III SA/Wa 658/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 15/03/2017 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. K. O. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi K. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a odmówić pełnomocnikowi strony skarżącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej

Wyznaczony w sprawie przez Okręgową Radę Adwokacką, pismem z 14/7/2016 r., na podstawie postanowienia z 30/5/2016 r., pełnomocnik z urzędu – adw. K. O. , zwrócił się na rozprawie o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i oświadczył, że opłaty te nie zostały uiszczone. Referendarz sądowy wskazuje, że wyznaczony przez Sąd pełnomocnik ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 - dalej jako u.p.p.s.a.). Do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy – m.in. – udział w rozprawie, doprowadzenie do rozpoznania sprawy na rozprawie. Zgodnie z § 22 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015, poz. 1801) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Z § 23 wynika natomiast, że rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016, natomiast skarga w sprawie została złożona w 27/1/2016 r. Stąd należy w sprawie stosować przepisy przywołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości – również w sytuacji, kiedy zachodziłyby przesłanki do przyznania wynagrodzenia. Z treści oświadczenia złożonego do protokołu rozprawy z 9 marca 2017 r. wynika, że pełnomocnik z urzędu nie zapoznał się z aktami sprawy i nie jest w stanie odnieść się do treści decyzji, ponieważ "na jego prośbę o udostępnienie akt z 1 marca 2017 r." uzyskał informacje, że akta sprawy będą 2 marca 2017 r niedostępne. Innych prób nie podejmował, ponieważ, jego zdaniem, akta na 3 dni przed terminem rozprawy znajdują się w referacie sędziego. Zapoznał się za to z odpowiedzią na skargę, która "w sposób szeroki i niebudzący wątpliwości opisuje stan faktyczny sprawy i jest to wystarczające do właściwej reprezentacji interesu skarżącej". Referendarz sadowy wskazuje, że zarówno w orzecznictwie jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że wynagrodzenie należy się za pomoc prawną faktycznie udzieloną, która może znaleźć wyraz w obecności pełnomocnika na rozprawie, a w konsekwencji - w złożonym wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Zdaniem referendarza sądowego, świadczenie rzetelnej pomocy prawnej nie jest możliwe bez zapoznania się z aktami sprawy, jedynie na podstawie odpowiedzi na skargę. Skoro istotą postępowania sądowadministracyjnego jest kontrola legalności zakwestionowanego aktu, do czego niezbędne jest zapoznanie się i odniesienie do danych zawartych w aktach administracyjnych, to niedokonanie tych czynności skutkuje brakiem informacji, co do możliwych elementów istotnych w sprawie. Z tych powodów wykorzystanie wyłącznie skargi i odpowiedzi na skargę w czynności reprezentowania Skarżącego nie może być wyrazem przyjęcia "taktyki procesowej" przez pełnomocnika skutkującej pozytywną oceną działań pełnomocnika z urzędu. Do podjęcia prób kwestionowania aktu i wyboru taktyki procesowej, nawet nieskutecznej, jest niezbędna znajomość treści akt administracyjnych, treści pism procesowych, dokładna znajomość stanu prawnego (mających zastosowanie w sprawie przepisów procedury i prawa materialnego, zmieniających się w czasie), czy, choćby, zdarzeń mogących skutkować przerwaniem biegu przedawnienia. Informacji przywołanych powyżej nie ma w odpowiedzi na skargę, ani w skardze. Z akt sprawy nie wynika, by pełnomocnik, niezależnie od rozstrzygania trafności przyjętych przez niego poglądów, podjął działania w celu zapoznania się z aktami sprawy w innej dacie, niż wnioskowany przez niego 2 marca 2017 r. – i to pomimo tego, że informację o wyznaczeniu go do reprezentowania Skarżącej uzyskał jeszcze 14 lipca 2017 r. Stąd przypuszczenie, wobec treści odpowiedzi udzielonych do protokołu rozprawy, że pełnomocnik z urzędu nie powziął oczekiwanych od niego działań w celu zapoznania się ze sprawą (ignoti nulla cupido) i, w konsekwencji, nie udzielił Stronie (rzeczywistej) pomocy prawnej, ze skutkiem dla wypłaty wynagrodzenia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250, art. 258 § 2 pkt 8, § 3 u.p.p.s.a., należało stwierdzić, jak w sentencji.