III SA/Wa 2712/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. postanawia 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł (sto złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Skarżący – A. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z uwagi na brak stałego źródła dochodu nie jest w stanie ponieść kosztów wpis sądowego. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie posiada on żadnego majątku ani oszczędności. Samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący osiąga dochód z tytułu prac dorywczych w wysokości 1.200 do 2.000 zł. Miesięczne zobowiązania skarżącego to alimenty na dwójkę dzieci w wysokości 600 zł, grzywna 500 zł i utrzymanie 400-500 zł. W toku postępowania skarżący nadesłał zaświadczenie o nieskładaniu zeznań podatkowych za 2014 r., 2015 r. i 2016 r., postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku o rozłożeniu na raty kosztów sądowych i świadczenia pieniężnego, zaświadczenie o opłacaniu alimentów "do rąk" matki dzieci. Skarżący wyjaśnił ponadto, że prace dorywcze, które wykonuje to pomoc przy naprawie samochodów, koszenie trawy oraz sprzątanie obejść. Prace te skarżący wykonuje od ponad dwóch lat. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dn ia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 500 zł. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że od ponad dwóch lat jego jedynym źródłem utrzymania są prace dorywcze. Z tego tytułu skarżący uzyskuje miesięczny dochód na poziomie od 1.200 do 2.000 zł. Z uzyskiwanego dochodu skarżący opłaca alimenty w wysokości 600 zł oraz raty kosztów sądowych oraz świadczenia pieniężnego w łącznej wysokości 500 zł. Pozostałą kwotę skarżący przeznacza na własne utrzymanie. W związku z powyższym, zdaniem referendarza sądowego, sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi – ponad kwotę 100 zł. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, że skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja finansowa dawała podstawy do zwolnienia go z ponoszenia kosztów sądowych w większym zakresie. Zauważyć bowiem trzeba, że prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Skarżący uzyskuje natomiast nieznaczny, ale względnie stały, dochód z tytułu prac dorywczych, tym samym, w ocenie referendarza sądowego, ma możliwość chociażby symbolicznego partycypowania w kosztach wszczętego postępowania. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.