III SA/Wa 3597/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. postanawia 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Skarżący – B. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że z uwagi na problemy finansowe musiał wyjechać za granicę. Pracuje na umowę zlecenie z wynagrodzeniem w wysokości ok. 1.200 euro miesięcznie. Od 21 listopada 2017 r. skarżący nie otrzymuje wynagrodzenia, z uwagi na nieodpłatny postój firmy. Miesięczne wydatki skarżącego to ok. 400 euro na mieszkanie i ubezpieczenie zdrowotne w H. Skarżący choruje na [...] , co wiąże się z wydatkami na [...] i [...] . Z oświadczeń skarżącego wynika ponadto, że nie posiada on żadnego majątku, ani oszczędności. Samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W toku postępowania skarżący nadesłał: dokumentację medyczną dotyczącą stanu zdrowia, PIT-11 za 2016 r., zaświadczenie o dochodach za marzec i kwiecień 2017 r., wyciągi z rachunków bankowych. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 1.576 zł. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że z uwagi na problemy finansowe został zmuszony do wyjazdu do pracy za granicę. Aktualnie przebywa w Holandii, gdzie wynajmuje mieszkanie i pracuje. Od 27 listopada 2017 r. nie uzyskuje wynagrodzenia, z uwagi na przestój w firmie. Skarżący ponosi wydatki na utrzymanie i ubezpieczenie w Holandii. Ponadto, jako osoba chora na [...] ponosi zwiększone wydatki na leczenie i dietę. Mając na uwadze powyższe okoliczności, referendarza sądowy uznał, że sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi – ponad kwotę 200 zł. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, że skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja finansowa dawała podstawy do zwolnienia go z ponoszenia kosztów sądowych w większym zakresie. Zauważyć bowiem trzeba, że prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Skarżący natomiast do grudnia 2017 r. uzyskiwał dochód wysokości 1.200 euro, co dawało możliwość poczynienia chociażby drobnych oszczędności celem partycypowania w kosztach wszczętego postępowania. Ponadto, z oświadczeń skarżącego wynika, że przestój w firmie ma jedynie charakter czasowy. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.