III SA/Wa 3920/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Honorata Łopianowska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do przekazania dodatkowych informacji o sytuacji życiowej.

J. R. (dalej: "Skarżący") wnioskiem z 26 stycznia 2017 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Powołał się na złą sytuację materialną, zatrudnienie na 0,25 etatu oraz dochody w wysokości niespełna 1 600 zł. Z uwagi na niepełne informacje zawarte we wniosku i niemożliwość dokonania oceny sytuacji majątkowej Skarżącego, został on wezwany do przekazania dodatkowych informacji o swojej sytuacji życiowej, w szczególności przez wskazanie źródeł utrzymania, wysokości dochodów, złożenie deklaracji podatkowych, odpisów wyciągów z rachunków bankowych, kalkulacji kosztów życia. Pomimo odebrania wezwania do uzupełnienia brakujących informacji Skarżący nie nadesłał żądanych informacji. Postanowieniem z 22 marca 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, uznając, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzasadniony w stopniu umożliwiającym przyznanie prawa pomocy. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący pismem z 31 marca 2017 r. złożył sprzeciw, w którym wyjaśnił, że nie otrzymał on zawiadomienia o możliwości odebrania z placówki pocztowej wezwania do przekazania dodatkowych informacji o swojej sytuacji życiowej, w związku z czym nie mógł w wyznaczonym terminie przekazać stosownych dokumentów. Jednocześnie Skarżący z ostrożności złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia brakujących dokumentów i załączył do pisma kopie zeznania PIT-37 za 2015 r. i 2016 r., informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 za 2015 r. i 2016 r., rocznego obliczenie podatku przez organ rentowy PIT-40A za 2015 r. i 2016 r., informacji o dochodach uzyskanych od organu rentowego za rok podatkowy PIT-11A za 2016 r. oraz karty zasiłkowej za okres 1 stycznia 2015 r. – 22 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", wprowadził zasadę, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku, jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a., który w § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze, należy podkreślić, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (tak Bogusław Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II, str. 211). Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne w przypadku lekkiego choćby niedbalstwa. Samo uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie takich okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 896/14, oraz z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy podkreślić, że w ocenie Sądu Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Wprawdzie powołał się on na brak umieszczenia w pocztowej skrzynce nadawczej zawiadomienia o możliwości odebrania niedoręczonej korespondencji, ale nie przedstawił w tym zakresie żadnych dowodów, które potwierdzałyby ten fakt, takich jak wynik postępowania reklamacyjnego, który potwierdziłby uchybienia doręczyciela w zakresie prawidłowego doręczenia wezwania do uzupełnienia informacji o sytuacji życiowej Skarżącego, czy wskazanie, że złożył taką reklamację. Tym samym w ocenie Sądu złożony wniosek nie uprawdopodabnia braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu, gdyż okoliczność, że nie otrzymał on zawiadomienia, iż doręczyciel podjął próbę przekazania wskazanego powyżej wezwania, nie została wykazana przez Skarżącego w sposób dostateczny. Z powyższych względów, na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.