III SA/Wa 3828/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.B. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki z tytułu wpłat na PFRON za luty, marzec, kwiecień 2011 r. postanawia 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł (sto złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Skarżący – R. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie ma środków na pokrycie kosztów wniesienia skargi, bowiem utrzymuje się jedynie z renty. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Małżonkowie nie posiadają żadnego majątku ani oszczędności. Łączny dochód małżonków wynosi 2.974,97 zł (830,36 zł emerytura żony skarżącego, 2.144,61 zł renta skarżącego). Miesięczne koszty leczenia skarżący określił na 650 zł. Z kolei koszty utrzymania mieszkania, mediów i ubezpieczenia to 965 zł. Rata kredytu budowlano-hipotecznego wynosi 1.420 zł. Do wniosku skarżący załączył zeznanie podatkowe za 2015 r., odcinki renty i emerytury, oświadczenie o braku rachunków bankowych. Ponadto, skarżący wyjaśnił, że z żoną posiadają kredyt hipoteczny (zaciągnięty w 2006 r.), który pomaga im spłacać córka. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 500 zł. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że łączny dochód skarżącego i jego żony wynosi 2.974,97 zł (830,36 zł emerytura żony skarżącego, 2.144,61 zł renta skarżącego). Miesięczne koszty leczenia skarżący określił na 650 zł. Z kolei koszty utrzymania mieszkania, mediów i ubezpieczenia to 950 zł (razem 1.600 zł). Po odliczeniu tych wydatków pozostaje kwota ok. 1.400 zł. która musi wystarczyć na wyżywienie, ubranie, środki czystości i inne niezbędne wydatki dwóch osób. W związku z powyższym, zdaniem referendarza sądowego, sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi – ponad kwotę 100 zł. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, że skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja finansowa dawała podstawy do zwolnienia go z ponoszenia kosztów sądowych w większym zakresie. Zauważyć bowiem trzeba, że prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Natomiast skarżący i jego żona uzyskują wprawdzie nieduże ale stałe świadczenia. W konsekwencji, w ocenie referendarza sądowego, skarżący ma możliwość chociażby częściowego partycypowania w kosztach wszczętego postępowania. Powyższe wynika również z faktu, że wnosząc skargę, skarżący, tytułem wpisu, dokonał już wpłaty w wysokości 100 zł. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.