III SA/Wa 2911/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013r. postanawia zwolnić skarżącą od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 10.000 zł. (słownie: dziesięć tysięcy złotych)

Skarżąca – F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w szczególności od wpisu od skargi. Wyjaśniła, że ciąży na niej obowiązek zapłaty zaległości podatkowych. Cały majątek Spółki, w tym środki finansowe znajdujące się na rachunkach bankowych zostały zajęte przez organy egzekucyjne. Skarżąca nie zatrudnia pracowników, a wspólnicy Spółki nie posiadają środków finansowych na poczynienie dopłat do Spółki. Wysokość kapitału zakładowego wynosi 1.000.100 zł, wysokość straty za ostatni rok to 363.167,13 zł. Do wniosku Skarżąca załączyła m.in., bilans z uwzględnieniem bufora, rachunek zysków i strat z uwzględnieniem bufora oraz kserokopie wyciągów z rachunków bankowych, zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym, bankowe wypowiedzenie umowy o prowadzenie rachunku bankowego. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369; dalej: P.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na koszty postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Opłaty sądowe należy zaliczyć do danin publicznych, a zatem zwolnienie z tego rodzaju opłat stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, co wynika z art. 84 Konstytucji. Dlatego też zastosowanie tego wyjątku odnosi się do szczególnych sytuacji, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru tych wydatków na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna więc mieć świadomość obowiązku ponoszenia tych kosztów i wnosząc o zwolnienie z nich uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (zob. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., I FZ 27/13). Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - art. 246 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie referendarz sądowy przyjął, że uiszczenie przez Spółkę wpisu na poziomie 10.000 zł nie przekracza jej możliwości finansowych. Wpływ na kwotę zwolnienia ma sytuacja finansowa Spółki jak również zakres przyznania prawa pomocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjne w Warszawie w sprawie o sygn. III SA/Wa 1117/17. W sprawie tej Skarżąca została zwolniona od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 10.000 zł. natomiast kwotę tę tj. 10.000 zł uiściła. Podkreślić przy tym należy, że Spółka w dalszym ciągu pozostaje w obrocie gospodarczym. Mimo, że nie dokonuje sprzedaży towarów, nie zawiesiła prowadzonej działalności gospodarczej, ani nie podjęła kroków zmierzających do jej likwidacji. Z powyższego wynika więc, że Skarżąca, mimo trudności finansowych, zamierza kontynuować prowadzoną działalność gospodarczą. Osoba prawna wnosząc o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Warszawa 2010 r., str. 568, postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 171/14). Niemniej jednak, z uwagi na aktualnie skomplikowaną sytuację majątkową i finansową Skarżącej, referendarz sądowy częściowo przychylił się do jej wniosku i uznał za zasadne zwolnienie Skarżącej od wpisu sądowego ponad kwotę 10.000 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.