III SA/Wa 360/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 1. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący – R. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że płaci alimenty w wysokości 800 zł na córkę. Spłaca kredyt, którego rata wynosi 460 zł. Skarżący dojeżdża do pracy 40 km w jedną stronę. Koszt dojazdu do pracy to ok. 700 zł miesięcznie. Samochód użyczają rodzice (10-letni ford). Skarżący zaczyna pracę o 5:30 i nie ma możliwości dojechania do niej komunikacją zbiorową. Skarżący dokłada się również do utrzymania domu rodziców. Latem jest to kwota 250 zł, a zimą 600 zł. Kwota, która pozostaje, wystarcza skarżącemu na wyżywienie i wyjazdy na wizyty do 3-letniej córki, która mieszka z matką. Miesięczne wynagrodzenie netto skarżącego wynosi 3.800 zł. Z oświadczeń skarżącego wynika, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. W toku postępowania skarżący nadesłał zeznanie podatkowe za 2016 r., zaświadczenie o dochodach i wyciąg z rachunku bankowego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak stanowi z kolei art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Na obecnym etapie postępowania należnym kosztem sądowym – w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej – będzie wpis w wysokości 1.000 zł. Ponadto, sporządzenie skargi kasacyjnej obwarowane jest "przymusem adwokackim", co wiąże się z wydatkiem na wynagrodzenie pełnomocnika. Rozpoznając niniejszy wniosek, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że na mocy postanowienia z 6 maja 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 1.000 zł. Tym samym, sytuacja materialna skarżącego była już przedmiotem analizy w niniejszym postępowaniu, na wcześniejszym jego etapie. Sytuacja ta, jak wynika z uzasadnienia wniosku, nie uległa znaczącej zmianie. Z akt sprawy wynika, że skarżący uzyskuje jedynie dochód ze stosunku pracy wysokości 3.890 zł netto. Jednocześnie ponosi znaczące koszty związane z dojazdem do pracy (ok. 1.000 zł paliwo, eksploatacja, ubezpieczenie samochodu), płaci alimenty na córkę (800 zł), spłaca kredyt (460 zł rata) oraz partycypuje w kosztach utrzymania domu rodziców (250-600 zł). Pozostałą część dochodu skarżący przeznacza na wyżywienie i wyjazdy do córki. Mając na uwadze powyższe oświadczenia oraz ocenę sytuacji finansowej skarżącego dokonaną we wcześniejszym postanowieniu, referendarz sądowy uznał, że również na obecnym etapie postępowania skarżący jest w stanie ponieść jego koszt w wysokości 1.000 zł. Jak wskazał Sąd w postanowieniu z 6 maja 2016 r. dochody, które uzyskuje skarżący w wysokości ok. 3.800 zł pozwalają na pokrycie jego bieżących potrzeb i wydatków. W związku z tym skarżący może poczynić starania w celu wygospodarowania w ramach posiadanych środków kwoty 1.000 zł. W ocenie referendarza sądowego, ponieważ na obecnym etapie postepowania sytuacja finansowa skarżącego nie uległa istotnej zmianie, a wpis od skargi kasacyjnej (jeśli zostanie ona wniesiona) będzie wynosił 1.000 zł, nie ma potrzeby zwalniania skarżącego od tego kosztu. Jednocześnie jednak, uznać należy, że poniesienie dodatkowego wydatku na wynagrodzenie pełnomocnika przekracza możliwości finansowe skarżącego. Zasadne jest więc przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego (zgodnie z wnioskiem). Ustanowienie pełnomocnika umożliwi skarżącemu skorzystanie z prawa do kontroli (w drodze skargi kasacyjnej) przez sąd drugiej instancji wydanego w niniejszej sprawie wyroku. W zakresie ustanowienia pełnomocnika jest to o tyle istotne, bowiem realizacja tego prawa obwarowana jest "przymusem adwokackim", czyli wprowadzonym przepisem art. 175 P.p.s.a. obowiązkiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 i § 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.