III SA/Wr 25/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) sierpnia 2020 r., znak: (...), w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za maj 2020 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Pismem z dnia 27 października 2020 r. M. M. (dalej jako skarżący, strona skarżąca) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia(...)sierpnia 2020 r., znak: (...), w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za maj 2020 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący wskazał, że nie mógł złożyć skargi od doręczonej mu w dniu 4 września 2020 r. decyzji, gdyż był zmuszony wyjechać w trybie pilnym do N. w dniu 21 września 2020 r., co było spowodowane sprawami zarówno osobistymi jak i zawodowymi, m. in. obowiązkiem bezpośredniego kontaktu z "S." (odpowiednikiem n. Urzędu Skarbowego) celem wyjaśnienia spraw związanych z wcześniejszym pobytem w N. W związku z wyjazdem musiał odbyć kwarantannę. Do P. powrócił dopiero w dniu 26 października 2020 r. i niezwłocznie sporządził skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 21 czerwca 2022 r. wezwano skarżącego, by w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania: a) uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, poprzez nadesłanie stosownych dokumentów potwierdzających okoliczności opisane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi; b) nadesłał potwierdzenie nadania przesyłki zawierającej skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, jeżeli zostały one nadane w placówce pocztowej operatora pocztowego. W wykonaniu powyższego zarządzenia wezwano pełnomocnika organu do przedłożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania - brakujących akt sprawy, tj. koperty, w której przesłano do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział W., skargę na decyzję z dnia (...) sierpnia 2020 r., znak (...), wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W wezwaniu wskazano, że nadesłane akta nie zawierają adnotacji ani innego dowodu świadczącego o złożeniu skargi i wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia osobiście w siedzibie organu administracji. Pismem z dnia 1 lipca 2022 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że skarga M. M. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia została złożona bezpośrednio na Sali Obsługi Klienta w Inspektoracie ZUS w K.G., o czym świadczy przybita na dokumentach pieczęć wpływu zawierająca numer stanowiska pracownika. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, M. M. uszczegółowił opisane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności związane z wyjazdem do N.. Jak wskazał, w dniu 20 września 2020 r. skarżący został telefonicznie powiadomiony przez n. pracodawcę o konieczności osobistego skontaktowania się n. pracodawca S. (odpowiednikiem polskiego Urzędu Skarbowego), celem złożenia wyjaśnień. Zgodnie z relacją skarżący najpierw odbył podróż promem (...) ze Ś. do S.. Dalszą podróż odbywał samochodem. Do n. urzędu udał się w dniu 22 września 2020 r., gdzie przebywał przez około 1 godzinę. Przez cały okres pobyty w N.przebywał u znajomej. Do Polski skarżący powrócił w dniu 26 października 2020 r. i niezwłocznie sporządził skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wskutek upływu czasu od wyjazdu do N. skarżący nie odnalazł żadnych dokumentów potwierdzających okoliczności opisane we wniosku. Przez ten okres trzykrotnie zmieniał miejsce zamieszkania na terenie Polski, co wiązało się z przeprowadzkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie W niniejszej sprawie skarżący odebrał kwestionowaną decyzję w dniu 4 września 2020 r., co wynika z informacji zamieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru rozstrzygnięcia. Nie budzi zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona stronie, a termin do złożenia skargi upływał w dniu 5 października 2020 r. Jak wynika z pieczęci zamieszczonych na skardze oraz z udzielonych Sądowi wyjaśnień pełnomocnika organu, skarga została złożona bezpośrednio na Sali Obsługi Klienta w Inspektoracie ZUS w K. G. w dniu 9 listopada 2020 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści wyżej wskazanych przepisów wynika, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. W ocenie Sądu, strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia skargi. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II FZ 527/11). Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 578/11, wyrok NSA z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt I FSK 1160/120). Chociaż uprawdopodobnienie jest wyjątkiem od reguły formalnego przeprowadzenia dowodu, działającym na korzyść strony powołującej się na określony fakt, to jednak nie oznacza to, że może ono opierać się na samych twierdzeniach strony domagającej się przywrócenia terminu. Sąd musi w tym względzie dysponować jakimś materiałem pozwalającym zając stanowisko o (przynajmniej) prawdopodobieństwie zaistnienia faktów, na które powołuje się strona. Odróżnienie aktu uprawdopodobnienia w stosunku do przeprowadzenia dowodu polega m.in. na tym, że uprawdopodobnienie przeprowadza się za pomocą środków nieskrępowanych wymaganiami stawianymi co do formy przez obowiązujące przepisy prawa (por. postanowienie SN z dnia 5 maja 2009 r., I UO 3/08). Uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie może ograniczać się jedynie do niczym nie popartych, samych twierdzeń strony, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. W orzecznictwie wskazuje się, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu spoczywa natomiast na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swoich twierdzeń (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2013 r., o sygn. akt II FSK 178/12). Sąd nie ma obowiązku poszukiwania dowodów wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie, mimo wezwania do wykazania braku winy w uchybieniu terminu, skarżący w żaden sposób nie udokumentował okoliczności powołanych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, tj. że w okresie biegu terminu do wniesienia skargi wyjechał do N. (np. dowodów zakupu biletów na prom, paliwa, wyżywienia) i odbywał tam kwarantannę. Uniemożliwia to skonfrontowanie okoliczności wskazanych we wniosku w kontekście uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu. Nieudokumentowane w żaden sposób twierdzenia skarżącego nie mogą być oceniane jako uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Treść art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że to na stronie zatem spoczywa ciężar uwiarygodnienia swej staranności, jak również faktu, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od strony niezależna. Sąd podziela poglądy przyjęte w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01). Nie budzi wątpliwości, że skarżący rzeczywiście wiedział o wydanej wobec niego decyzji, skoro osobiście odebrał kwestionowaną decyzję w dniu 4 września 2020 r. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o terminie zaskarżenia decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji zachowanie skarżącego polegające na niezachowaniu jakichkolwiek dokumentów uwiarygadniających brak możliwości terminowego zaskarżenia decyzji należało ocenić jako nienależytą staranność w prowadzeniu własnych spraw. Należy także zauważyć, że skarżący niejednolicie w poszczególnych pismach procesowych przedstawiał zaistniałą sytuację. We wniosku z dnia 27 października 2020 r. utrzymywał, że zanim przystąpił do wyjaśnienia w n. odpowiedniku Urzędu Skarbowego był zmuszony do odbycia kwarantanny. Natomiast w piśmie z dnia 8 lipca 2022 r. wskazał, że do n. urzędu udał się w dniu 22 września 2020 r. (a więc zaraz po przyjeździe do N.). Wobec tych niejednoznaczności oraz braku udokumentowania wyjazdu za granicę nie można przyjąć, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Uwzględniając powyższe, Sądu uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o własne interesy, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. W tym stanie rzeczy Sąd działając, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia