III SA/Wa 3500/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy wraz z innymi spadkobiercami za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia 1) ustanowić na rzecz skarżącego adwokata, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Skarżący – P. S. , w odpowiedzi na zawiadomienie o terminie rozprawy wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek motywował tym, że jedynym źródłem utrzymania jego rodziny jest praca skarżącego w charakterze [...] , przez co skarżący większość czasu spędza w trasie, co uniemożliwia mu osobiste stawiennictwo w sądzie. Jednocześnie sprawa jest dla skarżącego niezrozumiała. Na podstawie zarządzenia z 7 grudnia 2017 r. wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF oraz do nadesłania dokumentów dotyczących sytuacji finansowej jego rodziny. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżący rozszerzył jego zakres o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest jedynym żywicielem 5-osobowej rodziny. Gospodarstwo domowe prowadzi z niepracującą żoną i trójką małoletnich dzieci. Skarżący posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Do majątku członków swojej rodziny skarżący zaliczył dom w stanie surowym w budowie oraz działkę o pow. 1.571 m². Skarżący oświadczył, że uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości [...] zł. Rodzina otrzymuje środki z programu 500+ w wysokości 1.500 zł. oraz zasiłek rodzinny z OPS w wysokości 467 zł. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł. Jako miesięczne zobowiązania rodziny skarżący wskazał: ratę kredytu 790 zł, telefony 250 zł, wyżywienie 600 zł, leczenie 150 zł, środki czystości 150 zł, odzież 300 zł, obuwie 300 zł, opał 500 zł, wodę 150 zł, energię elektryczną 150 zł. Do wniosku Skarżący załączył zaświadczenie o dochodach, listę płac, zeznanie podatkowe za 2016 r., decyzję o przyznaniu świadczenia z programu 500+, decyzję o przyznaniu zasiłku rodzinnego oraz wyciągi z rachunku bankowego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Odnosząc się do powyższego referendarz sądowy zauważa, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim bowiem na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na skarżącym nie ciążył obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Wpis od skargi w wysokości 500 zł skarżący uiścił już w grudniu 2016 r. Referendarz sądowy za przedwczesne uznał natomiast zwalnianie skarżącego z kosztów sądowych, które mogą ewentualnie pojawić się na dalszych etapach postępowania. Skarżący nie jest bowiem pozbawiony jakichkolwiek środków finansowych. Ponadto, sytuacja finansowa skarżącego może ulec poprawie. Gdyby się tak jednak nie stało, na kolejnych etapach postępowania, skarżący może ponownie zwrócić się o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy z zasadny uznał natomiast wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie zgromadzić środków na opłacenie wynagrodzenia adwokata. Wskazuje na to treść oświadczeń oraz dokumenty nadesłane przez skarżącego. Wynika z nich, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i trójką małoletnich dzieci. Dochód rodziny stanowi wynagrodzenie skarżącego ze stosunku pracy oraz świadczenia z programu 500+, a także zasiłek rodzinny. Łączny miesięczny dochód pięcioosobowej rodziny skarżącego wynosi ok. [...] zł. Mając powyższe na uwadze referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał, iż opłacenie kosztów związanych z zapewnieniem profesjonalnej pomocy prawnej wykracza poza jego możliwości płatnicze. Zasadne jest zatem ustanowienie na jego rzecz adwokata. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy ustanowił na rzecz Skarżącego adwokata i jednocześnie odmówił przyznania mu prawa pomocy w pozostałym zakresie.