III SA/Wr 15/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, Protokolant Starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 5 listopada 2025 r. nr SKO 4181/11/2025 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy Świdnica z dnia 26 września 2025 r. nr ZPO.3127.521.2025 II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonym postanowienie z 5 listopada 2025 r. (nr SKO 4181/11/2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ odwoławczy, organ II instancji) po rozpatrzeniu zażalenia A. P. (dalej: wnioskodawca, skarżący, strona) na postanowienie Wójta Gminy Świdnica (dalej: Wójt, organ I instancji) z 26 września 2025 roku (nr ZPO.3127.521.2025) o odmowie wydania zaświadczenia, na podstawie art.138 § 1 pkt. 1 w związku z art.144 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 dalej k.p.a.) utrzymał pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie w mocy. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z 15 września 2025 r. strona poprosiła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jej pracę w gospodarstwie rolnym w okresie od 26 listopada 1959 roku do 11 lutego 1986 roku. Uzupełniając ten wniosek pismem z 24 września 2025 r. i wyjaśniła, że chodzi o potwierdzenie pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w L. Postanowieniem z 26 września 2025 r. Wójt, na podstawie art.123 i art. 124 oraz art. 219 k.p.a. w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r. nr 54 poz. 310 dalej ustawa) odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym L. prowadzonym przez Państwa S. i O. P. w okresie od 26 listopada1959 r. do 11 lutego1986 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wójt zacytował treść art. 3 ust. 2 i 3 ustawy i wyjaśnił, że w dniu 15 września 2025 r. zwrócono się do organu podatkowego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pracę wnioskodawcy w indywidualnym gospodarstwie rolnym L. (prowadzonym przez jego rodziców) we wskazanym we wniosku w okresie. Wójt powołał się na okoliczność, że organ podatkowy nie dysponuje dokumentacją, na podstawie której można byłoby potwierdzić fakt pracy strony w gospodarstwie rolnym rodziców i w konsekwencji odmówił wydania zaświadczenia. Formułując zażalenie wnioskodawca postawił zarzut naruszenia przepisów postępowania polegające na niewszechstronnym zbadaniu sprawy i uchyleniu się od wzięcia pod uwagę dowodów z zeznań ewentualnych świadków. Skarżący podkreślił, że Wójt nie przedsięwziął żadnej jednak inicjatyw w celu uzyskania osobowych środków dowodowych i nie wezwał strony do przedstawienia, możliwych świadków mogących potwierdzić pracę wnioskodawcy w gospodarstwie, w sytuacji gdy wnioskodawca dysponuje zeznaniami świadków, którzy mają wiedzę o jego pracy w gospodarstwie i mogąc to potwierdzić. Wnioskodawca do zażalenia dołączył kopię świadectwa o uzyskaniu tytułu wykwalifikowanego rolnika, oraz oświadczenia świadków J. K. i D. W. o pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym ojca S. P. w okresie od 1969 roku do 1986 roku. Utrzymując w mocy postanowienie Wójta SKO przypomniało, stan faktyczny sprawy, i wyjaśniło, że możliwość wydania zaświadczenia potwierdzającego okres pracy w gospodarstwie rolnym i wliczanie tego okresu do pracowniczego stażu pracy przewiduje ustawa z dnia 20 lipca 1990 roku o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Organ II instancji przywołał treść art. 3 tej ustawy i podkreślił, że przedmiotowa ustawa nie zawiera przepisu, który bezpośrednio odsyła w sprawach dotyczących wydania zaświadczeń do odpowiednich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.), jednakże przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Wydawanie zaświadczeń", mają zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, gdy do organu administracji publicznej wpłynie wniosek o urzędowe potwierdzenie określonego stanu faktycznego lub prawnego, przy czym potwierdzenie to jest wymagane przepisem prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.) lub żądanie jest uzasadnione interesem prawnym wnioskodawcy (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Zdaniem SKO do wydawania zaświadczeń, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy stosuje się przepisy "Działu VII" Kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 217 -219 k.p.a. Organ odwoławczy przywołał treść art. 217 k.p.a. i art. 218 k.p.a. i wskazał, że z akt administracyjnych organu I instancji wynika, że Wójt Gminy Świdnica przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ustalił, iż nie ma możliwości, na podstawie dostępnych rejestrów czy innego zasobu dokumentów potwierdzić okres pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym rodziców. Organ II instancji stwierdził, że nie ulega kwestii, iż przepis art. 3 ust. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym wskazuje środek dowodowy w postaci zeznań co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym położone jest gospodarstwo rolne. Jednakże w ocenie Kolegium, spisanie zeznań świadków nie oznacza jednak, że zeznania te stanowić mogą podstawę do wydania zaświadczenia stwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy. Kolegium stanęło na stanowisku, że zakres postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. jest ograniczony, spełnia wyłącznie funkcję pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia i ma na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów, czy stanu prawnego. Nie jest zatem dopuszczalne w tym postępowaniu dokonywanie oceny zeznań świadków czy treści przedłożonych wraz z wnioskiem dokumentów, by następnie wyłącznie w oparciu o te zeznania czy przedłożone przez stronę dokumenty wydać zaświadczenie o treści oczekiwanej przez stronę. W opinii organu II instancji skarżący może przed pracodawcą udowadniać swoje okresy pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie zeznań świadków, ewentualnie może wystąpić do sądu pracy z roszczeniem o zaliczenie tego okresu do stażu pracy. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem wnioskodawca wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze wyjaśnił, że jego zdaniem organ miał obowiązek skorzystać z dowodu zeznań świadków i potwierdzić jego pracę w gospodarstwie. W odpowiedzi na skargę Kolegium Podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem prawnym i faktycznym sprawy, przyjął co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2026 r., poz. 143 dalej p.p.s.a.) Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozstrzygnięcie w tej sprawie nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa procesowego i w konsekwencji materialnego. W przedmiotowej sprawie spór sprowadza się do zasadności odmowy skarżącemu wydania wnioskowanego zaświadczenia potwierdzającego, że w okresie od 26 listopada1959 r. do 11 lutego 1986 r. pracował w charakterze domownika w indywidualnym gospodarstwie rolnym prowadzonym przez jego rodziców. Organy wskazują na brak stosownej dokumentacji w tym zakresie w zasobach organu podatkowego. Natomiast skarżący na poparcie swego żądania podkreślił fakt posiadania wykształcenia w gospodarstwie i przedstawił pisemne świadectwa zeznań dwóch świadków potwierdzających jego pracę w gospodarstwie rolnym. Rozstrzygając tak zakreślony spór przede wszystkim należy dokonać analizy przepisów obowiązujących w sprawie. Normy z art. 3 ustawy brzmią następująco: Art. 3 ust. 1 stanowi, że na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie. Art. 3 ust. 2 - jeśli organ ten nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia, zawiadamia o tym zainteresowanego na piśmie. Z mocy art. 3 ust. 3 - w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Zatem pierwszy z powołanych przepisów stanowi normę kompetencyjną do działania organu. Ust. 2 stanowi, że jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. Zgodnie zaś z ust. 3 w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Regulacja ta jest jasna, czytelna i oznacza, że ustawodawca dopuszcza inny sposób wykazania przez zainteresowanego okresów pracy w gospodarstwie rolnym w sytuacji, gdy brak jest dokumentów pozwalających na wydanie zaświadczenia w tym przedmiocie m.in. zeznaniami świadków. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy reguluje bardzo wąski zakres spraw dotyczących wydawania zaświadczeń, dotyczy tylko potwierdzenia pracy w gospodarstwie rolnym. Wprost określa on obowiązek wydania zaświadczenia przez właściwy urząd gminy, będący aparatem pomocniczym organu wykonawczego gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta), co wynika z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym określających, że wójt wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy, a organizację i zasady funkcjonowania urzędu gminy określa regulamin organizacyjny, nadany przez wójta w drodze zarządzenia. W treści tego przepisu, poprzez użycie zwrotu "właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić" ustawodawca zawarł obowiązek, którym obciążył konkretny urząd gminy. Na nim zatem ciąży obowiązek podjęcia wszelkich działań, które zabezpieczą możliwość wywiązania się z tego obowiązku nałożonego przez ustawodawcę. Oceniając prawidłowość wydanych postanowień podkreślić należy, że Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w art. 217 dwie odrębne podstawy, w których organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać zaświadczenie. Pierwsza z nich dotyczy sytuacji, gdy potwierdzenia określonych faktów lub stanów prawnych wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.), druga zaś, gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego ( art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Przepis art. 218 § 1 k.p.a. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, zaś § 2 tegoż artykułu, że organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Organ może poprzestać na posiadanej dokumentacji jedynie wówczas, gdy chodzi o drugą sytuację, a więc wynikającą z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Za powyższym przemawia wykładnia art. 218 § 1 k.p.a., który odwołuje się do art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. W sytuacji, gdy zaświadczenia wymaga przepis prawa, zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. organ może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2001r., sygn. akt II SA 1858/01; LEX nr 53365). Odnosząc się z kolei do części merytorycznej spornych rozstrzygnięć wskazać należy na przebieg procedowania przez organy w spornym zakresie. Przypomnienia wymaga, że strona złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia 15 września 2025 r., który uzupełniła 24 września 2025 r. Wójt postanowieniem z 26 września 2025 r. odmówił wydania zaświadczenia, strona wniosła zażalenie dołączając do niego pisemne relacje dwóch świadków i wskazując na swoje wykształcenie rolnicze. Kolegium oddaliło zażalenie stwierdzając, że wnioskodawca może przed pracodawcą udowadniać swoje okresy pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie zeznań świadków, ewentualnie może wystąpić do sądu pracy z roszczeniem o zaliczenie tego okresu do stażu pracy. Analizując treść rozstrzygnięć wskazać należy, że organy wskazując, że nie dysponują dokumentami potwierdzającymi pracę strony w gospodarstwie w badanym okresie, oparły się jedynie na informacji z organu podatkowego, co biorąc pod uwagę okres jakiego dotyczył sporny wniosek i treść art. 3 ust. 1 ustawy jest w oczywisty sposób niewystarczające. Nie uszło bowiem uwadze Sądu, że zwrócenie się do organu podatkowego o dane podatnika obejmujące okres od końca 1959 roku do początku 1986 roku jest z góry skazane na niepowodzenia, biorąc pod uwagę przemiany ustrojowe jakie zaszły w Polsce w tym czasie ( w szczególności dotyczące polityki podatkowej) i zmieniające się wymogi co do obowiązku przechowania dokumentów. W świetle powyższego nie można zaaprobować niczym nie popartego stanowiska organów odnośnie braku podstaw do wydania wnioskodawcy żądanego zaświadczenia, w sytuacji, gdy z akt sprawy nie wynika, by urząd ten przeprowadził jakiekolwiek postępowanie wyjaśniającego w trybie art. 218 k.p.a., zgodnie z którym: "W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§1). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§2)." Skoro organ tych podstawowych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności nie wykazał, nie sposób uznać jego stanowiska zawartego w zaskarżonym orzeczeniu za prawidłowe, a przeprowadzonego postępowania za zgodnego z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ nie może bowiem odmawiać spełnienia ciążącego na nim ustawowego obowiązku bez dołożenia należytej staranności w wykazaniu, że rzeczywiście nie posiada dokumentów umożliwiających mu jego spełnienie w szczególności biorąc pod uwagę, że urząd Gminy z pewnością ma dostęp do innych dokumentów, niż podatkowe, dysponuje również różnego rodzaju rejestrami, które mogą być pomocne przy rozpoznaniu wniosku skarżącego. W opinii Sądu organ nie ustalił czy dysponuje dokumentami (poza rejestrami podatników podatku rolnego), które pozwalałyby mu na stwierdzenie faktu pracy skarżącej w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika. Ponadto o ile organy rzeczywiście nie dysponowały stosownymi dokumentami archiwalnymi potwierdzającymi pracę wnioskodawcy, co zdaniem Sądu nie wynika z zaskarżonego rozstrzygnięcia, to nie oznacza, że zaświadczenie nie może być wydane. W takiej sytuacji ustawodawca sformułował bowiem regulacje zawarte w art. 3 ust. 3 ustawy. Jak podkreślił m.in. NSA w wyroku z 10 grudnia 2018 r., o sygn. akt I OSK 1438/18 - przepisy art. 3 ust. 1-3 ustawy o wliczaniu, określają katalog dowodów służących ustaleniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym, wskazując, że na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w drodze zaświadczenia, zaś jeżeli urząd nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie takiego, zawiadamia ją o tym na piśmie i w takim wypadku okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Ten sposób dowodzenia jest zatem możliwy, gdy organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym. Dowody te podlegają ocenie przez organ rozpatrujący sprawę. Tym samym organy nie ustaliły w wystarczającym stopniu przesłanek odmowy wydania decyzji - nie wyjaśniły kluczowych dla sprawy okoliczności, nie rozbudowały swoich argumentów i nie przeprowadziły szczegółowej analizy orzecznictwa w zestawieniu do ustalonych faktów sprawy – czym naruszono art. 107 § 3 k.p.a. Zacytowały wprawdzie orzecznictwo, ale nie przeprowadziły jego szczegółowej analizy w kontekście okoliczności sprawy. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że organy błędnie interpretowały przepisy ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym stwierdzić należy, że stanowisko organów, iż bez dokumentów archiwalnych zaświadczenie nie powinno być wydane, jest błędne. Mając na względzie racjonalność ustawodawcy należy zaakcentować, że tworząc poszczególne regulacje ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy zdawał sobie sprawę, że dla okresów sprzed 1990 r. brak będzie dokumentacji. Cytowany powyżej art. 3 ust. 1 mówi o obowiązku organu, a nie uprawnieniu. Organ nie ma arbitralnej władzy w wyborze czy wydać zaświadczenie - ma to zrobić, jeśli przesłanki są spełnione. Natomiast sporne w sprawie stanowisko organów czyni prawo martwym, bo jeśli do wydania zaświadczenia konieczne byłyby archiwalne dokumenty, to prawo nie miałoby zastosowania dla większości przypadków z lat 70. i 80. Byłoby to sprzeczne z celem ustawy. Zaświadczenie zaś winno być oparte na dostępnych źródłach. Tym samym prawidłowe rozumienie zaświadczenia to: potwierdzenie faktów na podstawie dostępnych danych (ewidencje, rejestry, wyjaśnienia strony, racjonalna ocena wiarygodności) - a nie mechaniczne przepisanie zapisów z dokumentów archiwalnych. Poza tym dokonując oceny, czy w danej sprawie osoba bliska rolnika rzeczywiście wykonywała stałą pracę w gospodarstwie rolnym należy przeanalizować charakter świadczonej pomocy oraz ustalić, kiedy i jakie konkretnie czynności wnioskodawca wykonywał w gospodarstwie oraz czy pomoc ta przez cały czas była świadczona w zakresie znaczącym dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego, a także faktycznie pomagała rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa, czy z uwagi na profil gospodarstwa, stopień jego zmechanizowania oraz liczbę członków rodziny rolnika i innych osób zatrudnianych w gospodarstwie rzeczywiście zachodziła potrzeba wykonywania przez wnioskodawcę pracy w deklarowanym przez niego rozmiarze (vide: wyrok WSA w W-wie z 4 maja 2022r., o sygn. akt II SA/Wa 133/22). W przedmiotowej sprawie obowiązek wydania zaświadczenia wynikał z przepisów prawa. Problematykę zaliczania do pracowniczego stażu pracy okresów pracy w gospodarstwie rolnym regulują przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), zwanej dalej ustawą. Jak wynika z art. 1 ustawy ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także: 1) okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka, 2) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem, 3) przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli w myśl danego przepisu lub postanowienia do stażu pracy wlicza się tylko okresy zatrudnienia w danym zakładzie pracy, w określonej branży albo okresy pracy na określonych stanowiskach lub pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Zatem należy więc stwierdzić, że tylko do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego możliwe jest zastosowanie prawa materialnego, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione; dowodów, na których się oparł; przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z kolei uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Winno być ono dla strony przekonujące (art. 11 k.p.a.), gdyż ma ona prawo znać argumenty i przesłanki wydanej decyzji. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Uzasadnienie powinno być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Poza tym zgodnie z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy w wyniku wniesionego odwołania zobowiązany jest do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia merytorycznie sprawy. Oznacza to konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie ograniczenie się jedynie do weryfikacji rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy jest tak samo jak organ I instancji (stosownie do treści art. 140 k.p.a.) związany art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. i ma obowiązek rozpoznać sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Powinien więc rozstrzygnąć wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy w prowadzonym zarówno przez organ I instancji, jak i organ II instancji postępowaniu administracyjnym. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega zatem na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej z jednoczesnym odniesieniem się do przedstawionych przez stronę w odwołaniu zarzutów. Organ odwoławczy zobligowany jest przy tym do rozpatrzenia żądań strony i podniesionych zarzutów oraz rozpoznania sprawy w jej całokształcie w sposób określony przepisami procedury administracyjnej. Tym samym organ wyższego stopnia ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. Podsumowując powyższe uwarunkowania faktyczne i prawne należało zatem stwierdzić, że przedstawione przez organy obu instancji okoliczności, z racji wskazanych wyżej wątpliwości - w ocenie Sądu - nie pozwalają uznać, że odmowa wnioskowanego zaświadczenia została prawidłowo orzeczona. Tym samym więc brak rzetelnego przeanalizowania kluczowych dla sprawy okoliczności mógł mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co skutkowało koniecznością uchylenia orzeczeń obu instancji. Ponownie rozpatrując sprawę, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie uwzględniając powyższe wskazania Sądu. Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wyjaśni sporne kwestie i uzasadni wydane rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 134 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania, orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a.