia ofertę złożoną przez M.W. należało zakwalifikować, jako złożoną jedynie w imieniu własnym M.W., a nie w imieniu konsorcjum dwóch osób fizycznych. Sąd zgodził się z ZWD, że w okolicznościach niniejszej sprawy rozstrzygająca jest treść oferty, do której nie został dołączony żaden dokument jak np. umowa konsorcjum lub pełnomocnictwo, potwierdzający umocowanie M.W. do działania w imieniu konsorcjum. Co więcej, w formularzu oferty jako wykonawcę wskazano wyłącznie M.W. i tylko ona podpisała ofertę, a informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty i protokół z postępowania wyboru wykonawcy do zapytania ofertowego MOPS FK.262.12.2022 wskazują jako najkorzystniejszą ofertę M.W. W żadnym z tych dokumentów Zamawiający nie wskazał, że wybór najkorzystniejszej oferty dotyczy wspólnej oferty M.W. i B.K., ani konsorcjum, którego reprezentantem miałaby być M.W. W świetle powyższego organ zasadnie stwierdził, że Beneficjent dokonał podziału zamówienia niezgodnie z zapytaniem ofertowym i powierzył wykonanie części zamówienia podmiotowi innemu, niż wykonawca wybrany zgodnie z zasadą konkurencyjności, którego oferta została uznana za najkorzystniejszą. Dodać przy tym należy, że w sprawie Beneficjent przewidywał zatrudnienie 2 socjoterapeutów, możliwe było zatem świadczenie usług będących przedmiotem zamówienia przez różnych oferentów. Jak słusznie wskazał organ, nie dopuszczając do składania ofert częściowych Beneficjent ograniczył liczbę oferentów mogących wziąć udział w postępowaniu. W wyniku swoich działań otrzymał jedną ofertę, zamiast kilku ofert o niższych, konkurencyjnych cenach. Sąd przychylił się również do stanowiska organu wyrażonego na stronie 11 zaskarżonej decyzji, że wynagrodzenie za świadczenie usług indywidualnego wsparcia terapeutycznego ustalone zostało poprzez określenie jego wysokości, zatem późniejsze aneksowanie umów pozostało bez wpływu na wartość zamówienia określoną w pierwotnej umowie. Powyższe pozostaje jednak bez wpływu na prawidłowość decyzji. Powyższe stanowi, że w sprawie doszło do nieprawidłowości w rozumieniu przepisów unijnych. Działanie Beneficjenta spowodowało bowiem naruszenie prawa, co w konsekwencji doprowadziło do potencjalnej możliwości wywarcia szkodliwego wpływu na budżet Unii. Do stwierdzenia "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, a zatem tego, że naruszenie prawa Unii lub prawa krajowego przez podmiot gospodarczy powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii, jak wynika w szczególności ze sformułowania "mogłoby spowodować", nie wymaga się przy tym wykazania istnienia konkretnych skutków finansowych dla budżetu Unii. Uchybienie obowiązującym przepisom stanowi bowiem nieprawidłowość w rozumieniu tego przepisu, o ile nie można wykluczyć możliwości, że uchybienie to miało wpływ na budżet odnośnego funduszu (zob. podobnie wyrok z dnia 6 grudnia 2017 r., Compania Naìională de Administrare a Infrastructurii Rutiere, C-408/16, EU:C:2017:940, pkt 60, 61 i przytoczone tam orzecznictwo). W ocenie Sądu działanie Beneficjenta doprowadziło do potencjalnej szkody w budżecie UE. Niezachowanie siedmiodniowego terminu pomiędzy upublicznieniem zapytania ofertowego w Bazie konkurencyjności a wyznaczonym terminem składania ofert i niedopuszczenie do składania ofert częściowych, spowodowało naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Zasadnie IZ przyjęła, iż nie można wykluczyć, że gdyby czas potrzebny do sporządzenia oferty był zgodnie z wiążącymi normami dłuższy, to liczba potencjalnych wykonawców zainteresowanych ofertą mogła być wyższa i wpłynęłaby oferta faktycznie korzystniejsza od jedynej i uznanej za najkorzystniejszą. Wówczas zamawiający poniósłby niższe wydatki na realizację tego zamówienia i niższą kwotę przedstawiłby do rozliczenia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Ponadto również przez ograniczenie liczby oferentów, mogących wziąć udział w postępowaniu, Beneficjent naraził budżet Unii na potencjalną szkodę. Wobec opisanych wyżej naruszeń konieczne stało się nałożenie na stronę skarżącą korekt finansowych. W sprawie stwierdzona nieprawidłowość wynikająca z naruszenia podrozdziału 6.5, sekcja 6.5.2. pkt 10 Wytycznych kwalifikuje się do nieprawidłowości wskazanej w pkt 4 Taryfikatora. Wskazana w taryfikatorze stawka korekty wynosi: 100 % wartości zamówienia jeżeli terminy określone we właściwych przepisach skrócono o co najmniej 85 % lub termin jest nie dłuższy niż 5 dni. Mając zatem na uwadze, że organ stwierdził upublicznienie ogłoszenia zawierającego zapytanie ofertowe w Bazie konkurencyjności przez okres 3 dni i 9 godzin, a więc poniżej 5 dni to prawidłowym było ustalenie korekty finansowej w stawce 100%. Nieprawidłowość indywidualna wynikająca z naruszenia podrozdziału 6.5, sekcja 6.5.2. pkt 19 Wytycznych została wskazana w pkt 17 Taryfikatora, jako rodzaj nieprawidłowości pod nazwą: "Negocjacje w toku postępowania o udzielenie zamówienia, w tym modyfikacja oferty zwycięskiej podczas oceny", dla której przewidziano stawkę procentową korekty w wysokości 25 %. Zgodnie z § 9 rozporządzenia w sprawie korekt finansowych, w przypadku stwierdzenia w ramach jednego zamówienia kilku nieprawidłowości indywidualnych wartość korekt finansowych lub pomniejszeń nie podlega sumowaniu, a do wszystkich stwierdzonych nieprawidłowości indywidualnych stosuje się jedną korektę finansową lub jedno pomniejszenie o najwyższej wartości. W konsekwencji prawidłowo organ zastosował pomniejszenie w wysokości 100 % wartości wydatków. Słusznie przy tym wskazał, że taki wskaźnik jest najbardziej adekwatny do stwierdzonej nieprawidłowości. Wyznaczony przez Beneficjenta czas na przygotowanie i złożenie ofert wynoszący 3 dni i 9 godzin był zbyt krótki i nie zapewniał uczciwej konkurencji w postępowaniu. Stwierdzona nieprawidłowość miała charakter naruszenia godzącego w fundamentalne zasady rządzące zamówieniami publicznymi. Zgodzić zatem należy się z organem, że nie było podstaw do obniżenia przyjętego wskaźnika korekty. Wobec sformułowanych w skardze zarzutów podkreślić trzeba, że dla nałożenia korekty nie miało znaczenia faktyczne zrealizowanie projektu, czy osiągnięcie założonego celu. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia od nałożenia korekty z uwagi na zrealizowanie celu, a art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 ma zapobiegać nieprawidłowemu wydatkowaniu środków finansowych przeznaczonych na projekty finansowane z funduszy unijnych. Obowiązek nałożenia korekty finansowej powstaje w sytuacji wydatkowania środków z naruszeniem procedur, o ile mogło mieć chociażby potencjalnie szkodliwy wpływ na budżet Unii Europejskiej. Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p. w zw. z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie korekt finansowych wobec uznania, że należało zastosować korektę finansową w wymiarze 100%, podczas gdy przepis ten nie powinien zostać zastosowany, ponieważ postępowanie w sprawie udzielenia zamówienia Gmina przeprowadziła dwukrotnie. W tym kontekście podkreślić trzeba, że skoro "pierwsze" postępowanie o udzielenie zamówienia zostało zakończone unieważnieniem to nie można przyjąć, że czas upublicznienia tego ogłoszenia wywiera jakikolwiek efekt na kolejne (ważne) postępowania o udzielenie zamówienia zmierzające do wyboru oferty. Do oceny zachowania w tym względzie zasady konkurencyjności i samej kwalifikowalności wydatków należy brać pod uwagę okoliczności dotyczące każdego ogłoszenia osobno. Powyższe prowadzi do wniosku, że w sprawie nie doszło także do zarzucanego naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., bowiem organ w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu ustalił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 lipca 2025
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Sejmik Województwa
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/ Katarzyna Borońska Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący/

Powołane przepisy

  • Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

    art. 24 · Dz.U. 2020 poz. 818

  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006

    art. 2 pkt 36 · Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz. 320

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny