III SA/Wa 3675/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I kwartał 2015 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

UZASADNIENIE: Skarżąca K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła do Sądu, na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wydane w stosunku do Skarżącej decyzje wymiarowe przekraczają w znacznej mierze możliwości płatnicze, w tym powodują, że Skarżąca nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego. Spółka nie dysponuje majątkiem trwałym, który mogłaby sprzedać aby uiścić wpis sądowy. W 2015 r. Skarżąca poniosła stratę w wysokości [...] zł. Natomiast kapitał Spółki wynosi [...] zł. Skarżąca wskazała ponadto, że nie posiada danych dotyczących posiadanych środków na rachunku bankowym w [...] S.A. Skarżąca została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń obrazujących jej stan majątkowy. W odpowiedzi na wezwanie nadesłała bilans oraz rachunek zysków i strat za 2014 i 2015 r. oraz zenanie podatkowe CIT-2 za 2015 r. Pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił, że nie otrzymał od Spółki wyciągów i wykazów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące i zostaną one nadesłane do Sądu po ich otrzymaniu. Ponadto pełnomocnik otrzymał od Spółki bilans oraz rachunek zysków i strat jedynie za 2015 r, natomiast nie otrzymał tych dokumentów za kolejne lata. Pełnomocnik wyjaśnił również, że z otrzymanych informacji wynika, że Spółka nie posiada udziałów w innych podmiotach i nie posiada nieruchomości. Pełnomocnik Skarżącej poinformował, że nie otrzymał od Spółki zestawienia aktualnych należności i zobowiązań wobec osób trzecich. Wskazał, że Spółka nie jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi w kwocie 78.699 zł, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przystępując do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 246 § 2 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Tymczasem Skarżąca nie wykonała wezwania referendarza sądowego i wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych nie przedłożyła. W szczególności Skarżąca nie przedstawiła wyciągów z rachunków bankowych, a w razie ich nieposiadania dokumentów o zamknięciu tych rachunków, zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata, aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat. Jednakże na podstawie samych tylko oświadczeń Skarżącej nie można było dokonać oceny aktualnej sytuacji majątkowej Spółki. Natomiast z przedstawionych dokumentów (zeznanie podatkowe CIT-2) wynika, że jeszcze w 2015 r. Skarżąca uzyskała przychód w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły [...] zł. Dochód natomiast wyniósł [...] zł. Zatem Skarżąca w 2015 r. mogła zabezpieczyć środki na przyszłe koszty sądowe, tym bardziej, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2015r. Natomiast wobec nieprzedstawienia żadnych dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji majątkowej Skarżącej niemożliwa jest ocena jej aktualnej sytuacji. Zatem wobec niedostosowania się przez Skarżącą do wezwania z 27 grudnia 2017 r., - niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych Skarżącej, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazła wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 P.p.s.a. Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 P.p.s.a., można wydać prawidłowe orzeczenie, co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04, niepubl.). W tym stanie rzeczy referendarz sądowy uznał, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych – kosztów wpisu od skargi w kwocie 78.699 zł. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.