III SA/Wa 304/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P.K. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/WA 304/17 w sprawie ze skargi P.K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 304/17

Skarżący – P.K. – pismem z dnia 12 grudnia 2016 r. wniósł skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, Skarżący złożył wniosek o zwolnienie go z kosztów sądowych. W związku z powyższym, pismem z 23 marca 2017 r. wezwano Skarżącego do nadesłania wypełnionego formularza PPF oraz zobowiązano do złożenia wskazanych w piśmie dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący przesłał formularz PPF, w którym zaznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Nie wypełnił natomiast żadnej rubryki tego formularza. Nie przedłożył również żadnych dokumentów, ani oświadczeń, o które był wzywany. Postanowieniem z 8 czerwca 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Jako przyczynę wskazał brak prawidłowego wypełnienia formularza PPF oraz nie nadesłanie przez Skarżącego dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia twierdząc, że nie został prawidłowo wezwany do uzupełnienia formularza PPF, a ponadto zaniechano dokonania oceny jego sytuacji majątkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być zatem przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Owe wykazanie polega na przedstawieniu w sposób przekonywujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. W tym celu strona powinna złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie o swoim stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym (art. 252 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Jednakże, gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 P.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie referendarza sądowego, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja tego przepisu zakłada zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z referendarzem sądowym. Niedopełnienie powyższego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Jest to rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym referendarz sądowy ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy. Niedostarczenie żądanych przez referendarza sądowego danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji referendarz sądowy uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony. Sąd rozpoznając sprzeciw, zgodził się ze starszym referendarzem sądowym, że Skarżący uniemożliwił dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Okoliczność powyższa wynika z faktu, iż Skarżący pomimo wezwania nie przedstawił stosownych dokumentów, ani nie wypełnił formularza PPF. Jak wynika z treści pisma referendarza sądowego z dnia 23 marca 2017 r. Skarżący był wezwany do złożenia wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF, w związku z powyższym zarzut, iż Skarżący nie został prawidłowo wezwany do uzupełnienia formularza PPF należy uznać za bezzasadny. Skoro więc Skarżący uchylił się od obowiązku udzielenia żądanych danych, to starszy referendarz sądowy pozbawiony został możliwości dokonania merytorycznej oceny wniosku. O powyższym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.