III SA/Wa 3608/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

W skardze Skarżący J. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał formularz PPF, wskazując w nim, iż posiada [...] ciągników siodłowych oraz [...] naczepę. Dołączył zeznanie podatkowe i deklaracje VAT-7. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do sądu dla osób, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej (por. postanowienie NSA z 13 maja 2015 r., II FZ 292/15). To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Co istotne przy rozpatrywaniu wniosku Sąd nie jest ograniczony do analizy złożonego formularza, lecz jest uprawniony – w przypadku uznania tychże oświadczeń za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego strony, a także w przypadku, gdy oświadczenia te budzą wątpliwości – do zobowiązania wnioskodawcy do złożenia na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Stanowi o tym art. 255 P.p.s.a. W niniejszej sprawie referendarz sądowy wykorzystał prawo nadane mu tym przepisem i wezwał Skarżącego do nadesłania dodatkowych informacji, a także wskazał jakie to mają być informacje. Tymczasem złożone w odpowiedzi na to wezwanie oświadczenia Skarżącego są niepełne i niejasne, w związku z czym nie sposób przypisać im atrybutu rzetelności. Sprowadzają się one w praktyce do wskazania w formularzu PPF posiadanych pojazdów mechanicznych oraz wpisania w rubrykach dotyczących stanu majątkowego zwrotów "brak" lub "nie dotyczy". Skarżący nie podał jakichkolwiek bliższych szczegółów na temat aktualnego źródła utrzymania, czy wysokości ponoszonych wydatków. W zamian za to przesłał jedynie deklaracje VAT-7 z wykazaną w nich zerową sprzedażą i zerowymi zakupami, co sugeruje, iż nie osiąga on w chwili obecnej przychodu z działalności gospodarczej. W żadnej jednak mierze sugestie te nie mogą zastępować wyjaśnień Skarżącego, których powinien on udzielić w odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie. Skoro tego nie uczynił należało uznać, że przedstawiona przez niego charakterystyka sytuacji finansowej jest niewyczerpująca i nasuwa uzasadnione wątpliwości, co w konsekwencji uniemożliwiło przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Jego przyznanie nie może bowiem opierać się na domysłach. Z tych względów należało stwierdzić, że Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.