III SA/Wa 542/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Przedmiotem skargi wniesionej przez T. M. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: "organ II instancji" lub "Dyrektor IAS") z dnia [...] grudnia 2025 r., znak [...], którą utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik US") z dnia [...] października 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że Naczelnik US prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego z [...] sierpnia 2025 r. nr [...], obejmującego zaległości z tytułu podatku dochodowego z odpłatnego zbycia nieruchomości oraz innych praw za 2019 r. w kwocie 322.373,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, które na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wynosiły 212.682,27 zł. W toku postępowania zawiadomieniem nr [...] z [...] sierpnia 2025 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku P. S. A. Zajęcie doręczono do banku 12 sierpnia 2025 r., natomiast skarżącemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego [...] sierpnia 2025 r. Tytułem częściowej realizacji zajęcia, 20 sierpnia 2025 r. bank przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę wraz odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi w łącznej wysokości 70.738,19 zł. Dnia 15 września 2025 r. skarżący wniósł zarzuty do egzekucji oraz wniosek o przywrócenie siedmiodniowego terminu do wniesienia zarzutu, związanego ze skutkiem wniesienia zarzutu określonego w art. 35 § 1 u.p.e.a. Postanowieniem z [...] października 2025 r. nr [...] Naczelnik US odmówił przywrócenia terminu na wniesienie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W ocenie organu I instancji skarżący nie uprawdopodobnił, że zaistniał brak winy po stronie skarżącego w niedochowaniu siedmiodniowego terminu na wniesienie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Pismem z 31 października 2025 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Skarżący podkreślił, że spełnione zostały wszelkie okoliczności przemawiające za koniecznością przywrócenia terminu. Strona wskazała, że do wniosku załączono zaświadczenia lekarskie jednoznacznie wskazujące na chorobę. Skarżący wyjaśnił, że stawił się osobiście w Urzędzie Skarbowym dnia 1 września 2025 r, jednak choroba wystąpiła nagle, po tej wizycie, a spotkanie w urzędzie dotyczyło możliwości złożenia wniosku o rozłożenie na raty. Organ II instancji zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z [...] października 2025 r. Dyrektor IAS przede wszystkim wyjaśnił, że termin procesowy to określony w przepisach prawa czas, w którym strony postępowania administracyjnego (sądowego, cywilnego, karnego) muszą dokonać konkretnych czynności np. wnieść zażalenie, odwołanie, apelację itp. Ich upływ może skutkować utratą prawa do działania lub innymi konsekwencjami prawnymi, a ich obliczanie (dni, miesięcy, tygodni) ma specyficzne zasady np. nie wlicza się dnia, w którym termin się rozpoczął, a święta i weekendy przesuwają koniec terminu na następny dzień roboczy. Terminy procesowe są określone w ustawach proceduralnych i dotyczą możliwości dokonania czynności w prowadzonym postępowaniu. Natomiast termin materialny wedle organu II instancji to okres, w którym powinno nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków określonych w przepisach prawa materialnego. Organ II instancji podkreślił, że nie podlega on przywróceniu i jest kluczowy w postępowaniach prawnych, ponieważ jego uchybienie może prowadzić do wygaśnięcia praw lub obowiązków. Terminy materialne mają związek z powstaniem, zmianą lub wygaśnięciem prawa podmiotowego. W ocenie organu II instancji instytucja przywrócenia terminu, uregulowana w art. 58 i 59 k.p.a., odnosi się wyłącznie do terminów procesowych, natomiast wniosek o przywrócenie siedmiodniowego terminu do wniesienia zarzutu, skutkującego zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, który wynika z art. 35 § 1 u.p.e.a., wedle Dyrektora IAS - jest terminem materialnoprawnym, dlatego powołane powyżej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania. Zwrócono uwagę, że treść art. 35 § 1 u.p.e.a. wiąże skutek zawieszenia bezpośrednio z dochowaniem siedmiodniowego terminu do wniesienia zarzutu. Po upływie tego terminu strona nadal może wnosić zarzuty, ale nie doprowadzi to do automatycznego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wskazano, że odpis tytułu wykonawczego nr [...] skarżący odebrał 26 sierpnia 2025 r., zatem siedmiodniowy termin na złożenie zarzutów, który skutkowałby zawieszeniem postępowania upływał [...] września 2025 r. Z kolei zarzuty skarżący wniósł 15 września 2025 r., a więc po terminie wskazanym w cytowanym powyżej przepisie. Dyrektor IAS skonkludował, że uchybienie temu terminowi oznacza utracenie prawa do skorzystania z konkretnego skutku (w tym" przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego). W skardze na zaskarżoną decyzję organu II instancji skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 58 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie i nieprzywrócenie terminu do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w sytuacji kiedy skarżący uprawdopodobnił, że bez swojej winy nie złożył w terminie przedmiotowego zarzutu. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS z [...] grudnia 2025 r. oraz o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie sąd wyjaśnia, że zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 ppsa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 ppsa dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ppsa, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: "Dyrektor", "organ odwoławczy") z [...] grudnia 2025 roku. Postanowieniem tym Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] października 2025 roku w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów. Na wstępie dalszej części uzasadnienia należy przypomnieć ramy prawne rozpoznania niniejszej sprawy. Przepis art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej stanowi, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z treścią § 5 art. 33 ustawy egzekucyjnej, zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się niepóźniej niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: "kpa"), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Na podstawie art. 18 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powyższy przepis ma zastosowanie w sprawie niniejszej. Powołany wyżej przepis dotyczy sytuacji, gdy dana czynność nie została dokonana w wyznaczonym terminie i osoba zainteresowana występuje do organu administracji o przywrócenie terminu. W powiązaniu z art. 57 kpa, nie budzi wątpliwości, że omawiany przepis dotyczy przywrócenia terminu do wykonania czynności przez stronę postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 57 § 4 kpa, jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Przepis art. 57 § 5 kpa stanowi, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Z akt sprawy niniejszej wynika, że skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia zarzutów w toczącym się wobec jego majątku postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący wniósł zarzuty w terminie, o którym mowa w art. 33 § 5 ustawy egzekucyjnej. Zarazem poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie, że skarżący wniósł zarzuty po upływie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. W konsekwencji, zarzuty wniesione przez skarżącego nie wywołały skutku, o którym mowa w art. 35 § 1 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z jego treścią, wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, niepóźniej niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Przepisy art. 56 § 3, art. 57 § 1 i art. 58 stosuje się odpowiednio. Właśnie z uwagi na to, że zarzuty wniesione przez skarżącego nie wywołały wskazanego wyżej skutku, skarżący wniósł o przywrócenie terminu. Wskazane wyżej regulacje, jak już powiedziano, dotyczą przywrócenia terminu do dokonania danej czynności, w sytuacji gdy strona – bez swojej winy uchyby temu terminowi. Instytucja przywrócenia terminu nie służy "przywracaniu" materialnoprawnych skutków dokonania czynności. Do tego natomiast zmierza skarżący w swoim wniosku; chce on przywrócić termin skutku powstałego z mocy prawa. Trafnie zatem stwierdził organ odwoławczy, że wniosek o przywrócenie terminu skutkującego zawieszeniem postepowania (art. 35 § 1 ustawy egzekucyjnej) nie podlega regulacji powołanych wyżej przepisów kpa. Termin o którego przywrócenie wystąpił skarżący nie podlega przywróceniu ze względu na jego materialnoprawny charakter. Mając na uwadze powyższe, zaskarżone postanowienie organu odwoławczego odpowiada prawu. W konsekwencji skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa, o czym sąd orzekł w senten cji wyroku.