III SA/Wa 3599/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 27/12/2017 r po rozpoznaniu wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/09/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a 1. zwolnić Skarżącego z wpisu od skargi powyżej 500 zł 2. odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie

1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Strona Skarżąca A. O. w skardze, a następnie wnioskiem zawartym na formularzu PPF (data 14/12/2017 r), zwrócił się przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Powołał się na złą sytuację materialną. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką. Nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi w kwocie niespełna 1,6 tys zł, ponieważ utrzymuje się z dochodów z tytułu pracy w wysokości 3730 zł i dochód żony – 2,8 tys. zł. Posiada dwa samochody o łącznej wartości ok 25 tys zł, mieszkanie 81 m.kw. w okolicach P. (650 tys zł). Organ egzekucyjny zajął już 15 tys zł i dochodzi jeszcze 96 tys zł. Koszty pełnomocnika ponosi matka Skarżącego, zatem – co budzi pewne zdziwienie - nie udostępnił informacji o wysokości nakładów na ten cel. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego przekazał deklaracje podatkowe i wyciągi z rachunków bankowych, jak też harmonogram spłat kredytu hipotecznego oraz niektóre faktury. W rubryce 11 formularza PPF przedstawił miesięczną kalkulację kosztów życia. Przedstawił następstwa odmowy przyznania prawa pomocy (rubryka 5) 3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy, to wpis od skargi w kwocie niespełna 1,5 tys zł w badanej przez urzędnika sądowego sprawie. Do tego zakresu prawa pomocy, tj kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył rozpoznanie wniosku: sytuacja życiowa Strony Skarżącej może bowiem zmieniać się. Źródłem sporu jest możliwa ocena spełnienia przesłanek do skorzystania z "ulgi meldunkowej", która znalazła omówienie w orzecznictwie, także NSA (np. w wyrokach z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK1627/15, II FSK 1628/15, II FSK 1629/15 i in., CBOSA). Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o subiektywnym przekonaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej, jednakże fakt zadeklarowania posiadania oszczędności (rubryka 8 formularza), miesięczne ponoszenie nakładów na dwa samochody jak też analiza przepływów na rachunkach bankowych wskazuje, że Strona jest w stanie uiścić kwotę oznaczoną w sentencji. Ne bez znaczenia jest okoliczność, że Strona, jak wynika z nadesłanych dokumentów bankowych, prowadzi "zrównoważoną" gospodarkę finansową i posiada stałe a regularne dochody. Dla sposobu załatwienia wniosku istotny też jest zadeklarowana możliwość korzystania z pomocy osób bliskich w ponoszeniu kosztów sporu postępowania sądowego, wyrażający się w partycypowaniu w kosztach działania pełnomocnika. Natomiast za przyznaniem prawa pomocy we wskazanym zakresie przemawia fakt jednoczesnego występowania dwóch zmiennych: sprawowania opieki nad dzieckiem oraz regulowania stałych zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek przy jednoczesnym zaistnieniu trzeciej i czwartej okoliczności: – rodzaju sporu i terminu rozpoznania wniosku. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.