III SA/Wa 2996/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

UZASADNIENIE: Skarżąca E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. wniosła do Sądu, na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że z uwagi na fakt, iż cały majątek Spółki został zabezpieczony w toku postępowania karnego Skarżąca nie posiada środków na uiszczenie wpisu. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że Skarżąca posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, nie posiada środków trwałych oraz rachunków bankowych. W rubryce nr 8 wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu Skarżąca wskazała "0". Skarżąca została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń obrazujących jej stan majątkowy. Jednakże mimo doręczenia wezwania 18 października 2017 r. żadnych dokumentów, ani oświadczeń nie przedłożyła. Pełnomocnik Skarżącej adwokat Sł. R. wniósł natomiast o przedłużenie terminu do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Starszy referendarz sądowy zarządzeniem z 6 listopada 2017r. przedłużył termin do złożenia dokumentów oświadczeń do 15 listopada 2017r. W odpowiedzi Skarżąca wyjaśniła, że konta bankowe wraz ze znajdującymi się na nich środkami zostały zajęte przez prokuraturę. Wszelka dokumentacja została zabezpieczona w ramach postępowania karnego i Prezes Zarządu Spółki nie ma wglądu w dokumentację księgową. Ponadto Spółka nie posiada udziałów w innych podmiotach, a od końca 2016r. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie składa deklaracji VAT. Nadesłała również postanowienie Prokuratury Okręgowej w S. z [...] listopada 2016r. o zabezpieczeniu majątkowym. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przystępując do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 246 § 2 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Tymczasem Skarżąca nie wykonała wezwania referendarza sądowego i żadnych wymaganych dokumentów źródłowych nie przedłożyła. Stwierdziła jedynie, że wszelkie dokumenty oraz rachunki bankowe zostały zajęte przez prokuraturę. Jednakże na podstawie samych tylko oświadczeń Skarżącej nie można było dokonać oceny sytuacji majątkowej Spółki. Natomiast fakt zabezpieczenia dokumentacji i rachunków bankowych przez prokuraturę nie mógł być decydujący i rozstrzygający o konieczności przyznania prawa pomocy. Wobec niedostosowania się przez Skarżącą do wezwania z 12 października 2017 r., - niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych Skarżącej, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazła wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 P.p.s.a. Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 P.p.s.a., można wydać prawidłowe orzeczenie, co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04, niepubl.). W tym stanie rzeczy referendarz sądowy uznał, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych – kosztów wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.