III SA/Wr 10/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Anetta Chołuj, Katarzyna Borońska (sprawozdawca), , Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 30 października 2024 r. Nr SKO 4321.72.2024 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii A,B,C, BE,CE oddala skargę w całości.

Przedmiotem skargi A. P. (dalej: skarżący, strona) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej: Kolegium, SKO) nr SKO 4321.72.2024 z dnia 30 października 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia (dalej: organ I instancji) z 30 sierpnia 2024 r. , znak [...] o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Jak wynika z akt sprawy, wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz.U. z 2024 r., poz. 1210) – dalej: u.k.p. decyzją Prezydenta Wrocławia z dnia 7 lutego 2024 r. (znak: [...]), doręczoną w dniu 23 lutego 2024 r., skarżący został skierowany na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Orzeczeniem lekarskim z dnia 4 czerwca 2024 r. (Nr [...]) stwierdzono istnienie u strony przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, które to orzeczenie skarżący zakwestionował występując z wnioskiem o ponowne badanie (pismo Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu z dnia 29 lipca 2024 r.; znak sprawy: DWOMP.1.441.343.2024 w aktach administracyjnych). Powołaną wyżej decyzją z 30 sierpnia 2024 r. organ I instancji orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. A, B, C, BE, CE, nr [...] z uwagi na nieprzedstawienie w wymaganym terminie ostatecznego orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz nadał rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Jako postawę rozstrzygnięcia wskazał art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że nie jest w stanie natychmiast przedstawić orzeczenia lekarskiego, ponieważ oczekuje na termin badania wyznaczony na styczeń 2025 r. w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi. Odwołujący się podniósł, że wykonał już badania lekarskie zgodnie z nałożonym na niego obowiązkiem, a długi czas oczekiwania na termin badań u specjalistów był powodem późnego doręczenia orzeczenia lekarskiego. Oświadczył, że zamierza nadal być przykładnym kierowcą. SKO skarżoną obecnie decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy, przesłanką wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy jest nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Decyzja wydana na tej podstawie nie ma charakteru fakultatywnego. Postępowanie administracyjne i decyzja w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy mają bezpośredni związek - są konsekwencją - decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wyłącznymi przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy są: posiadanie prawa jazdy, nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich w określonym terminie i niewykonanie tegoż obowiązku, jak i nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Bez znaczenia są jakiekolwiek okoliczności dotyczące opóźnień w wyznaczaniu dat badania, czy zakwestionowanie wydanego orzeczenia lekarskiego w trybie odwoławczym. Jak podkreśliło Kolegium, okoliczności rozpatrywanej sprawy, w szczególności związany charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, przesądzają również, że zasadnym było nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zgodnie bowiem z art. 108 § 1 Kpa, decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W ocenie Kolegium natychmiastowa wykonalność decyzji organu pierwszej instancji leżała w interesie społecznym przejawiającym się w potrzebie zapewnienia bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego i wyeliminowanie możliwości korzystania z przyznanych uprawnień do kierowania pojazdami przez osoby, których stan zdrowia nie został zweryfikowany. W skardze na powyższą decyzję Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem SKO i podkreślił, że stwierdzona u niego choroba nie stanowi zagrożenia i nie wyklucza go z uczestnictwa w ruchu drogowym w charakterze kierowcy. Zwrócił uwagę na swoje 40-letnie wzorowe zachowanie jako kierowcy. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że wobec skarżącego wydana decyzja z dnia 7 lutego 2024 r. o skierowaniu go na badania lekarskie w zakresie kategorii prawa jazdy A, B, C, BE, CE w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawą wydania tej decyzji był art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia. Uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie (art. 79 ust. 1 u.k.p.). Orzeczenie lekarskie może zawierać wynikające ze stanu zdrowia ograniczenia w zakresie: 1) terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami; 2) pojazdów, którymi może kierować osoba badana, ich wyposażenia, oznakowania lub przystosowania; 3) specjalnych wymagań wobec osoby kierującej pojazdem (art. 79 ust. 3 u.k.p.). W myśl przepisu art. 101 ust. 2 pkt 1 u.k.p., osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2, jest obowiązana do dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1. Podkreślić należy, że termin ten ma charakter materialno prawny, wobec czego organ nie ma kompetencji do jego wydłużenia, także w sytuacji, gdy z przyczyn obiektywnych, oczekiwanie na badanie nie może zostać wykonane przed jego upływem. Również skorzystanie przez kierowcę z możliwości zwrócenia się o ponowne badanie w związku z uzyskaniem w placówce medycznej I stopnia orzeczenia o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie powoduje automatycznie wydłużenia powyższego terminu, ani nie skutkuje zawieszeniem jego biegu. Podkreślić należy, że zarówno relatywnie krótki czas na wykonanie badania, jak i jego skutki określone w 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. (o czym niżej) związane są z prewencyjnym charakterem tych regulacji, które mają przede wszystkim służyć zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez ograniczanie potencjalnego ryzyka dla tego bezpieczeństwa, związanego z ujawnionymi zastrzeżeniami co do zdrowia kierowcy, które stanowiły podstawę skierowania go na badanie lekarskie. Jak natomiast stanowi art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem obowiązku dostarczenia w ww. terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. jest natomiast, zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem. Posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "wydaje decyzję administracyjną" wskazuje na to, że jest to decyzja o tzw. charakterze związanym. Oznacza to, że jeśli osoba skierowana na badanie lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, to orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy nie ma charakteru fakultatywnego i nie jest oparte na uznaniu administracyjnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie wypracowanym na tle powyższej regulacji, dla wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. niezbędne, a zarazem wystarczające stwierdzenie, że w stosunku do kierowcy została na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 wydana ostateczna decyzja o skierowaniu go na badania lekarskie oraz że w terminie miesiąca od jej doręczenia jej adresat nie przedstawił staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego. Jeśli zatem organ we wszczętym w trybie 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. postępowaniu potwierdzi ziszczenie się powyższych przesłanek, ma obowiązek wydać decyzję o o zatrzymaniu prawa jazdy (por. np. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2567/18, LEX nr 2702298 czy wyrok NSA z 12 października 2023 r., sygn. akt II GSK 2069/22, LEX nr 3630455). W rozpoznawanej sprawie od decyzji z 7 lutego 2024 r. skarżący nie wniósł odwołania, wobec czego stała się ona ostateczna i prawomocna, a określony w niej obowiązek podlegał wykonaniu. Skarżący dopiero 4 czerwca 2024 r. uzyskał orzeczenie lekarskie, które stwierdzało istnienie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów wymienionych na wstępie kategorii. W związku z zakwestionowaniem przez stronę tego orzeczenia Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy zwrócił się o ponowne badanie w Instytucie Medycyny Pracy im. Prof. Dr Jerzego Nofera w Łodzi, a termin ponownego badania – jak wynika z informacji skarżącego – miał przypaść na styczeń 2025 r. Niewątpliwie zatem skarżący w terminie miesiąca od dnia doręczenia tej decyzji (23 luty 2024 r.) nie wykonał badań i nie przedstawił ostatecznego orzeczenia lekarskiego, wobec czego zgodnie z przepisem art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., organ (w przypadku miasta o statusie powiatu jest to prezydent miasta) miał obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Ewentualne uzyskanie pozytywnego dla strony orzeczenia lekarskiego jednostki medycznej II stopnia i przedłożenie go organowi po upływie ww. miesięcznego terminu może natomiast – na co trafnie zwróciło uwagę Kolegium w odpowiedzi na skargę – skutkować dopiero wszczęciem odrębnego postępowania tj. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 2 u.k.p. Skoro natomiast w rozpoznawanej sprawie, w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji upłynął okres do przedłożenia orzeczenia, to wydanie decyzji o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. było prawidłowe i nie naruszało prawa. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.