III SA/Wr 1477/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III wniosku stronie skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżący A.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego żądania podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z rodzicami i siostrą, w domu rodziców. Ich dochodem jest wynagrodzenie wnioskodawcy z tytułu umowy o pracę/zlecenie w kwocie 12.000 zł rocznie, wynagrodzenie jego siostry z tytułu umowy cywilnoprawnej w kwocie 18.000 zł rocznie, emerytura pomostowa jego ojca w kwocie 1.740 zł oraz zasiłek dla bezrobotnych jego matki w kwocie 831 zł miesięcznie. Wskazał, że posiadane oszczędności w kwocie 8.000 zł wydaje na koszty utrzymania gospodarstwa rolnego (czynsz dzierżawny i podatek od nieruchomości), dla którego prowadzenia zrezygnował z pracy na umowę o pracę i które nie przynosi spodziewanych dochodów na skutek działania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. w roku 2016. Skarżący przesłał do akt sprawy dokumenty, w których treści potwierdzenie znajdują dane wskazane we wniosku. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowa-niu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz usta-nowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. całkowicie pozbawionych środ-ków do życia ze względu na okoliczności życiowe. Zdaniem referendarza sądowego ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych jest w istocie rodzajem pomocy państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Do referendarza sądowego w wojewódzkim sądzie administracyjnym, kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena, czy takie okoliczności zachodzą. W ocenie referendarza sądowego skarżący w sprawie wykazał, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i czteroosobowej rodziny ponosić kosztów sądowych w sprawie. Świadczą o tym z jednej strony kwota pieniężna, którą skarżący dysponuje miesięcznie na utrzymanie swojego czteroosobowego gospodarstwa domowego – 5.071 zł i brak majątku podlegającego spieniężeniu, a z drugiej wydatki gospodarstwa domowego skarżącego i jego sytuacja życiowa, w tym wykorzystywanie posiadanych oszczędności na utrzymanie prowadzonego gospodarstwa rolnego, które nie przynosi spodziewanych dochodów. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2) i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.