III SA/Wa 3366/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -

We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżącą – B. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że spółka nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w szczególności by ponieść koszt wpisu od skargi. Spółka od 2013 r. nie prowadzi żadnej działalności operacyjnej. Środki pieniężne na rachunku bankowym spółki w wysokości [...] zł zostały zajęte. Spółka nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości. Kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), skarżąca została wezwana do: nadesłania zeznań podatkowych spółki za 2015 r. oraz sprawozdania finansowego za ten okres, udokumentowania aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej spółki, poprzez nadesłanie sprawozdania finansowego (lub innych dokumentów dot. 2016 r.), nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych spółki za ostatnie trzy miesiące nawet jeśli brak na nich środków, wskazania i udokumentowania innych okoliczności, które uniemożliwią spółce uiszczenie wpisu sądowego, z uwzględnieniem ewentualnych dopłat wspólników, udokumentowania okoliczności związanych z powadzonym w stosunku od spółki postępowaniem egzekucyjnym, wyjaśnienia, czy spółka zwracała się do wierzycieli o zgodę na wypłatę z zajętego rachunku bankowego kwoty na uiszczenie wpisu od skargi. W odpowiedzi pełnomocnik spółki poinformował, że spółka nie dysponuje zeznaniem za 2015 r., ani spowiadaniami finansowym za rok 2015 i 2016, bowiem w tym okresie nie prowadziła działalności gospodarczej. Skarżąca nie dysponuje również wyciągami z rachunków bankowych, ponieważ zostały one zlikwidowane. Pełnomocnik wskazał również, że nie otrzymał od spółki innych dokumentów, ani informacji, które były przedmiotem wezwania. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie NSA z 13 września 2011 r., II FZ 439/11). W rozpoznawanej sprawie, mimo wezwania, skarżącą nie nadesłała żadnego z żądanych dokumentów. Przede wszystkim, skarżąca nie nadesłała zeznań podatkowych, sprawozdania finansowego za 2015 r., oraz dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej spółki, a zwłaszcza – uzyskiwanych przychodów (lub ich braku). Referendarz sądowy, poza lakonicznymi oświadczeniami zawartymi w formularzu i piśmie z 17 stycznia 2017 r., nie ma żadnej wiedzy na temat sytuacji finansowej spółki. Okoliczności te, mimo wezwania, nie zostały udokumentowane. Spółka podnosi, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie wskazała natomiast, czy zawiesiła prowadzoną działalność, czy tylko nie świadczy usług (sprzedaży towarów). W KRS na dzień 1 lutego 2017 r. (zob. Centralna Informacja KRS) nie ma informacji o likwidacji bądź upadłości spółki. Nie do przyjęcia są wyjaśnienia pełnomocnika o niesporządzaniu przez skarżącą sprawozdań finansowych i nieskładaniu zeznań podatkowych, skoro spółka formalnie w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Konsekwencją powyższego jest bowiem to, że co roku spółka obowiązana była sporządzać sprawozdania finansowe i składać zeznania podatkowe. Spółka nie nadesłała również żadnych innych dokumentów dotyczących jej aktualnej sytuacji finansowej, w tym wyciągów z rachunków bankowych. Uzasadniając nienadesłanie wyciągów z rachunków bankowych wskazano na ich likwidację. Co innego jednak wynika z oświadczeń zawartych we wniosku złożonym na formularzu, gdzie spółka oświadczyła, że posiada rachunek w [...] S.A. i wskazała stan konta na tym rachunku. W ocenie referendarza sądowego, brak informacji o aktualnych przychodach, majątku i działalności spółki, a także prowadzonych w stosunku do niej postępowaniach egzekucyjnych, uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy tj. ocenę tego, czy spółka jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09). Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.