III SA/Wa 3295/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie

Skarżący J. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wskazał, iż poza mieszkaniem i działką nie posiada innego majątku. Podobnie jak żona utrzymuje się z emerytury wynoszącej łącznie 2.493,39 zł. Finansuje z tego m.in. stałe wydatki w wysokości 1.230 zł oraz polisy [...] w kwocie 225 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że nie otrzymuje wyciągów bankowych z uwagi na brak środków na koncie. Podał, iż przychód ze sprzedaży lokalu mieszkalnego uzyskany w 2011 r. przeznaczył na zakup dwóch mieszkań dla córki i syna. Przedstawił decyzje o waloryzacji emerytur, dokumenty obrazujące wydatki, PIT-40A za 2016 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie jedynie częściowo. Zasadne jest mianowicie zwolnienie Skarżącego od kosztów sądowych i to zarówno tych obecnych, do których zalicza się wpis od skargi, jak i pozostałych, które mogą wystąpić na dalszym etapie postępowania w postaci ewentualnej opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem oraz potencjalnego wpisu od skargi kasacyjnej. Na taką ocenę rzutował m. in. fakt, iż w chwili obecnej na Skarżącym ciąży obowiązek opłacenia skargi, a należny od niej wpis wynosi 1.273 zł. Analogiczny obowiązek spoczywa na żonie Skarżącego w sprawie III SA/Wa 3294/17. Łączna suma samych tylko wpisów od skarg w tych sprawach wynosi zatem 2.546 zł. Co istotne ich uiszczenie warunkuje dostęp Skarżącego i jego żony do Sądu. Z nadesłanych materiałów wynika natomiast, że jedynym źródłem utrzymania małżonków jest emerytura w łącznej wysokości 2.493,39 zł. Z kwoty tej finansują oni bieżące wydatki, wśród których sama tylko opłata za mieszkanie wynosi 588,95 zł. Do tego dochodzi jeszcze opłata za gaz (43,75 zł/2 m-ce), energię elektryczną (218,61 zł/2 m-ce), polisa [...] (225 zł). Uwzględniając zatem powyższe dane, w tym wysokość emerytur, ponoszonych wydatków oraz konieczność opłacenia dwóch spraw referendarz sądowy uznał, że Skarżący nie dysponuje dochodem, z którego byłby w stanie wygospodarować środki na prowadzenie sporu sądowego. Tym samym zasadne jest zwolnienie go od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jednocześnie referendarz sądowy nie znalazł podstaw by zakres przyznanego prawa pomocy rozszerzyć na ustanowienie pełnomocnika. Miał mianowicie na względzie to, że uczestnictwo profesjonalnego pełnomocnika na tym etapie postępowania nie jest niezbędne. Z uwagi na regulacje zawarte w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 P.p.s.a. nie istnieją bowiem obawy, że bez udziału profesjonalisty strona nie będzie w stanie prawidłowo bronić swego interesu w toczącym się postępowaniu. Wojewódzki sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, zobowiązany jest bowiem do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszelkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. A zatem, na tym etapie postępowania strona działająca bez pełnomocnika nie zostanie pozbawiona możliwości obrony jej praw. Ponadto stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego, czy doradcy podatkowego obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego (por. postanowienie NSA z 18 lipca 2013 r., II FZ570/13). Z tych wszystkich względów referendarz sądowy zwolnił Skarżącego od kosztów sądowych i jednocześnie odmówił przyznania mu prawa pomocy w pozostałym zakresie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.