Sygnatura
III SA/Wa 393/20
Wyrok WSA w Warszawie z 26 czerwca 2020 r., III SA/Wa 393/20 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Wynik
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 26 czerwca 2020
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski,, sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] urzędu Skarbowego W. nr [...] z dnia [...] września 2019 r., 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz Burmistrza Miasta P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Z akt sprawy wynikało, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu 13 grudnia 2016r. przez wierzyciela - Burmistrza Miasta P. (dalej jako "Skarżący", "Wierzyciel") na P. Sp. z o.o. dotyczące zaległości w podatku od nieruchomości w łącznej wysokości 193.868 zł wraz z odsetkami w kwocie 61.699,26 zł W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia 22 grudnia 2016r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w banku [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Stronie w dniu 27 grudnia 2016r. Bank potwierdził odbiór korespondencji w dniu 22 grudnia 2016r. oraz poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z powodu braku środków na rachunku. Zawiadomieniem z dnia 27 czerwca 2019r. organ egzekucyjny powiadomił wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych, które zostało mu doręczone w dniu 24 lipca 2019r. 2. Pismem z dnia 7 sierpnia 2019r. Burmistrz Miasta P. złożył wniosek do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. 3. W odpowiedzi na w/w wniosek wierzyciela, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] września 2019r. obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wobec majątku P. Sp. z o.o. w kwocie 15 332,80 zł. W uzasadnieniu, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wyjaśnił, że na przedmiotowe koszty egzekucyjne składają się opłata manipulacyjna (2 554,40 zł) oraz koszty za czynności egzekucyjne, tj. zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A. (12 778.40 zł). Organ egzekucyjny wyjaśnił, że z uwagi na fakt, że zaszła przesłanka niemożności uzyskania kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, to należy nimi obciążyć Wierzyciela. Powyższe postanowienie doręczono Wierzycielowi w dniu 30 września 2019r. 4. Pismem z 7 października 2019r., zachowując 7 dniowy termin, Wierzyciel złożył zażalenie na przedmiotowe postanowienie. W uzasadnieniu Burmistrz Miasta P. wskazał, że wymaganą przez organ egzekucyjny kwotę ponad 15 tysięcy zł należy uznać za sankcję wymierzoną w wierzyciela. Zdaniem Wierzyciela istnieje niczym nieuzasadniona dysproporcja między skalą czynności podjętych w powyższej sprawie przez organ egzekucyjny, a wysokością kosztów postępowania, którymi organ egzekucyjny chce obciążyć Wierzyciela. Wobec powyższego Burmistrz Miasta P. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz o umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego powstałych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego na P.Sp. z o.o. 5. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z [...] grudnia 2019r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że organ egzekucyjny pobiera opłaty zgodnie z art. 64 § 1 i 6 u.o.p.e.a. za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach. Przewidziana w treści art. 64 § 6 ww. ustawy opłata manipulacyjna stanowi szczególny rodzaj opłaty pobieranej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia wyżej wymienionej opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. W wyżej wymienionej sytuacji organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 64 § 1 pkt. 4 pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. W przypadku sytuacji występującej w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniem z 22 grudnia 2016r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...]S.A., dokonanego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z 13 grudnia 2016r. Jednocześnie z wyżej wymienionym zajęciem Spółce został doręczony ww. tytuł wykonawczy. Organ wskazał, że w art. 64 c § 1 u.o.p.e.a., została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64 a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Przedstawiona zasada ponoszenia przez zobowiązanego kosztów egzekucyjnych jest jednak w pewnych przypadkach ograniczona, a ograniczenia te wynikają wprost z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakłada obowiązek poniesienia przez wierzyciela wyżej wymienionych kosztów w następujących sytuacjach: po pierwsze jeżeli na skutek uchybień wierzyciela doszło do wystawienia tytułu wykonawczego z wadami uniemożliwiającymi przeprowadzenie egzekucji (art. 64 c § 2 u.o.p.e.a.) lub gdy doszło do niezgodnego z przepisami ustawy wszczęcia i prowadzenia egzekucji (art. 64 c § 3) oraz jeżeli koszty egzekucji nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego (art. 64 c § 4). W niniejszej sprawie, z uwagi na umorzone postępowanie egzekucyjne, brak było podstaw prawnych do dochodzenia od zobowiązanego przedmiotowych kosztów egzekucyjnych, w związku z powyższym, w myśl przywołanego wyżej art. 64 c § 4 u.o.p.e.a., koszty egzekucyjne winien ponieść wierzyciel. W opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż organ egzekucyjny zasadnie obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, powstałymi w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a wydane rozstrzygnięcie spełnia wszelkie wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu z dnia 9.10.2019 r., że Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP m.in. art. 64 § 1 pkt 4 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. zauważył, że zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14 ujęcie niekonstytucyjności oznacza, że jest to wyrok stwierdzający niekonstytucyjność pominięcia prawodawczego, w którym Trybunał stwierdził konieczność podjęcia odpowiednich działań legislacyjnych. Wyrok Trybunału jest wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału. Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał bowiem, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych), jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała. Natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo - a więc w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają - muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W konsekwencji podnieść należy pogląd, że dopóki ustawodawca nie określi maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej oraz opłaty manipulacyjnej, organy stosujące prawo muszą tak określać wysokość kosztów. W świetle powyższych wyjaśnień, w ocenie organu nadzoru ustalona przez organ egzekucyjny wysokość opłat nie pozostaje w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. 6. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 14 stycznia 2020r. Burmistrz Miasta P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W treści przedmiotowej skargi Wierzyciel zarzucił naruszenie: - art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168 z późn. zm. dalej jako "Kpa") poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu społecznego, co doprowadziło do utrzymania w mocy ustalenia niewspółmiernych opłat egzekucyjnych; - art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 1966 nr 24 poz. 151, z późn. zm. dalej jako "u.o.p.e.a.") poprzez błędne zastosowanie polegające na pominięciu wytycznych wynikających z norm prawnych wyrażonych przepisami art. 2, art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP, co skutkowało obciążeniem wierzyciela opłatą za czynność zajęcia rachunku bankowego dłużnika w wysokości 12 778.40 zł, podczas gdy jej wysokość powinna być zmiarkowana w sposób uwzględniający racjonalną zależność między czynnościami organu, skutecznością egzekucji, interesem społecznym a wysokością opłat, co skutkowałoby realizacją standardów określonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016r., SK 31/14; - art. 64 § 1 pkt 6 u.o.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na pominięciu wytycznych wynikających z norm prawnych wyrażonych przepisami art. 2, art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP. co skutkowało obciążeniem wierzyciela opłatą manipulacyjną w wysokości 2 554,40 zł, podczas gdy jej wysokość powinna być zmiarkowana w sposób uwzględniający racjonalną zależność między czynnościami organu, skutecznością egzekucji, interesem społecznym a wysokością opłat, co skutkowałoby realizacją standardów określonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016r., SK 31/14; art. 64 § 1 pkt 6 u.o.p.e.a. poprzez zastosowanie polegające na uwzględnieniu jego treści przy kalkulowaniu wysokości opłaty egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w celu oceny prawidłowości ich ustalenia, podczas gdy przepis ten ma zastosowanie w przypadku zajęcia nieruchomości; - naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.o.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w wyniku uznania przez organ, że niniejszej sprawie doszło do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego pomimo braku środków na tym rachunku, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu (potwierdzona orzecznictwem NSA) wskazuje, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.o.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych; błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na uznaniu, że doszło w niniejszej sprawie do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym podczas gdy prawidłowa ocena poczyniona zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego prowadzi do wniosku, że do zajęcia wierzytelności nie doszło wobec faktu, że nie było na rachunku żadnych środków pieniężnych, czego konsekwencją jest brak podstaw do pobrania opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w niniejszej sprawie. Wobec powyższego Burmistrz Miasta P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego W. w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego. 7. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; skarga zasługiwała na uwzględnienie. 8. Przedmiotem skargi jest postanowienie organu nadzoru nad organem egzekucyjnym utrzymujące w mocy postanowienie tegoż organu wydane w sprawie obciążenia wierzyciela, tj. Skarżącego, kosztami postępowania egzekucyjnego, przeprowadzonego wobec zobowiązanej spółki P. sp. z o.o. Z uzasadnienia skargi wynika, że jako sporna pozostaje między stronami zasadnicza kwestia dotycząca ustalenia, czy opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, czy też jej pobranie dopuszczalne jest także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było środków finansowych. Poza powyższym problemem prawnym Skarżący wskazuje także, że pobranie opłaty egzekucyjnej od zajęcia rachunku bankowego, w kwocie 15.332,80 zł, na którym nie było żadnych środków rażąco naruszało przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zestawieniu z wiążącym organy administracji wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016r., SK 31/14. Zdaniem Skarżącego koszty zajęcia rachunku bankowego w takim stanie faktycznym powinny uwzględniać realną wartość usługi administracyjnej i powinny być stosownie zmiarkowane. Organ egzekucyjny stoi na stanowisku, że był uprawniony do obciążenia wierzyciela stosowną opłatą za zajęcie rachunku bankowego nawet w sytuacji, w której w toku postępowania egzekucyjnego posiadał wiedzę, że na przedmiotowym rachunku bankowym nie było żadnych środków. Sąd w rozpoznawanej sprawie przyznał rację Skarżącemu. 9. Zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.o.p.e.a., organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2 tegoż artykułu, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i pkt 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym przez skarżącego w skardze wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 693/15, we właściwym odczytaniu przywołanego przepisu wystarczające jest zastosowanie wykładni językowej. Zasadniczy prymat tego rodzaju wykładni prawa wynika z faktu, że prawo dociera do adresatów w postaci konkretnych przepisów prawnych i mogą oni oczekiwać, że ich obowiązki, czy uprawnienia są kształtowane treścią tekstu prawnego (zob. B. Brzeziński, Wykładnia prawa podatkowego, Gdańsk 2013, s. 24). Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że opłata egzekucyjna w wysokości wyżej określonej, może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Jednocześnie, w tym przepisie ustawodawca nie zawarł jakiegokolwiek przyzwolenia do pobierania stosownych opłat egzekucyjnych także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było jakichkolwiek środków finansowych. W doktrynie prawa od dawna podnosi się, że podstawową wadą konstrukcyjną omawianej regulacji jest brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat, a skutecznością prowadzonej egzekucji, co prowadzi w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych, przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części, dochodzonego obowiązku pieniężnego (zob. R. Hauser, W. Piątek w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2016, s. 327). Skład orzekający w sprawie w pełni akceptuje pogląd wyrażony w przywołanym wyroku i przyjmuje go za własny. Wskazywane postulaty - po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14, w którym Trybunał stwierdził, że: "Art. 64 § 1 pkt 4 u.o.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, oraz że art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP" - dostrzeżone zostały przez ustawodawcę, bowiem w art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1553), która wejdzie w życie 20 lutego 2021 r. [z wyjątkami wskazanymi w art. 15 pkt 1 i pkt 2 ] przewidziano w zmienionym art. 64 § 4 maksymalną wysokość opłaty manipulacyjnej w wysokości 10% wyegzekwowanych środków pieniężnych (...) nie więcej niż 40 000 zł. Zatem, to nie samo zajęcie rachunku bankowego, lecz wysokość "wyegzekwowanych środków pieniężnych" będzie stanowić o należnym organowi egzekucyjnemu wynagrodzeniu, uzależnionym od swego rodzaju "skuteczności" podejmowanych czynności egzekucyjnych. Powyższa nowelizacja - według składu orzekającego w sprawie - ma charakter uściślający, a więc służący czytelnemu interpretowaniu przepisów obowiązujących dotychczas i potwierdza, że także przed wejściem jej w życie, przepis art. 64 § 4 u.o.p.e.a. należy odczytywać jako odnoszący się do "wyegzekwowanych środków pieniężnych". Zaprezentowanego rozumienia omawianego przepisu nie podważa w żaden sposób poprawne przez organ odkodowanie przepisu art. 80 § 2 u.o.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, zajęcie, o którym mowa w § 1 art. 80, obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Jednak, w rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że w toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego w banku [...] S.A., jednakże w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności nie uzyskano żadnej kwoty. Inne czynności egzekucyjne nie doprowadziły również do wyegzekwowania zaległości. Z uwagi na brak możliwości wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego - na podstawie art. 64c § 4 u.o.p.e.a., stanowiącego, że wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego - organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. W przepisie tym nie wskazano przyczyn niemożliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, nie rozróżniono także powodów faktycznych i prawnych. W takiej sytuacji, wierzyciel nie tylko nie odzyskuje od zobowiązanego dochodzonej należności, ale jest obciążany kosztami bezskutecznej egzekucji. Dlatego też, oprócz wskazania podstawy prawnej obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, organ egzekucyjny winien był wziąć pod uwagę, czy w sprawie w ogóle wyegzekwowano jakąkolwiek należność. Według składu orzekającego w sprawie, ww. okoliczności organ egzekucyjny i organ nadzoru nie wzięły pod uwagę, dlatego też należało ocenić, że organ egzekucyjny bezpodstawnie obciążył wierzyciela opłatą wyliczoną na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.o.p.e.a. Nie można bowiem uznać, że w toku egzekucji doszło do zajęcia wierzytelności, ponieważ od momentu wszczęcia egzekucji do jej zakończenia poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego na zajętym rachunku bankowym nie było środków pieniężnych. Skoro więc przepis art. 64 § 1 pkt 4 u.o.p.e.a. nie przewiduje opłaty za samą czynność zajęcia rachunku bankowego, to dopóki nie dojdzie do faktycznego zajęcia wierzytelności na tym rachunku i chociażby częściowego wyegzekwowania należności, dopóty nie ma podstaw prawnych do naliczenia opłaty w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.o.p.e.a. 10. Podnieść także należy, że w ocenie Sądu obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 15,332,80 zł, na które składają się; opłata manipulacyjna oraz koszt zajęcia rachunku według stawki 5% liczony od całej kwoty dochodzonego zobowiązania wraz z odsetkami - związanymi z zajęciem rachunku bankowego, na którym nie było żadnych środków pieniężnych byłoby sprzeczne z konstytucyjnymi zasadami opisanymi w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14. Warto także mieć na uwadze to, że wbrew stanowisku organów egzekucyjnych zajęcie rachunku bankowego wobec istniejącego systemu teleinformatycznego łączącego banki z podmiotami uprawnionymi stanowi wyłącznie czynność techniczną, która jest realizowana przez Krajową Izbę Rozliczeń w czasie rzeczywistym poprzez zaznaczenie odpowiedniego polecenia aplikacji. Wobec technicznego charakteru zajęcia rachunku bankowego w systemie teleinformatycznym łączącym wskazane powyżej podmioty trudno znaleźć podstawy obciążenia wierzycieli kosztami zajęcia rachunków bankowych, na których brak było środków pieniężnych. Z tych też względów przyjąć należy, że słuszne jest stanowisko wyrażone w aktualnym orzecznictwie sądów, że przepis art. 64 § 4 u.o.p.e.a. należy odczytywać jako odnoszący się do "wyegzekwowanych środków pieniężnych", a nie samego rachunku bankowego. 11. Z powołanych powodów, sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.); dalej: "p.p.s.a." - orzekł jak w sentencji wyroku. 12. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. sąd wskazuje, aby organy w dalszym postępowaniu uwzględniły ww. wykładnię prawa przedstawioną w wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 lutego 2020
- Symbol z opisem
- 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Maciej Kurasz /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Dębkowski Waldemar Śledzik
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
art. 64 par. 1 pkt 4 i 6, art. 80 par. 2 · Dz.U. 2019 poz. 1438
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Wa 937/20 · 26 czerwca 2020
Wyrok WSA w Warszawie z 26 czerwca 2020 r., III SA/Wa 937/20 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: III SA/Wa 394/20 · 26 czerwca 2020
Wyrok WSA w Warszawie z 26 czerwca 2020 r., III SA/Wa 394/20 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygnatura: III SA/Wa 2174/19 · 26 czerwca 2020
Wyrok WSA w Warszawie z 26 czerwca 2020 r., III SA/Wa 2174/19 – egzekucja świadczeń pieniężnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny