Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Wa 804/25

Wyrok WSA w Warszawie z 21 sierpnia 2025 r., III SA/Wa 804/25 – podatek dochodowy od osób fizycznych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
21 sierpnia 2025
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Dariusz Czarkowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej jako Naczelnik), decyzją z [...] listopada 2020 roku nr [...] stwierdził odpowiedzialność podatkową F. Sp. z o.o. (poprzednia nazwa E. Sp. z o.o., dalej jako Strona, Spółka, Skarżąca) z siedzibą w P. przy ul. [...] NIP [...], jako płatnika i określił wysokość niepobranego i niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od 01 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015r. w wysokości 4.165.420,00 zł. Wskazana decyzja, zgodnie z załączonym do akt potwierdzeniem odbioru, została doręczona Stronie w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej O.p. ), 3 grudnia 2020 roku. Skarżąca złożyła odwołanie z 29 stycznia 2021 roku od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, pełnomocnictwem szczególnym z 25 stycznia 2021 roku wraz z opłatą skarbową. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako Dyrektor), postanowieniem z [...] marca 2021 roku nr [...] stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] listopada 2020 roku nr [...] Natomiast postanowieniem z [...] marca 2021 roku nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na ww. postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, Strona 9 kwietnia 2021 roku, za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA, wyrokiem z 10 listopada 2021 roku, sygn. akt III SA/Wa 1073/21, uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując w uzasadnieniu, że: "(...) skoro doręczenie decyzji o odpowiedzialności Skarżącej jako płatnika i określającej wysokość niepobranego i niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. nastąpiło w trybie art. 150 O.p. w dniu 3 grudnia 2020 r. (po jej dwukrotnym awizowaniu w dniu 19 listopada 2020 r. oraz 27 listopada 2020 r.- patrz k. 790 i 791 akt administracyjnych) w związku z brakiem złożenia odwołania w terminie do 17 grudnia 2020 r., należało zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 ustawy o COVID (obowiązującym od 16 grudnia 2020 r., tj. z początkiem tego dnia - patrz G. Wierczyński [w:] Komentarz do ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych [w:] Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2016, art. 6) zawiadomić Skarżącą o uchybieniu terminu do złożenia odwołania jednocześnie wyznaczając jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, co nie zostało uczynione. W tym miejscu należy zauważyć, że w zaskarżonym postanowieniu wadliwie przyjęto, że doręczenie wskazanej decyzji nastąpiło w dniu 2 grudnia 2020 r. (a nie w dniu 3 grudnia), co wynikało z błędnego przyjęcia daty pierwszej awizacji jako 18 listopada 2020 r., gdy zarówno z pieczątki na kopercie, odręcznie zapisanej daty przy awizie, (k. 791 akt administracyjnych) jak również z dokumentu śledzenie przesyłek (k. 790 akt administracyjnych) wynika, że pierwsza awizacja miała miejsce w dn. 19 listopada 2020 r. (...). Ponownie rozpoznając sprawę, organy zapewnią, że dojdzie do zastosowania art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 ustawy COVID wskutek czego Skarżąca zostanie zawiadomiona o uchybieniu terminu do złożenia odwołania jednocześnie zostanie wyznaczony Jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu." Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 lipca 2024 roku, sygn. akt II FSK 346/22 oddalił skargę kasacyjną Dyrektora. Dyrektor, pismem z 10 grudnia 2024 roku nr [...], zawiadomił Spółkę o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z 29 stycznia 2021 roku od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] listopada 2020 roku nr [...] stwierdzającej odpowiedzialność podatkową F. Sp. z o.o. (poprzednia nazwa E. Sp. z o.o.) z siedzibą w P. przy ul. [...], NIP [...], jako płatnika i określa wysokość niepobranego i niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od 01 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w wysokości 4.165.420,00 zł, w terminie 30 dni licząc od dnia doręczenia pisma. Jak wynika z Urzędowego poświadczenia doręczenia, zawiadomienie zostało doręczone 23 grudnia 2024 roku. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji wpłynął, drogą elektroniczną, do Dyrektora 22 stycznia 2025 roku. Ponadto Spółka wniosła o rozpoznanie złożonego odwołania z 29 stycznia 2021 roku od decyzji z [...] listopada 2020 roku nr [...], podtrzymując zawarte w odwołaniu wnioski, argumentacje i twierdzenia. W uzasadnieniu wniosku Spółka wyjaśniła, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania w okolicznościach, o których mowa w art. 15zzzzn2 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CCMD-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm. dalej ustawa o COVID-19), a więc w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Okoliczności te wystąpiły w czasie, kiedy obowiązywały szczególne obostrzenia związane z pandemią COVID-19, które siłą rzeczy z oczywistych względów uniemożliwiły pełną i terminową realizację obowiązków związanych z obsługą korespondencji. Dlatego ustawodawca w sposób szczególny uregulował tryb odwoławczy jaki należało stosować w tamtym czasie. Obowiązkiem organu było zawiadomić Stronę o uchybieniu terminu jednocześnie wyznaczając stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Obowiązek działania w taki sposób został stwierdzony prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2023 roku, sygn. akt II FSK 345/22. Tym samym w razie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 skuteczność środka odwoławczego uwarunkowana była podjęciem przez stronę działań zgodnych z treścią pouczeń zawartych w zawiadomieniu organu. Skoro Dyrektor zrealizował obowiązek 23 grudnia 2024 roku, kiedy to w trybie 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 doręczone zostało Pełnomocnikowi zawiadomienie zawierające stosowne pouczenia, w konsekwencji czego został złożony ten wniosek. Dyrektor, postanowieniem z [...] stycznia 2025 roku nr [...], na podstawie art. 162 oraz art. 163 O.p., w związku z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej ustawa o COVID-19), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z 29 stycznia 2021 roku od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] listopada 2020 roku nr [...] stwierdzającej odpowiedzialność podatkową F. Sp. z o.o. (poprzednia nazwa E. Sp. z o.o.) z siedzibą w P. przy ul. [...], NIP [...], jako płatnika i określającej wysokość niepobranego i niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od 01 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w wysokości 4.165.420,00 zł. Dyrektor powołał się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. dalej p.p.s.a.). Wskazał, ze termin do wniesienia odwołania, określony przepisem art. 233 § 1 i 2 pkt 1 O.p., jest terminem procesowym albowiem określa on termin do dokonania czynności procesowej - wniesienia Odwołania. Gdy czynność procesowa nie została dokonana przez stronę w terminie, wówczas zachodzi, uchybienie terminu w postępowaniu podatkowym, co powoduje jej bezskuteczność prawną z zastrzeżeniem art. 162 § 1 i 2 O.p. Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dla realizacji uprawienia podatnika wynikającego z art. 220 § 1 i z art. 162 O.p., tj. do złożenia odwołania i wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia w przypadku jego uchybienia, można zastosować na zasadzie analogii legis, instytucję zawiadomienia przez organ strony o uchybieniu terminu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego, w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 i art. 15zzzzzn2 ww. ustawy, zaś organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem Dyrektora wniosek Spółki z 22 stycznia 2025 roku wypełnia przesłankę co do zachowania, wskazanego w zawiadomieniu Dyrektora z 10 grudnia 2024 roku nr [...], terminu do jego złożenia. Nie zmienia to, w ocenie Dyrektora, faktu, że Spółka nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] listopada 2020 r. Natomiast w kwestii doręczenia decyzji wyjaśnia, iż zaskarżoną decyzję doręczono zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 O.p.: pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP [...] 19 listopada 2020 roku, zaś zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym UP umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, pismo awizowano powtórnie 27 listopada 2020 roku. Powyższa informacja wynika zarówno ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, jak i z koperty na której widnieje pieczątka "Awizowano powtórnie dnia: 2020-11-27", oraz okrągła pieczęć z tożsamą datą i podpisem osoby doręczającej. Następnie z powodu niepodjęcia awizowanego pisma zwrócone zostało do nadawcy 4 grudnia 2020 roku, o czym świadczy adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz kopercie "ZWROT nie podjęto w terminie" wraz okrągłą pieczęcią- datownikiem i podpisem osoby doręczającej. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że sposób doręczenia nie jest kwestionowany przez Pełnomocnika Spółki. W konsekwencji, doręczenie zostało dokonane prawidłowo 3 grudnia 2020 roku, a wynikający z przepisu art. 223 § 2 O.p. termin do wniesienia odwołania upłynął zgodnie z art. 12 § 1 O.p., 16 grudnia 2020 roku. Natomiast podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało natomiast złożone przez Pełnomocnika Strony 29 stycznia 2021 roku. Zdaniem Organu, we wniosku o przywrócenie terminu z 22 stycznia 2025 roku ani strona, ani jej pełnomocnik nie wykazali, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Spółki. Podnoszono jedynie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania wystąpiło w czasie, kiedy obowiązywały szczególne obostrzenia związane z pandemią COVID-19, które siłą rzeczy z oczywistych (powszechnie znanych) względów uniemożliwiły pełną i terminową realizację obowiązków związanych z obsługą korespondencji, co nie pozwala uznać, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Strony. Dyrektor powołał się na dorobek prawny, z którego wynika zasygnalizowany powyżej wniosek, że Spółka nie uprawdopodobniła, braku swojej winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej. To natomiast skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Spółka skargę z 10 marca 2025 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zakwestionowała to postanowienie wnosząc o uchylenie tego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Spółka zarzuciła naruszenie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0ViD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w zw. z art. 162 § 1 i 2 O.p. polegające na błędnej wykładni. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że organ odwoławczy powiązał art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID z art. 162 § 1 i 2 O.p., a tak skonstruowana podstawa prawna stoi w sprzeczności z rozwijającym się orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, które kładzie nacisk na szczególny charakter przepisów ustawy covidowej w zakresie ich funkcji ochronnej. Przykładem może być wyrok NSA z 27 sierpnia 2024 r., III FSK 352/24 (LEX nr 3776700). Ze względu na celowościową argumentację jest to wyrok reprezentatywny (mimo iż dotyczy terminu materialnego). Mając na uwadze uzasadnienie ww. wyroku, Spółka podkreśliła, że wniesienie wniosku o przywrócenie terminu prawa podatkowego obliguje organ do jego merytorycznego rozpatrzenia przy odpowiednim zastosowaniu art. 162 § 1-3 O.p. Zdaniem Spółki, zważywszy, że przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID nie zawiera odesłania do stosownych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, użyty przez NSA zwrot "przy odpowiednim zastosowaniu art. 162 § 1-3 O.p." w istocie oznacza przyzwolenie na zastosowanie analogii w celu usunięcia luki prawnej. Przy czym Spółka podniosła, iż analogii nie wolno stosować na niekorzyść podatnika, albowiem granicą ingerencyjnego działania każdego organu podatkowego jest zasada legalizmu (art. 120 O.p.). Analogia może być stosowana co najwyżej w kontekście zasady praworządności (art. 2 Konstytucji RP), w której systemowo jest osadzona zasada zaufania, a ta wyklucza działanie na niekorzyść podatnika. Dlatego analogia stosowana w sprawie Spółki, rozumiana przez NSA jako "odpowiednie stosowanie" art. 162 § 1 i 2 O.p., z jednej strony wydaje się konieczna, ale z drugiej strony wyklucza tradycyjne rozumienie przesłanki uprawdopodobnienia braku winy (§ 1) w kategoriach "najwyżej staranności". Skarżąca podkreśliła, iż celem ustawodawcy było, że przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w swoim założeniu miały stanowić ochronę obywateli przed negatywami skutkami epidemii. Jako, że ustawa o COVID ma charakter szczególny, cel zakreślony już w samym jej tytule systemowo powinien być postrzegany jako cel pierwszorzędny. Cele wynikające z innych ustaw, w tym z ustawy Ordynacja podatkowa powinny ustąpić. W czasie pandemii powszechnym obywatelskim obowiązkiem było dbanie o nierozprzestrzenianie się chorobotwórczego wirusa. Spółka podkreśliła, iż w grudniu 2020 roku (sprawa Spółki) w Polsce nadal obowiązywał tzw. ścisły reżim sanitarny, a powszechne było wówczas przekonanie, że najlepiej zapobiega rozprzestrzenianiu się wirusa realizacja hasła "zostań w domu". Hasło "zostań w domu", głoszone w grudniu 2020 roku, oznaczało, że w tamtym czasie nadal niewiele wiedziano na temat wirusa COVID -19. Wynikający z niewiedzy lęk był powszechny. Biorąc pod uwagę szczególny charakter art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID, organ odwoławczy powinien przeprowadzić analizę materiału dowodowego w kontekście wyżej przywołanych faktów o charakterze powszechnie znanym. W takim kontekście należało ocenić zgormadzony w aktach materiał dowodowy, a w szczególności dokument awizowania, gdzie nie zaznaczono opcji, iż adresat "odmówił przyjęcia", "zmarł", "pod wskazanym adresem jest nieznany", lecz opcję "nie podjął awizowanego pisma". Między innymi w kontekście tego ostatniego komunikatu należało rozważyć, czy spełniona jest przesłanka uprawdopodobnienia, ale nie braku winy (bo to oznaczałoby sprzeczne z zasadą legalizmu stosowanie analogii na niekorzyść podatnika), lecz realizacji powszechnych oczekiwań w zakresie przeciwdziałania czy zapobiegania pandemii. Komunikat "nie podjął awizowanego pisma" oznacza, że wcześniej nie doręczono pisma z uwagi na nieobecność adresata. Gdyby okazało się, że materiał w jakimś zakresie pozostawia wątpliwości organ odwoławczy powinien, w zgodzie z zasadą praworządności, sięgnąć do analogii na korzyść podatnika, aby w ten sposób zastosować art. 155 § 1 O.p. , wzywając Spółkę do złożenia ewentualnych dodatkowych wyjaśnień. W szczególności, że art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o COVID nie zawiera żadnych wytycznych co do treści wniosku o przywrócenie terminu. Dyrektor, w odpowiedzi na skargę, zwrócił się o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Istotą sporu jest ocena czy należy przywrócić Stronie termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] listopada 2020 r. stwierdzającej odpowiedzialność podatkową F. Sp. z o.o. (poprzednia nazwa E. Sp. z o.o., dalej jako Strona, Spółka, Skarżąca) z siedzibą w P. jako płatnika i określającej wysokość niepobranego i niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. Ustawodawca podatkowy wprowadził instytucje przywrócenia terminu do polskiego systemu podatkowego w ramach art. 162 O.p. Zgodnie z § 1 przedmiotowej regulacji w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do § 2 podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z powyższego przepisu należy wywieść, iż organ ma obowiązek przywrócić termin, jeżeli w sprawie wystąpiły kumulatywnie następujące przesłanki: 1) uchybienie terminowi; 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie; 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. W rozpoznawanej sprawie za niespełnioną należy uznać trzecią przesłankę. W sprawie nie doszło do wypełnienia przesłanki dotyczącej braku winy zainteresowanego. Przedstawiciele judykatury wskazują w tym zakresie, iż przy ocenie braku winy organ administracji musi przyjmować tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Ocena winna się odbywać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, jak i okoliczności świadczących o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (wyrok NSA z dnia 07.07.2011 r., sygn. akt: II FSK 288/10). Skarżąca podkreśliła, iż celem ustawodawcy było, że przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w swoim założeniu miały stanowić ochronę obywateli przed negatywami skutkami epidemii. Jako, że ustawa o COVID ma charakter szczególny, cel zakreślony już w samym jej tytule systemowo powinien być postrzegany jako cel pierwszorzędny. Cele wynikające z innych ustaw, w tym z ustawy Ordynacja podatkowa powinny ustąpić. W czasie pandemii powszechnym obywatelskim obowiązkiem było dbanie o nierozprzestrzenianie się chorobotwórczego wirusa. Spółka podkreśliła, iż w grudniu 2020 roku (sprawa Spółki) w Polsce nadal obowiązywał tzw. ścisły reżim sanitarny, a powszechne było wówczas przekonanie, że najlepiej zapobiega rozprzestrzenianiu się wirusa realizacja hasła "zostań w domu". Hasło "zostań w domu", głoszone w grudniu 2020 roku, oznaczało, że w tamtym czasie nadal niewiele wiedziano na temat wirusa COVID -19. Wynikający z niewiedzy lęk był powszechny. W rezultacie błędne jest stanowisko Organu, iż we wniosku o przywrócenie terminu z 22 stycznia 2025 roku ani strona, ani jej pełnomocnik nie wykazali, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Spółki. DIAS swoje rozstrzygnięie argumentował, że podnoszono jedynie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania wystąpiło w czasie, kiedy obowiązywały szczególne obostrzenia związane z pandemią COVID-19, które siłą rzeczy z oczywistych (powszechnie znanych) względów uniemożliwiły pełną i terminową realizację obowiązków związanych z obsługą korespondencji, co nie pozwala uznać, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Strony. W niniejszej sprawie DIAS, stosując się do wskazań WSA, iż ponownie rozpoznając sprawę, organy zapewnią, że dojdzie do zastosowania art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 ustawy COVID wskutek czego Skarżąca zostanie zawiadomiona o uchybieniu terminu do złożenia odwołania jednocześnie zostanie wyznaczony Jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, pismem z 10 grudnia 2024 roku nr [...], zawiadomił Spółkę o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z 29 stycznia 2021 roku od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. Sąd w składzie niniejszym nie podziela stanowiska Strony, że doszło do naruszenia art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0ViD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w zw. z art. 162 § 1 i 2 O.p. polegające na błędnej wykładni. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcjonuje pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą skargę przyjmuje jako własny, zgodnie z którym znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii ma treść art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy covid, która reguluje sytuacje, w których strona, pouczona przez organ, złoży wniosek o przywrócenie uchybionego termin. W przepisie tym ustawodawca wskazał, że termin, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa (a zatem termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu) wynosi 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Odesłanie w art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy covid do art. 58 § 2 kpa jednoznacznie przesądza, że przepis ten nie ma samodzielnego bytu, odrębnego od przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i jako taki nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie omawianej regulacji organ jedynie informuje o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, jednak samo jego rozpatrywanie odbywa się w oparciu o przesłanki stanowiące podstawę przywrócenia terminu określone w art. 58 kpa. Rozpoznanie zatem wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym, poprzedzone zawiadomieniem organu w trybie art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy covid, powinno być prowadzone przez organ w trybie art. 58 i nast. kpa z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonej przez art. 15zzzzzn2 ustawy covid, jedynie w zakresie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2024 r, sygn. akt II GSK 247/24 i powołane tam orzeczenia). Nie ulega wątpliwości, że powyższe wywody mają również zastosowanie do przywracanie terminu w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie cała argumentacja oparta jest zaś o wskazanie jedynie, że do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania doszło na skutek obowiązywania stanu epidemii. W omówionym już art. 15zzzzzn2 ustawy covid uregulowano kwestie związane w uchybieniem terminów poprzez nałożenie na organ obowiązku informowania stron o tym fakcie i wydłużeniu terminu do złożenia wniosku o jego przywrócenie. Nie zawieszono tych terminów, a to oznacza, że sam stan epidemii nie jest i nie może być wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu. Zgodnie z treścią art. 162 § 1 Op. uprawdopodobnienie braku winy będzie miało miejsce wówczas, gdy zostanie wykazany konkretny związek pomiędzy stanem pandemii, a uchybieniem terminu. Skoro Skarżąca nie wskazała na taki związek, to w pełni należy zgodzić się z organem, że nie uprawdopodobniła braku winy, a to oznacza, że skarga nie mogła zostać uwzględniona. W tym stanie sprawy orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 marca 2025
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Dariusz Czarkowski /sprawozdawca/ Ewa Izabela Fiedorowicz Jacek Kaute /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny