III SA/Wa 3880/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 10/02/2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /10/2016 r. r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. postanawia 1. zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi powyżej 1000,- zł; 2. odmówić przyznania Skarżącej prawa pomocy w pozostałym zakresie

Skarżąca – P. sp. z o.o. w skardze i na formularzu z 20/1/2017 r. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. W związku z tym w latach 2013-2016 nie osiągnęła przychodów i nie poniosła kosztów. Wyjaśniła, że zaprzestała prowadzenie działalności gospodarczej z uwagi na postępowania prowadzone przez Prokuraturę i CBŚ. Kwota należności Skarżącej wobec organów podatkowych wynosi ponad 11 mln zł, do czego należy doliczyć kwotę odsetek. Nie dokonała wpłaty podatku tytułem CIT za 2016 r. Spółka nie ma możliwości uzyskania środków z innych źródeł, w tym z dopłat od wspólników. Wskazała, że w stosunku do członków zarządu zostały wydane decyzje o odpowiedzialności osób trzecich, sami wspólnicy natomiast "pozostają w konflikcie" i mają rozbieżne poglądy nt. działania (niedziałania) spółki. Spółka nie ma wiarygodności kredytowej, nie posiada wierzytelności, ani innych środków majątkowych. Skarżąca wskazała, że nie odnotowała obrotu za ostatni rok, nie posiada majątku, środków finansowych. Nie posiada także dokumentów rachunkowych. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca, w piśmie z 20/1/2017 r. wskazała, ze w 2016 r. nie odnotowała obrotu i nie może przysłać zestawienia faktur VAT. Przekazała kserokopie zaświadczeń organów podatkowych o wysokości opłacanych przez nią zaliczek, podatku i osiąganego obrotu. Przekazała kserokopie zaświadczenia o zamknięciu rachunku spółki oraz wyciągi z rachunków bankowych niektórych wspólników. Zadeklarowała stan zaległości podatkowych począwszy od 2007 r. Spółka wyjaśniła, ze koszty bieżącego funkcjonowania (korespondencja, koszt obsługi księgowej, koszty funkcjonowania siedziby) pokrywają wspólnicy. Spółka nie prowadzi działalności od 2012 r., zatem od tego czasu nie osiąga przychodów i nie ponosi kosztów, w tym zatrudnienia. Przedstawiła historię postępowań egzekucyjnych prowadzonych względem niej, przedstawiła wykaz zobowiązań. Brak możliwości wniesienia dopłat przez wspólników wyjaśniła tym, że zostali oni obciążeni decyzjami określającymi na kwotę ok 1,2 mln i zobowiązania te zostały uregulowane. Nadto wspólników obciążono odpowiedzialnością za jej zobowiązania. W piśmie z 2 lutego 2017 r. Skarżąca zwróciła uwagę na wysokość zobowiązań Spółki, wartość majątku, relację (wysokości) kosztów egzekucyjnych do możliwych do wyegzekwowania wartości, szybkość przyrostu odsetek podatkowych. Dołączyła dodatkowe, wyszczególnione w piśmie, dokumenty. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Referendarz sądowy wskazuje, że przyznanie prawa pomocy nie jest pozostawione wyłącznie uznaniu urzędnika sądowego, lecz uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: "u.p.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 2 u.p.p.s.a., jednostka organizacyjna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na kondycję finansową Skarżącej – lecz nie na skutki prawne niedochowania obowiązku poczynienia stosownych rezerw - może wskazywać zajęcie dokumentacji przez organy ścigania, zaprzestanie prowadzenia działalności, czy wydanie decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki, czego warunkiem jest uznanie egzekucji wobec Skarżącej za bezskuteczną. Urzędnik sądowy nie dysponuje instrumentami umożliwiającymi skuteczne kwestionowanie poglądu przyjętego przez organy władzy publicznej i nie pozwala mu na to szacunek dla ich rozstrzygnięć. Referendarz sądowy daje wiarę oświadczeniom Skarżącej o jej subiektywnym odczuciu i wykazuje szacunek dla przekonań Skarżącej, co do sytuacji finansowej, zdolności poczynienia nakładów finansowych oraz skutkach uiszczenia wymagalnych kosztów sądowych. Urzędnik sądowy podziela też poglądy Skarżącej, że pozbawienie jej dostępu do Sądu czy spowodowanie zakończenia przez nią działalności gospodarczej byłyby zjawiskami niekorzystnymi i (prawdopodobnie) związanymi z nałożeniem obowiązku pokrycia wymagalnych kosztów sądowych we wszystkich sprawach, które Spółka wszczęła przed Sądem (w tej sprawie – w kwocie niespełna 5 tys. zł). Uwaga ta jest uniezależniona od przedmiotu sporu, którym jest, jak wynika z odpowiedzi na skargę, rozstrzygnięcie, co do rzetelności prowadzenia dokumentacji działalności gospodarczej: okoliczności te bowiem będą dopiero oceniane przez Sąd, a nie przez urzędnika sądowego w trakcie postępowania o prawo pomocy. Dlatego referendarz sądowy nie wyciąga (negatywnych) konsekwencji z niemożności złożenia przez Skarżącą pełnej dokumentacji księgowej, do posiadania której jest ona, z mocy prawa, zobowiązana. Negatywnych następstw nie powoduje, w tej sprawie, niezłożenie zestawienia faktur VAT za wskazany okres p r o w a d z e n i a działalności gospodarczej, który nie jest tożsamy z okresem i s t n i e n i a Skarżącej, co przyjęła Skarżąca. Powyższe nie zmienia jednak konieczności stwierdzenia, że z orzecznictwa sądowego wynika, że prowadząc jakąkolwiek działalność gospodarczą Skarżąca jest zobowiązana poczynić rezerwy na poczet sporów sądowych, które są "kosztem" działalności gospodarczej. Co więcej, nawet prowadzenie wobec strony egzekucji nie uniemożliwia jej występowania z wnioskiem o zwolnienie środków na poczet sfinansowania sporu sądowego, od którego wyniku może zależeć, na co wskazują wyrażane w składanych pismach przekonania Strony, jej przyszła kondycja finansowa. Referendarz sądowy zauważa nadto, że Skarżąca chociaż nie pozostaje w "czynnym" obrocie gospodarczym, to ponosi koszty związane z działalnością gospodarczą (np. ok 3,8 tys. zł tytułem opłat za funkcjonowanie siedziby – por s. 5 pisma z 20 stycznia 2017 r., k 52 akt sądowych). Strona nie wykazała zarazem, by którykolwiek z tych wydatków korzystał z pierwszeństwa zaspokojenia przez zobowiązaniami z tytułu kosztów postępowania sądowego. Jak wynika z orzecznictwa sądowego, które to wskazania referendarz sądowy w pełni podziela (curiae est via, veritas et vita) ani zobowiązania wobec banków, ani wobec kontrahentów, ani nawet opłaty za funkcjonowanie siedziby nie posiadają tej cechy wyróżniającej. Uciążliwość (poniesienia) wydatków na rzecz postępowania nie uzasadnia przyznania Stronie prawa pomocy i odmiennego jej traktowania od innych podmiotów w tej samej sytuacji (iustitia omnibus). Referendarz sądowy uzasadnia fakt zwolnienia (i zakres zwolnienia) tym, że zgromadzenie pełnej (wymaganej) kwoty w krótkim terminie siedmiu dni zważywszy na okoliczność zadeklarowania przez Skarżącą korzystania z pomocy wspólników w pokrywaniu zobowiązań Spółki, którzy zarazem regulują "osobiste" zobowiązania w większym, od wymagalnych w niniejszym postepowaniu należności (por. s 8 przywołanego pisma, k 55 akt sądowych), może spowodować, niepożądane z punktu widzenia realizacji prawa do Sądu - niedogodności. Natomiast kwota wyrażona w sentencji, zważywszy na zadeklarowane wartości, jest możliwa do wygospodarowania. Nie mają (korzystnego dla Strony) wpływu na treść rozstrzygnięcia argumenty powołane przez nią w piśmie z 2 lutego 2017 r., ponieważ są one wyrazem powielania wyrażonych już uprzednio, w trakcie postępowania – poglądów, które zostały już ocenione przez Sądy w innych sprawach, a w niniejszej sprawie – przez urzędnika sądowego. Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., referendarz sądowy uznał, jak w sentencji.