III SA/Wa 659/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, , po rozpoznaniu w dniu września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. sp. z o.o. w W. na czynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług postanawia odrzucić skargę

Pismem z 21 stycznia 2020 r. (sprecyzowanym następnie pismem z 21 lutego 2020 r.) Skarżąca I. sp. z o.o. w W. wniosła skargę na czynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w zakresie wykreślenia jej z rejestru podatników VAT czynnych. Wskazała, że wykreślenia tego dokonano adnotacją z 20 maja 2019 r. Zdaniem Skarżącej nastąpiło to bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest czynność wykreślenia Skarżącej z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r., poz. 106 – dalej: "u.p.t.u."). Przepis ten stanowi, że naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeżeli podatnik albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że z uwagi na skutki jakie w sferze praw i obowiązków podatnika wywołuje czynność wykreślenia z rejestru przyjąć należy, że podatnik bezpodstawnie wykreślony z rejestru podatników VAT z zastosowaniem trybu określonego w art. 96 ust. 9 u.p.t.u. nie może być pozbawiony możliwości skontrolowania dokonanej przez organ podatkowy czynności. W takich przypadkach właściwą drogą jest możliwość uruchomienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako: "P.p.s.a."). Przywołany przepis rozszerza kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, stanowiąc, że kontroli tej podlegają inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki NSA z: 28 sierpnia 2013 r., I FSK 1266/12; 25 czerwca 2012 r., I FSK 1370/11). Sposób uruchomienia sądowej kontroli aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. został unormowany w art. 53 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 czerwca 2017 r.) jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Powyższe oznacza, że w obecnym stanie prawnym wniesienie skargi do sądu administracyjnego na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. nie musi być poprzedzone wezwaniem na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa. Z akt niniejszej sprawy, a także z treści samej skargi nie wynika w jakim dokładnie dniu Skarżąca dowiedziała się o wykreśleniu z rejestru, na pewno jednak nie nastąpiło to później niż 18 listopada 2019 r., gdyż w tej dacie Skarżąca skierowała do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wraz z wnioskiem o przywrócenie do rejestru podatników VAT. Natomiast skarga do Sądu została sporządzona w dniu 21 stycznia 2020 r. (intencję wniesienia takiej skargi potwierdzono w piśmie z 21 lutego 2020 r.), a więc po upływie trzydziestu dni od dnia, w którym Skarżąca dowiedziała się o wykreśleniu jej z rejestru. Okoliczność ta w świetle przytoczonych wyżej przepisów, obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a. Odnosząc się do kwestii winy Skarżącej w niedochowaniu terminu wskazać należy, iż z brakiem winy mamy do czynienia w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z 16 czerwca 2020 r., II OZ 376/20 i przywołane tam orzeczenia). Nie można zapominać, że Skarżąca jest osobą prawną, która prowadzi działalność gospodarczą od 2003 r. Jest to zatem podmiot, który powinien być odpowiednio zorganizowany w celu realizacji określonych zadań, wymagających również niekiedy wystąpienia na drogę postępowania sądowego. Nieznajomość prawa nie uwalnia od negatywnych skutków uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. Zwłaszcza, że – jak to miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy - w momencie sporządzania pisma z 18 listopada 2019 r., w którym Skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, powołując się przy tym na art. 52 § 3 P.p.s.a., nowa treść art. 53 § 2 P.p.s.a. obowiązywała już od ponad dwóch lat. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że Skarżąca nie zachowała terminu do wniesienia skargi w myśl art. 53 § 2 P.p.s.a. Nie wykazała również, że niezachowanie tego terminu nastąpiło bez jej winy, co uzasadniałoby merytoryczne rozpoznanie sprawy. Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.