III SA/Wr 1070/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca) Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 20 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 16 września 2021 r. nr SKO/41/RD-80/2021 w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę w całości.

Przedmiotem skargi A. W. (dalej: strona, strona skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, SKO) z dnia 16 września 2021 r. nr SKO/41/RD-80/2021 utrzymująca w mocy decyzję Starosty Lwóweckiego z dnia 23 lipca 2021 r. nr KD.5430.1117.2021.AK odmawiającą wydania prawa jazdy kat.B. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania oraz uwzględniając treść art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami odmówił stronie wydania prawa jazdy kat.B. Ustalił, że jej uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na terenie Niemiec zostały cofnięte decyzją z 5 listopada 2018 r. ze względu na zły stan zdrowia. Z pozyskanych dokumentów wynika, że aby prawo jazdy ponownie zostało wydane stronie na terenie Niemiec, należy dostarczyć odpowiednie zaświadczenie lekarskie. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych w postaci art. 7, w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli; art. 8 k.p.a poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa; art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona; art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, przez niemające podstaw faktycznych i błędne, w zakresie oceny materialno-prawnej uznanie przez organ, że ubiegając się o wydanie polskiego prawa jazdy strona, posiadając na terenie Niemiec uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi wypełnia tym samym negatywną przesłankę określoną w powołanym przepisie, gdy tymczasem z akt postępowania administracyjnego wprost wynika, że skarżąca nie posiada na terenie Niemiec ważnego prawa jazdy, a ponowne uzyskanie przez nią (na terenie Niemiec) uprawnień do kierowania pojazdami może mieć miejsce po wykonaniu i przedłożeniu badań lekarsko-psychologicznych, co tym samym nie sprzeciwia się możliwości ubiegania się o wydanie polskiego prawa jazdy po spełnieniu wymogów określonych w art. 11 ustawy o kierujących pojazdami. Kolegium decyzją z 16 września 2021 r. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji. Jako podstawę prawną wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 753 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 12 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Motywując powyższe stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że bezspornie strona posiadała wydane w Niemczech uprawnienia do kierowania pojazdami. Uprawnienia te zostały jednak cofnięte decyzją niemieckiego organu z 5 listopada 2018 r. Dodatkowo wskazano, że z medycznego punktu widzenia strona nie nadaje się do kierowania pojazdami. Informacje te zostały przekazane przez Kraftfahrt-Budesamt (Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego) we F. z 3 sierpnia 2021 r. oraz pisma Starostwa [...] z 7 kwietnia 2021 r. SKO uznało zatem, że w zaistniałych okolicznościach sprawy podzielić należy interpretację dokonaną przez organ I instancji odnośnie podstawy odmowy wydania stronie prawa jazdy kat. B wobec faktu cofnięcia za granicą uprawnień do kierowania pojazdami. W ocenie SKO należy mieć na uwadze cel regulacji zawartej w art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, jakim jest zapobieżenie i wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy nie posiadając ważnego zagranicznego uprawnienia do kierowania pojazdami mogą potencjalnie zagrażać bezpieczeństwu w komunikacji. Taki wniosek płynie dodatkowo z informacji uzyskanej przez organ I instancji od urzędów niemieckich, w której wskazano m.in., że powodem cofnięcia prawa jazdy były względy zdrowotne, a strona nie spełniła wymogów wydania prawa jazdy ze względu na brak wymaganego leczenia. Prawo jazdy zostało cofnięte w listopadzie 2018 r., ponieważ z medycznego punktu widzenia nie nadawała się do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów podniesionych w odwołaniu, jakoby nie było przeszkód dla otrzymania przez stronę prawa jazdy w Polsce. W sytuacji, gdy o wydanie takiego prawa jazdy ubiega się osoba, która uzyskała za granicą prawo jazdy, rozpoznając sprawę nie można pominąć przepisu art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Nie jest zatem tak, jak argumentuje odwołująca, że to od jej woli zależy, czy przystąpi do wymaganych prawem niemieckim czynności, czy też spełni polskie wymagania. W ocenie SKO nie można przy tym zarzucić organowi I instancji naruszenia zasady dokładnego wyjaśnienia sprawy i wszelkich jej istotnych okoliczności, bowiem informacja uzyskana od organu niemieckiego jest jednoznaczna i wystarczająca w sprawie. Z powołanych pism w sposób jednoznaczny wynika, że strona otrzymała prawo jazdy w Niemczech, które ma obecnie cofnięte. Kolegium nie dopatrzyło się jednocześnie jakichkolwiek nieścisłości w treści tłumaczeń, na które powołuje się strona. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie decyzji SKO, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od organu oraz przeprowadzenia dodatkowego dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. orzeczenia lekarskiego na okoliczność pozytywnego stanu zdrowia fizycznego i psychicznego skarżącej. Jednocześnie zarzuciła naruszenie przepisów: art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, nie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego przez co wydano decyzję, która narusza interes obywateli, naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się do przez organ do starannego zebrania materiału dowodowego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość obywateli wobec prawa i podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego oraz przepisu art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami poprzez niemające podstaw i błędne uznanie przez organ, że ubiegając się o wydanie polskiego prawa jazdy strona skarżąca posiadając na terenie Niemiec uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi wypełnia tym samym negatywną przesłankę określoną w powołanym przepisie, gdy tymczasem z akt postępowania wprost wynika, że skarżąca nie posiada na terenie Niemiec ważnego prawa jazdy, a ponowne uzyskanie na terenie Niemiec uprawnień do kierowania pojazdami może mieć miejsce po wykonaniu i przedłożeniu badań lekarsko-psychologicznych, co tym samym nie sprzeciwia się możliwości ubiegania się o wydanie polskiego prawa jazdy po spełnieniu wymogów określonych w art. 11 ustawy o kierujących pojazdami. W uzasadnieniu skargi strona szczegółowo argumentowała, że w świetle unijnych zasad wolności przemieszczania i zamieszkania spełnia przesłanki wedle prawa polskiego mające na celu wydanie jej prawo jazdy kat. B. To od woli strony zależy to, czy dana osoba przystąpi do wymaganych prawem niemieckim czynności, po upływie wskazanych tym prawem i orzeczeniami okresów i uzyska prawo jazdy na terenie RFN, czy też spełni wymagania określone prawem polskim. Z dokumentacji zebranej jasno wynika, iż spełniła warunki określone prawem polskim do uzyskania prawa jazdy, jednocześnie spełnia warunki w RFN celem uzyskania prawa jazdy, wystarczy aby uzupełniła dokumentację medyczną. Na tym etapie, strona skarżąca uzyskała zaświadczenie lekarskie wskazujące, iż jest zdrowa zarówno psychicznie, jak i fizycznie, które wraz z tłumaczeniem przysięgłym załączyła do skargi. To wskazuje na możliwość kierowania pojazdami kat. B, które to uprawnienie uzyskała i nabyła w Polsce, tym samym prawo jazdy winno jej zostać wydane. Jednocześnie wskazała, iż dokonane przez organ ustalenia, co do wystąpienia okoliczności uzasadniających odmowę wydania skarżącemu polskiego prawa jazdy są przedwczesne z powodu niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla kwalifikacji prawnej. Podniesienia też wymaga, iż organ w żaden sposób nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do ewentualnych okoliczności działających na korzyść strony. Zarzuciła także, że tłumaczenie uwierzytelnione z języka niemieckiego nie jest jednoznaczne. Nie wynika z niego fakt, jakoby strona posiadała lub nie posiadała prawa jazdy na terytorium Niemiec. Nie jest jasne, czy strona uzyskała prawo jazdy za granicą, które zostało jej następnie cofnięte, czy też, takiego prawa jazdy nie uzyskała w ogóle. W jej ocenie wątpliwości dotyczące rzetelności tłumaczenia lub materiału źródłowego, którym dysponował tłumacz są w niniejszej sprawie obecne. Ponadto z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika jednoznacznie jakie konkretnie środki zastosowane w Niemczech obowiązują obecnie względem wnioskodawcy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia decyzji. Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy wydania stronie skarżącej prawa jazdy kat.B. Orzekające w sprawie organy administracyjne ustaliły bowiem, że jej uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na terenie Niemiec zostały cofnięte decyzją z 5 listopada 2018 r. ze względu na zły stan zdrowia. Z pozyskanych dokumentów wynika, że aby prawo jazdy ponownie zostało wydane stronie na terenie Niemiec, należy dostarczyć odpowiednie zaświadczenie lekarskie. W zaistniałym sporze Sąd jako uzasadnione ocenił stanowisko organów. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy. Podkreślić trzeba, że wskazany przepis uniemożliwia wydanie prawa jazdy nawet wówczas, gdy kandydat spełnia pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy określone w art. 11 ustawy o kierujących pojazdami. Stanowi on odzwierciedlenie regulacji zawartych art. 11 ust. 4 dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz. U. UE. L 2006.403.18 z późn. zm.), zgodnie z którym państwo członkowskie odmawia wydania prawa jazdy osobie, której prawo jazdy podlega ograniczeniu, zawieszeniu lub cofnięciu w innym państwie członkowskim. Państwo członkowskie może także odmówić wydania prawa jazdy osobie ubiegającej się o prawo jazdy, której prawo jazdy zostało w innym państwie członkowskim unieważnione. Celem tej regulacji, jest zatem uniemożliwienie osobom, które zostały wykluczone z uczestnictwa w ruchu drogowym na terytorium jednego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, ominięcia sankcji nałożonych mocą prawomocnych orzeczeń właściwych władz i niedopuszczenie ich do ruchu drogowego bez uprzedniego spełnienia określonych przepisami prawa warunków do odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. Służy to zapewnieniu bezpieczeństwa na drogach publicznych we wszystkich państwach członkowskich (wyrok NSA z 18 maja 2020 r., I OSK 1602/19). Uznać tym samym trzeba, że zakres ustaleń wynikających z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, jakich winien dokonać organ obejmuje badanie, czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granicą, czy to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami cofnięte, za istotny przyjmując tu okres, na który prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie cofnięto, albowiem tylko w tym okresie ukonstytuowany analizowanym przepisem zakaz wydania prawa jazdy może obowiązywać (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., I OSK 776/16). Zgodnie z art. 12 ust. 2a i 2b ustawy o kierujących pojazdami w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy. Zapytanie i potwierdzenie, o których mowa w ust. 2a, następuje wyłącznie w drodze teletransmisji przy użyciu Europejskiej Sieci Praw Jazdy. W badanej sprawie SKO, a także wcześniej organ I instancji, na podstawie dokumentów pochodzących od organów władz niemieckich, prawidłowo uznały, że w świetle art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, strona skarżąca pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, co stanowi przeszkodę do w uwzględnieniu wniosku o wydanie prawa jazdy kategorii B na terenie Polski. Z przekazanych dokumentów organów niemieckich wprost wynika, że strona skarżąca strona posiadała uprawnienia do kierowania pojazdami wydane w Niemczech. Uprawnienia te zostały jednak cofnięte decyzją niemieckiego organu z dnia 5 listopada 2018 r. z uwagi na niespełnienie warunku polegającego na kontynuacji ambulatoryjnego specjalistycznego leczenia [...]. Jednocześnie w związku z późniejszym wnioskiem strony o prawo jazdy organ krajowy wezwał stronę o przedłożenie zaświadczenia lekarskiego od specjalisty psychiatry / lekarza, którego ta jednak nie przedłożyła. Informacje te zostały przekazane przez Kraftfahrt-Budesamt (Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego) we F. pismem z 3 sierpnia 2021 r. oraz Starostwa [...] pismem z dnia 7 kwietnia 2021 r. Jednocześnie w piśmie Kraftfahrt-Budesamt (Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego) we F. z 3 sierpnia 2021 r. jednoznacznie stwierdzono, że aby ponownie uzyskać prawo jazdy w Niemczech strona skarżąca musi złożyć zaświadczenie lekarskie od specjalisty psychiatrii/lekarza z ośrodka z oceny zdolności do prowadzenia pojazdów z kwalifikacjami medycznymi. Powyższe oznacza, że skoro przy ubieganiu się ponownie o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami w Niemczech strona skarżąca musiałby przedstawić pozytywną opinię medyczno-psychologiczną potwierdzającą jej zdolność do uczestnictwa w ruchu drogowym, to oczywistym jest, że wydanie polskiego prawa jazdy prowadziłoby do obejścia prawa niemieckiego. Dokumenty organów niemieckich, stanowiły w niniejszej sprawie informację udzieloną w trybie przewidzianym w art. 15 ust. 1 Dyrektywy przez organ administracyjny jednego państwa członkowskiego na wniosek organu innego państwa członkowskiego, o którą wystąpiło ono na podstawie przepisów procesowych zawartych w rozdziale VIIIa K.p.a. Informacje ta mają więc charakter informacji urzędowej udzielonej przez organ innego państwa członkowskiego. Moc dowodowa tego rodzaju dokumentów urzędowych nie została uregulowana w k.p.a., a zatem podlegają one w pełni swobodnej ocenie dowodów, chyba że inaczej stanowią przepisy szczególne lub umowy międzynarodowe (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2020 r., I OSK 1602/19, z 26 maja 2020 r., I OSK 776/19, z 27 maja 2020 r., I OSK 694/19 oraz z 29 maja 2020 r., I OSK 301/19). Skoro brak jest tego rodzaju ograniczeń w odniesieniu do informacji nadesłanej przez ww. organy, to ocenę tych dokumentu dokonaną w toku postępowania administracyjnego należy uznać za zgodną z art. 80 k.p.a. Dokument pochodzący od organu właściwego w zakresie posiadanych informacji, stanowi wiarogodny środek dowodowy dla organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Jeżeli zatem określone wpisy figurują w ewidencji urzędowej, to są one wiążące dla stron i organów. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podkreśla, że treść ww. dokumentów nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy przeprowadził właściwe postępowanie z zachowaniem reguł wynikających z k.p.a. i dochował wymaganej przepisami procedury, zebrana dokumentacja jest kompletna i nie budzi wątpliwości. Należy ponadto podkreślić, że chybiony jest zarzut, jakoby z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynikało jednoznacznie, jakie konkretnie środki zastosowane w Niemczech obowiązują obecnie względem strony. Na pewno nie jest tak, jak konsekwentnie wywodzi strona skarżąca, że to od woli strony zależy to, czy dana osoba przystąpi do wymaganych prawem niemieckim czynności, po upływie wskazanych tym prawem i orzeczeniami okresów i uzyska prawo jazdy na terenie RFN, czy też spełni wymagania określone prawem polskim. Nie ulega także wątpliwości - w świetle informacji przekazanych przez władze niemieckie - że strona nie posiada aktualnie ważnego niemieckiego prawa jazdy. Oznacza to, że strona skarżąca nie może się skutecznie ubiegać o wydanie prawa jazdy na terenie Niemiec bez uprzedniego poddania się stosownym badaniom i uzyskania opinii pozytywnie oceniającej jego zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. W tym stanie sprawy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy