III SA/Wa 2708/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz O. S.A. z siedzibą w W. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z [...] listopada 2014 r. Wójt Gminy C. określił O. S.A. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka lub podatnik) wysokość podatku od nieruchomości za 2010 r. od gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w kwocie 25 553 zł na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U z 2014 r. poz. 849 ze zmianami, dalej: u.p.o.l.). Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO lub organ odwoławczy) żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania. Zarzuciła nieustalenie stanu faktycznego w zakresie przedmiotu opodatkowania i podstaw opodatkowania. SKO decyzją nr [...] z [...] czerwca 2016 na zasadzie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zmianami, dalej: O.p.) uchylił decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy na wstępie wskazał, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, bowiem Urząd Skarbowy w N. w dniu [...] stycznia 2015 r. wszczął dochodzenie w sprawie karnoskarbowej z art. 54 § 2 K.k.s. Wójt Gminy C. pismem z 12 lutego 2015 r. powiadomił O. S.A o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem tego postępowania karnego skarbowego. Następnie to dochodzenie zostało umorzone, jednak wszczęto z dniem 1 czerwca 2015 r. kolejne postępowanie karne skarbowe o czyn a rt. 56 § 2 K.k.c. tj. o podanie nieprawdy w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2010 r. Wójt Gminy C. poinformował o tym pełnomocnika skarżącej pismem z 1 lipca 2015 r. Spowodowało to w ocenie SKO zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Powodem uchylenia decyzji organu pierwszej instancji było zastosowanie w decyzji tego organu przepisu prawa materialnego – art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym od 17 lipca 2010 r., a więc nie mającym zastosowania w sprawie. Ponadto SKO zarzuciło naruszenie przepisów postępowanie w zakresie ustalenia podstaw opodatkowania – wartości budowli. W toku postępowania odwoławczego włączono do akt sprawy zawiadomienie skierowane przez Urząd Skarbowy w P. do Urzędu Gminy R. informujące o wszczęciu w dniu 3 lipca 2015 r. dochodzenia w sprawie podania nieprawdy w deklaracji podatkowej za 2010 r. poprzez zaniżenie podstawy opodatkowania, to jest o przestępstwo z art. 56 § 2 kks. Skarżąca w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy C. i umorzenie postępowania podatkowego, oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skargę oparto na zarzucie naruszenia art. 233 § 2 i art. 233 § 1 pkt 2 lit a w zw. z art. 208 § 1 oraz w związku z art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sytuacji, w której nastąpiło przedawnienie zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2010, w związku z czym należało uchylić decyzję pierwszoinstancyjną i umorzyć postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2010r. Uzasadniając skargę jej autor wskazał, że wszczęcie postępowania przygotowawczego nie zawiesiło biegu terminu przedawnienia, gdyż przed upływem terminu przedawnienia nie postawiono sprawcy zarzutów, co jest konieczne do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Powołało się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na skutek wspomnianego wyżej wszczęcia dochodzenia w sprawie podania nieprawdy w deklaracji podatkowej za 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie podstawową kwestia jest to, czy nie doszło do przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Organ odwoławczy stoi na stanowisku, że wszczęcie dochodzenia w sprawie podania nieprawdy w deklaracji podatkowej skarżącej za 2010 r. dotyczącej podatku od nieruchomości spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie z art. 70 § 6 O.p. SKO twierdzi też, że doszło do zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania karnego skarbowego. Zawiadomienia o zawieszeniu postępowania wysłane zostały na podstawie art. 70c O.p.: z dnia 12.02. 2015 r. - do pełnomocnika skarżącej adwokata K. S., z dnia 14.07.2015 r. – do pełnomocnika skarżącej – doradcy podatkowego A. L. Zgodnie z art. 70 § 6 O.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszenie z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony. Dodatkowo art. 70c O.p. nakłada na organ podatkowy obowiązek zawiadomienia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu przedawnienia. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia konieczne jest łączne spełnienie dwóch warunków. Pierwszym warunkiem jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Przepis nie precyzuje przy tym, czy musi to być wszczęcie postępowania w sprawie czy też kolejny etap – postępowania przeciwko osobie na skutek przedstawienia zarzutów). Drugim warunkiem jest zawiadomienie podatnika przez właściwy organ skarbowy o wszczęciu takiego postępowania i o zaistniałym w związku z tym zawieszeniem biegu terminu przedawnianie. Jest poza sporem, że przedawnienie zobowiązań w podatku od nieruchomości za 2010 r. następuje co do zasady z dniem 31 grudnia 2015 r., a decyzja organu odwoławczego została wydana po tej dacie. Kontynuowanie postępowania odwoławczego po tej dacie byłoby wiec możliwe tylko pod warunkiem zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia przed końcem 2015 r. W aktach sprawy i w zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek podstaw do rozważania innych przyczyn zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia niż wspomniane wszczęcie dochodzenia w sprawie karnej skarbowej. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym tę sprawę z uwagi na wagę tej czynność zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, która wywołuje przecież ona skutek materialny w postaci wydłużenia terminu przedawnienia, co do zasady takie zawiadomienie powinno być doręczone bezpośrednio podatnikowi. Zgodnie z konstytucyjną zasadą zaufania do państwa oraz stanowionego przez nie prawa, wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP, a także ze względu na pewność obrotu prawnego, podatnik ma prawo oczekiwać, że zostanie powiadomiony w odpowiednim czasie o wszelkich okolicznościach, które mają bądź mogą mieć wpływ na jego sytuację podatkowoprawną. Przemawia za tym również i to, że w wyroku P 30/11 Trybunał Konstytucyjny dotyczącym art. 70 § 6 pkt 1 O.p., nie uznał za konieczne, by przekazanie informacji podatnikowi o wszczęciu przeciwko niemu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (a więc wówczas, gdy mamy do czynienia z tzw. fazą postępowania ad rem a nie ad persona) musiało być powiązane z konkretną czynnością procesową. W orzecznictwie administracyjnym, jeśli chodzi o formę, zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, przyjmuje się, że powinno nastąpić na piśmie (art. 126 o.p.) lub do protokołu (art. 172 § 1 o.p.). Jeśli chodzi natomiast o sposób doręczenia, to za skuteczne sądy uznają doręczenie zawiadomienia podatnikowi. Doręczenie pełnomocnikowi może być zrównana w skutkach z doręczeniem podatnikowi, jednak jeśli wynika to z zakresu pełnomocnictwa. Pełnomocnictwa udzielone w niniejszej sprawie były jednak pełnomocnictwami procesowymi. Jak wyżej wskazano, zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie jest elementem postępowania podatkowego, a ma charakter materialnoprawny, formalnie niezwiązany z takim postępowaniem. Można tu wskazać, że pogląd taki był już wyrażany przez Naczelny Sad Administracyjny, np. w wyrokach z 12 stycznia 2016 r. sygn. akt: I GSK 849/14, I GSK 860/14, I GSK 847/14. Zatem w ocenie Sądu znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienia wysłane w trybie art. 70c O.p. pełnomocnikom skarżącej nie stanowią zawiadomień podatnika koniecznych do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, o jakich mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Jednocześnie też brak jest jakichkolwiek innych dowodów, że skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania karnego skarbowego przed upływem terminu przedawnienia, a więc czy został spełniony drugi warunek zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Należy więc uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie poczyniło wystarczających ustaleń co do tego, czy nie doszło do przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Nie ustalało, czy doszło w inny sposób, niż przez wysłania pism pełnomocnikom procesowym, do zawiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, ani też czy nie zachodziły inne przyczyny wpływające na wydłużenie biegu terminu przedawnienia. Tym samym doszło w tym zakresie do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 122 i art. 187 § 1 O.p. przez nieustalenie istotnych okoliczności sprawy. Mogło to skutkować naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit a O.p. w zw. z art. 208 § 1 i w zw. z art. 70 § 1 O.p. poprzez niezastosowanie tych przepisów, o ile doszło do przedawnienia zobowiązania przed wydaniem decyzji organu I instancji. Ponieważ jednak na podstawie akt sprawy Sąd nie może wykluczyć, że zaistniały podstawy zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia, nie mógł umorzyć postępowania podatkowego. Organ odwoławczy zobowiązany będzie ustalić, czy przed upływem terminu przedawnienia podatnik został należycie zawiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, lub czy nie zaistniały inne przyczyny zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia. O ile takich okoliczności nie ustali, będzie zobowiązany uchylić decyzje organu I instancji i umorzyć postępowanie na podstawie art. art. 233 § 1 pkt 2 lit a O.p. w zw. z art. 208 § 1 i w zw. z art. 70 § 1 O.p. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 u.p.p.s.a. w związku § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 poz. 1800), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez adwokata.