III SA/Wa 879/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący st. referendarz sądowy Agnieszka Grzelak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]grudnia 2015 r. nr [...]w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od maja do sierpnia 2010r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł, skarżący – P. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie pracuje zawodowo. Wskazał, że pomaga w gospodarstwie rodziców i utrzymuje się z renty ojca 1.100zł. Skarżący oświadczył, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z ojcem. Ojciec Skarżącego posiada mieszkanie o powierzchni 50 m² oraz gospodarstwo rolne. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, wezwano skarżącego do: wskazania dochodów osiągniętych przez skarżącego w 2016 i 2017r., wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, odpisów zeznań podatkowych za 2015 i 2016r., nadesłanie zaświadczenia o wysokości pobieranego wynagrodzenia, względnie powodów niepodjęcia pracy zarobkowej, szczegółowego oznaczenia i wykazania wszystkich źródeł utrzymania z ostatnich trzech miesięcy (np. pomoc od rodziców, dochody z wynajmu mieszkań), innych np. zaświadczenia o niezdolności do pracy, ponoszenia przymusowych wydatków, wydatków na poratowanie zdrowia, wskazania wysokości i źródeł finansowania obsługi prawnej (ksero umowy, rachunków), wskazanie wysokości dochodu uzyskiwanego przez skarżącego z podejmowanych prac dorywczych, zaświadczenia z urzędu pracy o statusie osoby bezrobotnej. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że: za pomoc w gospodarstwie otrzymuje wyżywienie i nocleg oraz paczkę papierosów dziennie. Rachunków bankowych ani skarżący, ani jego rodzina nie posiadają. Zeznań podatkowych ani skarżący, ani jego rodzina nie składają, ponieważ obowiązuje ich ustawa o podatku rolnym. Zarobkowo pracuje w gospodarstwie rolnym, a więc podlega ubezpieczeniu KRUS. Wyjaśnił, że usługa prawna nie podlega finansowaniu ze strony skarżącego. Skarżący wskazał też, że nie jest osobą bezrobotną – pomaga w gospodarstwie i jest ubezpieczony w KRUS. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a." przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że powyższa przesłanka została spełniona. Z informacji przedstawionych przez skarżącego wynika jedynie, że pomaga w gospodarstwie rolnym rodziców i nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Skarżący, mimo wezwania, nie wskazał jakie uzyskuje dochody i jakie ponosi wydatki. Również w żaden inny sposób nie uprawdopodobnił swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Natomiast informacja, że pracuje za paczkę papierosów oraz nocleg i wyżywienie jest niewiarygodna. Zauważyć raz jeszcze należy, że to wnioskodawcy powinno zależeć na takim przedstawieniu swojej sytuacji materialnej, która umożliwiałaby pozytywne rozpatrzenie jego wniosku. To wnioskodawca jest obowiązany wykazać zasadność wniosku. W tym zakresie skarżący nie dość, że nie wykazał żadnej inicjatywy, to nie opowiadał również na wezwania, przyjmując postawę roszczeniową. Nie sposób natomiast przyjąć, że skarżący, który jak podtrzymuje, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie jest w stanie chociażby w przybliżony sposób określić średnich miesięcznych dochodów oraz wydatków ponoszonych na utrzymanie (wyżywienie, media, środki czystości, leki inne niezbędne). Ponadto skarżący korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat i co jest logiczne powinien za tę usługę zapłacić. Jednakże w odpowiedzi na wezwanie o wskazanie wysokości i terminu poniesionych kosztów, przedstawienie ksera umowy i rachunków, skarżący wskazał jedynie, ze usługa ta nie podlega finansowaniu z jego strony. Skarżący nie przedstawił również żadnych okoliczności (wyjaśnień, zaświadczeń itp.), z których wynikałoby, że jest niezdolny do podjęcia pracy zarobkowej lub też innych okoliczności z powodu, których nie pracuje zarobkowo. Zauważyć należy, że w sytuacji, w której wnioskodawca nie przedstawia wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji życiowej i majątkowej, bądź też przedstawia niepełne lub niejasne dane – co miało miejsce w niniejszej sprawie – to powinien liczyć się z tym, że referendarz sądowy nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy. Przyznanie tego prawa jest bowiem uzależnione od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie na podstawie wysokości rzeczywiście uzyskiwanych dochodów (posiadanych środków finansowych) i ponoszonych wydatków. Skoro w rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił w sposób rzetelny swojej sytuacji finansowej brak jest podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.