III SA/Wa 3785/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia 1) zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w kwocie 500 zł (pięćset złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie

Skarżąca D. W. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, argumentując, iż jest studentką studiów dziennych, utrzymującą się wyłącznie z alimentów od rodziców, cierpiącą na liczne schorzenia. Wyjaśniła przy tym, iż ojciec z uwagi na utratę pracy nie płacił alimentów przez ostatnie pół roku. Należną kwotę w wysokości 650 zł otrzymała dopiero w grudniu 2016 r. To zmusiło Skarżącą do zaciągnięcia pożyczki u znajomych i dalszej rodziny. Stan zdrowia uniemożliwia jej podjęcie pracy dodatkowej. Problemy zdrowotne ma również matka Skarżącej, przez co nie jest ona w stanie płacić alimentów w pełnej wysokości. Na ten cel może ona przeznaczyć tylko 1.000 zł. Do majątku Skarżąca zaliczyła mieszkanie obciążone hipoteką. Wśród wydatków - oprócz raty kredytu (750 zł) - wymieniła ubezpieczenie mieszkania i podatek od nieruchomości (30 zł), czynsz za mieszkanie (290 zł), media, telefon (170 zł), kartę miejską (49 zł), leki (100 zł), rehabilitację i leczenie (200 zł), koszty związane ze studiami (100 zł). Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przesłała oświadczenie o braku dochodu w 2015 r., zaświadczenia o pobieraniu nauki i braku stypendium, oświadczenie o wysokości alimentów, wyciągi bankowe, wydruki potwierdzające wysokość alimentów, oświadczenie o sposobie wydatkowania pieniędzy ze spadku, oświadczenie o korzystaniu z konta przez matkę, wydruki bankowe obrazujące wydatki, zaświadczenie o stanie zdrowia, oświadczenie o stanie zdrowia matki. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. Jak bowiem wynika z nadesłanych dokumentów Skarżąca jest studentką, niepracującą, niepobierającą żadnych stypendiów, utrzymującą się z alimentów otrzymywanych od rodziców. Łączna ich kwota wynosi 1.400-1.450 zł i jest niższa od należnej z uwagi m. in. na zdiagnozowaną niedawno u matki [...] i wiążące się z tym koszty leczenia i rehabilitacji. Z licznymi schorzeniami wymagającymi przyjmowania leków i stałej opieki lekarskiej boryka się również Skarżąca. Z powyższego wynika zatem, że kwota jaką Skarżąca dysponuje nie jest kwotą, z której mogłaby wygospodarować w krótkim czasie (7 dni) 500 zł celem opłacenia skargi. Zważywszy, że z uzyskiwanego dochodu pokrywa m. in. ratę kredytu hipotecznego w wysokości 755-760 zł, opłaty za: telefon (80-95 zł), energię elektryczną (98-100 zł), mieszkanie i garaż (290 zł). W tej sytuacji zasadne jest zwolnienie Skarżącej od wpisu od skargi we wspomnianej wyżej wysokości. Jednocześnie referendarz sądowy za przedwczesne uznał zwalnianie jej z całości kosztów sądowych, które ewentualnie mogą pojawić się na dalszych etapach postępowania. Skarżąca nie jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek środków finansowych. Ponadto jej sytuacja może ulec poprawie, chociażby wskutek znalezienia zatrudnienia. Wbrew twierdzeniom Skarżącej rozpoznane u niej schorzenia nie świadczą o całkowitej lub częściowej niezdolności do jakiejkolwiek pracy. Gdyby natomiast sytuacja Skarżącej nie zmieniła się może ona - w razie takiej potrzeby - ponownie zwrócić się o przyznanie prawa pomocy. Odnosząc się z kolei do wniosku o ustanowienie pełnomocnika uznać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wniesienie skargi nie jest bowiem obwarowane "przymusem adwokackim", czyli obowiązkiem jej sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Poza tym z uwagi na regulacje zawarte w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie istnieją obawy, że bez udziału profesjonalisty strona nie będzie w stanie prawidłowo bronić swego interesu w toczącym się postępowaniu. Wojewódzki sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, zobowiązany jest bowiem do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszelkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. A zatem, na tym etapie postępowania strona działając bez pełnomocnika nie zostanie pozbawiona możliwości obrony jej praw. Ponadto stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego, czy doradcy podatkowego obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego (por. postanowienie NSA z 18 lipca 2013 r., II FZ 570/13). Z tych wszystkich względów na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.