III SA/Wa 68/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 15 marca 2017r. sygn. akt III SA/Wa 68/17 w sprawie ze skargi B. A. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego w ten sposób, że przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

Skarżąca B. A., w piśmie z 2 lutego 2017 r. i wnioskiem na formularzu PPF z 6 marca 2017 r., zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na złą sytuację materialną, utrwalony status osoby bezrobotnej, brak prawa do zasiłku. Poinformowała o tym, że nie dysponuje żadnymi dochodami i jest na utrzymaniu syna, a nadto jeszcze utrzymuje córkę. Wszelkie wydatki pokrywają jej dzieci. Referendarz sądowy, odmawiając Skarżącej przyznania prawa pomocy powołał się na znajomość (z urzędu) niektórych elementów jej sytuacji finansowej z uwagi na uprzednie rozpatrywanie wniosków o prawo pomocy. Uznał, że Skarżąca uchyliła się od przekazania bliższych informacji o swojej kondycji majątkowej, o szczegółach sposobu zaspokajania potrzeb życiowych. Skarżąca, w sprzeciwie z 24 marca 2017 r., zakwestionowała postanowienie referendarza sądowego w całości. Zdaniem Skarżącej, referendarz sądowy bezzasadnie stwierdził, że nie wykonała wezwania, ponieważ przesłała do Sądu odpowiedni formularz PPF. Nie posiada dochodu, wiec nie może określić jego wysokości. Nadto, nie ma rachunku bankowego, zatem nie może przedłożyć wyciągów z rachunków bankowych. Utrzymuje się wyłącznie dzięki pomocy dzieci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Treść art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady przyznawane jest osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Podstawą rozważania przyznania Stronie prawa pomocy jest pełne wykazanie jej sytuacji finansowej i życiowej. Zdaniem Sądu, chociaż Skarżąca nie w pełni wykonała wezwanie urzędnika sądowego, to zrozumienie znajdują jej deklaracje o posiadanych źródłach utrzymania i o sposobie prowadzenia gospodarstwa domowego. W szczególności, ponoszenie ciężarów utrzymania Skarżącej przez jej bliskich jest okolicznością, której nie można wykazać w drodze urzędowych zaświadczeń. Podobnie wysokość uzyskiwanej pomocy jest wypadkową jej potrzeb i możliwości rodziny. Również brak rachunków bankowych "usprawiedliwia" nieprzekazanie wyciągów z tych rachunków. Dlatego, w okolicznościach sprawy, niepełne wykonanie wezwań Sądu nie jest równoznaczne z nieuprawdopodobnieniem sytuacji Strony. Wprawdzie przedstawienie kalkulacji kosztów życia, okresowych przepływów zasobów, jest podstawowym źródłem uzyskania informacji o sytuacji Skarżącej i ewentualnym spełnieniu przez nią przesłanek z art. 246 p.p.s.a., jednakże biorąc pod uwagę fakt utrzymywania się przez Skarżącą wyłącznie z pomocy rodziny, nieprzedstawienie w tym stanie faktycznym kalkulacji kosztów życia, nie jest okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu, niekwestionowany brak samodzielnych dochodów, jak też brak oszczędności i majątku muszą prowadzić do konkluzji, że Skarżąca wykazała zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.