III SA/Wr 189/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii [...] postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i jest w toku sprawy rozwodowej. Obecnie od lipca bieżącego roku jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku z powodu zawieszenia działalności gospodarczej. Środki pieniężne na rachunkach bankowych są zablokowane z powodu egzekucji komorniczej. Posiada zaległości wobec ZUS i urzędu skarbowego. Wskazał, że płaci alimenty na trzyletnie dziecko w kwocie 400 zł. Obecnie nie osiąga dochodów, korzysta z pomocy rodziny. Podał, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Referendarz sądowy pismem z dnia 8 lipca 2014 r. wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów i wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący w pismem z dnia 19 lipca 2014 r, podał, że podjął pracę poza miejscem zamieszkania na okres jednego miesiąca i nie mógł nadesłać w terminie żądanych dokumentów. W piśmie tym podał, że jedynym dokumentem potwierdzającym wysokość dochodów jest zeznanie podatkowe PIT-36, które złożył w urzędzie skarbowym w kwietniu 2014 r. Późniejszych dokumentów nie posiada, gdyż jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Konto bankowe zostało zablokowane przez urząd skarbowy i ZUS oraz komornika. Sytuacja prawna lokalu przy ul. [...] jest nie jasna. Opłaty związane z tym lokalem opłacał z własnych oszczędności i pożyczki udzielonej przez znajomego. Nikt ze współlokatorów nie chciał uczestniczyć w bieżących opłatach. Podał, że przesyła wyrok Sądu obligujący współlokatorów do opłat i nie uzyskał zasądzonej kwoty oraz przesyła postanowienie Sądu o obniżeniu zabezpieczenia alimentacyjnego na rzecz córki z dnia [...] sygn. akt [...] do kwoty 700 zł. Wcześniejsza kwota tego zabezpieczenia obejmuje 1100 zł ustalone postanowieniem z dnia [...]. Rodzina z którą zamieszkuje nie była w stanie udzielić mu pożyczki ze względu na niskie dochody, natomiast nieoprocentowaną pożyczkę udzielił mu znajomy, który pomógł mu również w załatwieniu nieformalnej pracy w [...]. Dodał, że przesyła zeznanie podatkowe PIT-36 za [...]r., a za [...] dostarczy po otrzymaniu kopii z urzędu skarbowego. Nie jest w stanie podać dochodów żony, gdyż jest w toku sprawy rozwodowej. Do pisma tego dołączył: zeznanie podatkowe PIT-36 za 2012 r. z którego wynika, że dochód z tytułu działalności gospodarczej wyniósł [...] zł (przychód [...] – [...] koszty) oraz wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z którego wynika, że działalności ([...]) została zawieszona od dnia [...] 2011 r. oraz kolejne wydruki, z których wynika, że działalność ta jest zawieszona ponownie od dnia [...] września 2013 r. Przedłożył również pismo ZUS stwierdzające wysokość zaległości wobec ZUS na kwotę 4951,69 zł (należność główna, odsetki, koszty upomnienia i egzekucji). Decyzję ZUS określającą wysokość zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne 656,09 zł i ubezpieczenia zdrowotne 261,73 zł, Fundusz Pracy 54,58 zł. Nadesłał zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, czyli wierzytelności z rachunku bankowego obejmującego należności główne na rzecz Wojewody 100, 220, 100, 90, 200, 200 zł oraz na rzecz urzędu wojewódzkiego 180 i na rzecz urzędu skarbowego 3.963 i 5.053 zł i zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat z tytułu zaległości alimentacyjnych w wysokości 7700 zł wraz z odsetkami 310,30 zł, opłatą egzekucyjną 640,82 zł i wydatkami 79,95 zł oraz zajęcia wierzytelności w celu zabezpieczenia roszczeń należnych skarżącemu od podmiotów prywatnych i wniosek o wyjawienie majątku, w którym stwierdzono, że egzekucja należności alimentacyjnych okazała się bezskuteczna, a dłużnik nie wskazał w trybie art. 801 kpa mienia mogącego zaspokoić wierzyciela, a informacje z ZUS, urzędu skarbowego i innych instytucji nie doprowadziły do zaspokojenia wierzyciela i nadesłał inne zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego. Z przepisu art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wnioskodawca nie wykazał w wiarygodny sposób w jakiej wysokości osiąga obecnie dochody z tytułu zatrudnienia w [...], o którym wspomniał w opisanym wyżej piśmie z dnia 19 lipca 2014 r. ani nie nadesłał żadnych dokumentów potwierdzających fakt zatrudnienia i wysokość dochodu z tego tytułu, pomimo że pismem referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2014 r. został wezwany do przedstawienia dowodów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów. Przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody wnioskodawcy ze wszystkich źródeł, w tym dochody o charakterze tymczasowym i uzyskiwane zagranicą. Skarżący nie nadesłał również zeznania podatkowego za 2013 r. Wskazał jedynie, że zeznanie podatkowe przedłoży po otrzymaniu jego kopii z urzędu skarbowego. Powyższe uniemożliwia ustalenie w jakiej wysokości skarżący obecnie uzyskuje dochody. Natomiast z nadesłanego zeznania podatkowego za 2012 r. wynika, że skarżący uzyskał dochód z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. Jednakże zeznanie to nie pozwala na ustalenie wysokości obecnego dochodu. Skarżący nie nadesłał również dokumentów potwierdzających w jakich kwotach ponosi wydatki związane z utrzymaniem (np. opłaty za czynsz, gaz, prąd, wodę, wywóz, śmieci, koszty lekarstw) Do nadesłania tych dokumentów skarżący został również został wezwany pismem referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2014 r. Powyższe nie pozwala na ocenę, czy poniesienie wspomnianych wydatków uniemożliwia skarżącemu poniesienie kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika.. Skarżący nie nadesłał także wyciągu z konta bankowego za ostatnie trzy miesiące. Wymogu tego nie uchylają nadesłane zajęcia rachunków bankowych. Skarżący nadesłał ponadto inne dokumenty potwierdzające postępowanie egzekucyjne np. o zawiadomienie o wszczęciu postępowania zabezpieczającego, wniosek o wyjawienie majątku, oraz decyzje i pismo ZUS dotyczące wysokości zaległości, a także postanowienie Sądu z dnia [...]. o zabezpieczeniu powództwa na rzecz małoletniego dziecka o alimenty w wysokości 1100 zł na czas trwania procesu, przy czym we wspomnianym piśmie wyjaśnił, że zabezpieczenie to uległo obniżeniu przez Sąd do kwoty 700 zł. Jednakże wybiórcze wykonanie wezwania referendarza sądowego nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W świetle powyższego nadesłane zaświadczenie o nabyciu z dniem 10 lipca bieżącego roku statusu osoby bezrobotnej nie stanowi okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy zwłaszcza, że z wyjaśnień skarżącego zawartych w omówionym piśmie wynika, że skarżący pracuje poza granicami kraju. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.