III SA/Wa 826/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. ltd. z siedzibą w Irlandii o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. ltd. z siedzibą w Irlandii na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Skarżąca – R. ltd. z siedzibą w Irlandii w piśmie z dnia 24 marca 2017r. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że w przypadku wykonania decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody zarówno Spółce, jak i Skarbowi Państwa oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po jej stronie. Wartość przedmiotu sporu wynosi bowiem ponad 21 min zł (wartość naliczonych odsetek to ok 12 min zł). Istnieje zatem zagrożenie, że egzekucja tej kwoty nawet od tak dużej firmy jak Skarżąca spowoduje utratę płynności finansowej. Nawet krótkotrwała utrata płynności finansowej wywołuje tzw. efekt domina. Brak środków finansowych może bowiem spowodować brak możliwości realizowanych przez Spółkę kontraktów. To z kolei będzie skutkować nałożeniem na nią przez nabywców usług kar umownych, czy żądania odszkodowania w związku z brakiem wywiązania się ze zobowiązań. Spółka wskazała, że nie można również wykluczyć zerwania kontraktów przez nabywców jej usług oraz jej dostawców. W ten sposób podmiot o dobrych wynikach finansowych oraz wieloletniej renomie może zbankrutować. Będzie to zdarzenie nieodwracalne, nawet jeśli później okaże się, że decyzja Dyrektora została wydana z naruszeniem prawa (na co, w ocenie Spółki, wskazuje bardzo wiele przesłanek). W takim przypadku odbudowanie pozycji przedsiębiorstwa będzie niemożliwe, także wówczas, gdy niesłusznie wyegzekwowany podatek zostanie zwrócony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie został uzasadniony z punktu widzenia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016r., poz. 718 ze. zm.; dalej "p.p.s.a."). W myśl tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zarówno aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jak też aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten przyznaje zatem stronie prawo do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skorzystanie z tej możliwości wiąże się jednak z obowiązkiem takiego sformułowania wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że w ww. przepisie chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało zasadniczo miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 20 lutego 2012 r., II FZ 38/12; z 26 marca 2009 r., I FZ 53/09; zob. też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 228). Za trudne do odwrócenia skutki uznaje się natomiast takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10). Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowego wniosku stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę, lub spowoduje dla niego trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu, wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje w tym kontekście na uwzględnienie. Strona w uzasadnieniu wniosku powołuje się na hipotetyczną możliwość zerwania kontraktów przez nabywców jej usług oraz jej dostawców, co w konsekwencji, również hipotetycznie, może doprowadzić do utraty rynkowej pozycji oraz bankructwa, a takim przypadku odbudowanie pozycji przedsiębiorstwa będzie niemożliwe, nawet wówczas, gdy niesłusznie wyegzekwowany podatek zostanie zwrócony. Skarżąca stwierdziła również, że egzekucja należności objętych zaskarżoną decyzją nawet od tak dużej firmy jak Skarżąca może spowodować utratę płynności finansowej. Nawet krótkotrwała utrata płynności finansowej wywołuje tzw. efekt domina. Brak środków finansowych może bowiem spowodować brak możliwości realizowanych przez Spółkę kontraktów. To z kolei będzie skutkować nałożeniem na nią przez nabywców usług kar umownych, czy żądania odszkodowania w związku z brakiem wywiązania się ze zobowiązań. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że okoliczności powołane przez Skarżącą w uzasadnieniu złożonego wniosku nie odpowiadają ustawowemu pojęciu niebezpieczeństwa trudnych do odwrócenia skutków. Strona powołuje we wniosku okoliczności tylko potencjalne i określa je w sposób ogólny. Nie uzasadnia też, na czym ma polegać trudność w odwróceniu skutków. Strona nie wskazuje, że na skutek wykonania decyzji z braku środków finansowych nie zostanie zrealizowany konkretny kontrakt z konkretnym podmiotem lub że zamierzała w celu zrealizowania konkretnego i kluczowego dla strony przedsięwzięcia gospodarczego zaciągnąć kredyt, którego nie otrzyma na skutek wykonania decyzji. Jak wyżej wskazano, podstawą wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji podatkowej może być wyłącznie niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków, które muszą być określone w sposób konkretny, a nie ogólny oraz hipotetyczny. Zwrócić należy uwagę, że Spółka we wniosku nie twierdzi, że na skutek wykonania decyzji ostatecznej grozi jej utrata płynności finansowej i spowodowanie szkody, która nie mogłaby zostać naprawiona przez zwrot środków i uchylenie zabezpieczeń. Spółka wskazuje jedynie że taka sytuacja może zaistnieć. Wskazać też należy, że wykonanie decyzji zawsze powoduje dla strony określone konsekwencje finansowe, a często także pozafinansowe. W ocenie Sądu, wskazane przez Skarżącą hipotetyczne skutki wykonania decyzji nie są skutkami nadzwyczajnymi, które mogłyby uzasadnić wstrzymanie jej wykonania. Reasumując, wniosek Spółki nie zawiera przekonywującej i popartej żadnymi dokumentami argumentacji przemawiającej za jego uwzględnieniem, gdyż strona nie przedstawiła w nim szczegółowych danych i okoliczności dotyczących jej sytuacji gospodarczej, wskazując jedynie ogólnie na możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tych względów na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.