III SA/Wa 8/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10/5/2017 r po rozpoznaniu wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /10/2016 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za marzec i czerwiec 2011 r. p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie

1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym– tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Skarżący P. K. , dalej jako strona, wnioskiem zawartym w formularzu PPF (data 2/5/2017 r) i we wniosku z 18/4/2017 r, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie wskazanego doradcy podatkowego. Powołał się na złą sytuację materialną, brak dochodów, samodzielne (samotne) prowadzenie gospodarstwa domowego. Wskazał, ze utrzymuje się z pomocy rodziny. Nic nie ma. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 25/2017r – skierowanego na oznaczony w formularzu PPF adres do doręczeń, o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji życiowej strony, tj. o wskazanie źródeł utrzymania, wysokości dochodów, złożenie deklaracji podatkowych, odpisów wyciągów z rachunków bankowych, kalkulacji kosztów życia i in, skarżący przekazał wyciągi z rachunku bankowego i deklaracje podatkowe. 3) Referendarz sądowy, zobowiązany w swoich decyzjach do uwzględniania reguł racjonalnego myślenia i doświadczenia życiowego, uznał, że skarżący uchylił się od przekazania bliższych informacji o swojej kondycji majątkowej, o szczegółach sposobu zaspokajania potrzeb życiowych. Wprawdzie złożył też niektóre z dokumentów finansowych, o które był wzywany (wyciągi z rachunków bankowych czy deklaracje podatkowe), lecz nie wynikają z nich szczegóły prowadzenia gospodarki finansowej przez Stronę. Nie udzielił bliższych informacji o szczegółach sposobu finansowania potrzeb, poprzestając na ogólnikowej uwadze o "pomocy rodziny". Pomimo precyzyjnego wezwania, nieznanym pozostało kto, jak, kiedy i w jakim zakresie pomaga Skarżącemu zaspokajać potrzeby bytowe. Nie wiadomo nawet gdzie i z kim Skarżący zamieszkuje, ponieważ prośbę o wskazanie tych danych skwitował stwierdzeniem "jest to jedynie adres korespondencyjny, nie mieszkam pod adresem korespondencyjnym". Choć wiadomo, ze Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, to nie wiadomo – gdzie. Referendarz sądowy nie może wobec tego, ograniczony względami doświadczenia życiowego i powrozami racjonalnego myślenia, zastosować się w pełni do imperatywu bezkrytycznego przyjmowania twierdzeń wnioskodawcy. Dlatego referendarz sądowy nie ma wyboru: nie chcąc narazić się na zarzut marnotrawienia środków publicznych jest zobowiązany przytoczyć wypowiadane w podobnych sprawach poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ urzędnik sadowy jest zobowiązany do uwzględniania w swoich rozstrzygnięciach ukształtowanego dorobku prawnego (Curia via et veritas et vita): "(...) gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 p.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja tego przepisu zakłada więc obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem. (...) Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony". Skoro ze złożonych przez Skarżącego deklaracji wynika, ze zaspokaja on (swoje) potrzeby, a pomimo wezwania, niemożliwe jest precyzyjne oznaczenie sposobu zaspokajania tych potrzeb, to uzasadniony jest pogląd o braku wystarczających informacji do oceny sytuacji Strony – ze skutkiem wyrażonym w sentencji. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 2 i § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.