III SA/Wa 880/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. Sp z.o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie żądania udostępnienia informacji postanawia odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata

Skarżąca T. Sp. z o.o., na urzędowym formularzu PPPr złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata powołując się na brak środków finansowych oraz brak wiedzy pozwalającej na samodzielne działanie w sprawie. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Skarżącej wynosi [...] zł. Spółka nie posiada środków trwałych, a za ostatni rok obrotowy uzyskała dochód [...] zł. Skarżąca wskazała, że na rachunkach bankowych posiada [...] zł oraz [...] euro. Na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca nadesłała bilans oraz rachunek zysków i strat za 2016 i 2017 r., zeznania podatkowe za 2016 i 2017 r., deklaracje podatkowe VAT-7 za okres od listopada 2017 r. do kwietnia 2018 r. oraz wyciągi z rachunków bankowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Referendarz sądowy może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oznacza w rzeczywistości swoistą formę kredytowania podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tych kosztów. W stosunku do postępowań odnoszących się do podmiotów, powołanych do prowadzenia działalności gospodarczej, z natury rzeczy mającą przynosić dochody, udzielanie przez Państwo kredytu w tej formie znajduje uzasadnienie tylko w sytuacjach "nadzwyczajnych". Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego 100 zł jak i stan faktyczny przedmiotowej sprawy uznać należało, iż skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków celem uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podniosła, że nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych / wpisu należnego od skargi. Jednakże z przedstawionego rachunku zysków i strat za 2016r. oraz zeznania podatkowego CIT-8 wynika, że w 2016r. Skarżąca uzyskała przychody w kwocie [...] zł., dochód natomiast wyniósł [...] zł. Natomiast w 2017 r. Skarżąca uzyskała przychód w kwocie [...] zł, a dochód wyniósł [...] zł. Jak wynika z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego, Skarżąca posiada środki w kwocie [...] zł. Z przedstawionych deklaracji VAT-7 wynika, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, przykładowo w kwietniu 2018 r. dokonała dostawy towarów oraz świadczenia usług na kwotę [...] zł, importu usług na kwotę [...] zł oraz nabyła towary i usługi na kwotę [...] zł. Stwierdzić zatem należy, że kwoty uzyskiwanych przychodów w latach ubiegłych oraz informacje wynikające z deklaracji VAT-7 o dokonywanych dostawach i nabyciu, a także posiadane środki na rachunku bankowym, w zestawieniu z kwotą wpisu sądowego – 100 zł pozwalają stwierdzić, że Skarżąca nie spełniła przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., który wymaga wykazania braku jakichkolwiek środków. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.