III SA/Wa 36/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Skarżący G. T. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż od 2008 r. nie prowadzi działalności, nie posiada żadnego źródła dochodu, z uwagi na stan zdrowia dotychczas nie pracował, aktualnie utrzymuje się z okazjonalnych prac dorywczych w Niemczech, z których uzyskuje [...] euro. W utrzymaniu pomaga Skarżącemu córka. Do majątku zaliczył udział w nieruchomości rolnej zajętej przez komornika. Podkreślił, że obecnie nie mieszka z żoną, a od 2007 r. ma z nią rozdzielność majątkową. Skarżący przedstawił zestawienie wydatków wśród których wymienił żywność – 500 zł, rachunki – 300 zł, leki – 250 zł, odzież – 150 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie składa zeznań podatkowych. Wskazał źródło utrzymania żony. Powtórzył, że cierpi na [...] i przyjmuje na stałe leki, jednak nie posiada paragonów potwierdzających te wydatki. Żona i córka udzielają Skarżącemu stałej pomocy w kwocie kilkuset złotych. Żona nie posiada rachunku bankowego. To ona opłaciła wynagrodzenie pełnomocnika. Skarżący przedłożył zeznania podatkowe, informację dla lekarza kierującego, oświadczenie, wydruk z księgi wieczystej. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 maja 2015 r. (II FZ 428/15) wprowadzono ją do porządku prawnego w celu zapewnienia możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu tym osobom, które ze względu na trudną sytuację materialną, zmuszone byłyby do rezygnacji z obrony swych praw przed Sądem z powodu kosztów sądowych przekraczających ich możliwości finansowe. Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym) – zob. art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Jedynym takim kosztem, do którego uiszczenia jest on zobowiązany na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 2.545 zł. Referendarz sądowy nie widzi powodu, dla którego wpisu tego Skarżący nie mógłby sfinansować (podobnie zresztą jak wynagrodzenia pełnomocnika) ze środków uzyskanych z prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej. Zwłaszcza, że poziom osiąganych z tej działalności przychodów możliwość taką daje. W latach 2016-2017 przychód ten wyniósł mianowicie odpowiednio [...] zł i [...] zł. Co prawda koszty podatkowe przewyższyły ten przychód, jednakże okoliczność ta nie może mieć decydującego znaczenia dla oceny możliwości finansowych Skarżącego. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 sierpnia 2015 r. (II FZ 646/15) strata jest jedynie wynikiem różnicy między przychodami a kosztami działalności, które to koszty są wynikiem decyzji gospodarczych danego podmiotu. Tym samym strata nie musi wcale świadczyć o jego złej kondycji materialnej. W świetle tych danych należało stwierdzić, że przy pomocy żony Skarżący jest w stanie opłacić koszt zainicjowanego przezeń postępowania kasacyjnego. Oceny tej nie zmienia istniejąca między małżonkami rozdzielność majątkowa. Jak to już bowiem wyjaśniono w wydanym uprzednio postanowieniu z 6 kwietnia 2017 r. fakt pozostawania w związku małżeńskim nakazuje uwzględnienie małżonka we współdziałaniu dla dobra rodziny. Nie sposób też nie zauważyć, że "zwykłe, codzienne" wydatki typu wyżywienie, rachunki, lekarstwa, odzież, których wysokość Skarżący określił na 1.200 zł znajdują pokrycie w zadeklarowanym na poziomie [...] euro miesięcznym dochodzie z prac dorywczych. Oznacza to, że otrzymywane tytułem stałej pomocy od żony i córki środki w wysokości 700 zł może on z powodzeniem przeznaczyć na wspomniany wyżej wpis. W tej sytuacji referendarz sądowy nie znalazł żadnego uzasadnienia dla przyjęcia jakoby budżet państwa miał kredytować Skarżącego, skoro może on we własnym zakresie uiścić występujące na tym etapie koszty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.