III SA/Wa 711/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.R., E.R., P.W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.R., E.R., P.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. i 2013 r. postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżący – M.R., E.R., P.W., wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. i 2013 r. W skardze zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie trudnymi do odwrócenia konsekwencjami, a także powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Skarżący podnieśli, że kwota podatku do zapłaty określona w decyzji wraz z odsetkami znacznie przewyższa możliwości finansowe każdej z nich. Pełnomocnik Skarżących wskazał, że P.W. jest aktualnie osobą prowadzącą działalność gospodarczą i zatrudniając jednego pracownika. Działalność ta jest jedynym źródłem utrzymania zarówno jego, jak również dla małoletniej córki. Konieczność zapłaty zaległości może spowodować zakłócenia w funkcjonowaniu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, utratę płynności finansowej oraz pozbawi go zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań, co wyczerpuje znamiona trudnych do odwrócenia konsekwencji. Odnośnie E.R. wyjaśniono, że osiąga dochody z tytułu pobieranej emerytury w wysokości 1046 zł. Wskazana kwota pokrywa utrzymanie ciężko chorego (poszerzenie aorty zstępującej), bezrobotnego małżonka Skarżącej, a także wydatki w postaci niezbędnych leków. Z kolei M.R. jest głową czteroosobowej rodziny, nie posiada pracy, a rodzina utrzymuje się z zasiłku macierzyńskiego małżonki. W ocenie pełnomocnika Skarżących wykonanie niniejszej decyzji wiązać się będzie z bezwzględnymi i nieodwracalnymi zmianami dla całej rodziny. Niewątpliwie bowiem wszczęcie egzekucji spowoduje, nie tylko przejściowe trudności, ale pełną destrukcję funkcjonowania rodziny. W tym miejscu podkreślono nieodwracalny charakter powyższych szkód, których restytucja nie będzie możliwa przez następne lata. W ocenie pełnomocnika Skarżących przymusowa realizacja należności podatkowej, wiąże się nie tylko z dolegliwymi skutkami dla Skarżących oraz stwarza rzeczywiste zagrożenie wystąpienia sytuacji warunkujących skorzystanie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") przez stworzenie realnej groźby utraty płynności finansowej i bankructwa, co w efekcie może doprowadzić do znaczącego pogorszenia warunków bytowych i zagrożenia egzystencji życia Skarżących i ich rodzin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami (podkreślenie Sądu). Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazali istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Pomimo uzasadnienie wniosku, Skarżący nie wykazali że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Nie przedstawili w tym zakresie żadnego materiału dowodowego, który pozwoliłby odnieść się Sądowi do podniesionych przez nich argumentów. Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por.: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11. W związku z powyższym skoro Skarżący w złożonym wniosku nie wykazali w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z ich oczekiwaniami. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.