III SA/Wa 948/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej wraz z pozostałymi wspólnikami postanawia 1) zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w kwocie 2.191 zł; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie

Skarżąca A. S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na takie okoliczności jak: zawieszenie działalności gospodarczej, brak stałych dochodów, niepełnosprawność syna. Podała, że zamieszkuje wraz z mężem i dwójką dzieci. Nie posiada majątku, zaś do męża należy samochód oraz przyczepa campingowa. Skarżąca wskazała, że mąż uzyskuje dochód z wynagrodzenia w wysokości [...] zł + 5% premii uznaniowej. Ona natomiast pobiera świadczenie 500+ (1.000 zł), świadczenie rodzinne (219 zł), alimenty na córkę (550 zł), zasiłek pielęgnacyjny i rehabilitacyjny na syna (243 zł). Do miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła: ratę kredytu – 333,49 zł, czynsz (600 zł), media (400 zł/2 m-ce), opłaty za przedszkole (270 zł), korepetycje (150 zł), dojazdy do pracy (400 zł). Przedłożyła m. in. dokumenty obrazujące wydatki i potwierdzające przyznane świadczenia, zeznania podatkowe, dokumenty świadczące o niepełnosprawności syna. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca oświadczyła, że lokal, w którym zamieszkuje nie jest jej własnością. Nadesłała wyciągi bankowe. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w tym postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynym kosztem, do którego uiszczenia jest ona zobowiązana na tym etapie postępowania jest wpis od skargi w wysokości 2.191 zł. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z nadesłanych materiałów wynika, że aktualnie Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej (działalność ta jest zawieszona od [...] września 2015 r.). Otrzymuje świadczenie wychowawcze w łącznej kwocie 1.000 zł. Pobiera także świadczenia w formie zasiłku rodzinnego (219 zł), dodatku do tego zasiłku z tytułu rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego (90 zł), zasiłku rehabilitacyjnego (153 zł). Nadto otrzymuje alimenty na córkę w wysokości 550 zł. Źródłem utrzymania męża Skarżącej jest wynagrodzenie za pracę wynoszące – jak sama zadeklarowała – [...] zł+5% premii uznaniowej. Z uzyskiwanych dochodów małżonkowie finansują stałe wydatki typu: rata kredytu, czynsz, media, opłata za przedszkole, korepetycje, dojazdy do pracy, których wysokość Skarżąca określiła na prawie 2.200 zł. Oceniając – w świetle wskazanego poziomu osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków – zdolność Skarżącej do poniesienia kosztu wpisu od skargi w wysokości 2.191 zł referendarz sądowy uwzględnił dodatkowo szczególną okoliczność faktyczną niniejszej sprawy, a mianowicie stan zdrowia syna Skarżącej. Z nadesłanej dokumentacji wynika bowiem, że jest on osobą niepełnosprawną – z [...] , o opóźnionym rozwoju [...] , wymagającą wieloprofilowych, specjalistycznych oddziaływań edukacyjno-terapeutycznych, które będą stymulować jego rozwój. Szczegółowy opis diagnozy i zaleceń znajduje się w przedłożonym przez Skarżącą orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Uwzględniając zatem powyższe dane, w tym konieczność zapewnienia niepełnosprawnemu dziecku szczególnych form wspomagania jego rozwoju i wiążące się z tym wydatki referendarz sądowy doszedł do przekonania, że zapłata w krótkim czasie (7 dni) kwoty 2.191 zł mogłaby znacząco ograniczyć możliwość czynienia nakładów na ochronę zdrowia. Te wszystkie względy zadecydowały o zwolnieniu Skarżącej od wpisu od skargi we wspomnianej wysokości. Jednocześnie referendarz sądowy za przedwczesne uznał zwalnianie jej z innych jeszcze opłat sądowych, które ewentualnie mogą pojawić się na dalszych etapach postępowania. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.