III SA/Wa 2685/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -

Skarżący – K.K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika (adwokata). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji. Jest zadłużony na kilkanaście tysięcy złotych. Mieszka w budynku gospodarczym dostosowanym na potrzeby mieszkaniowe. Skarżący wyjaśnił, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Z oświadczeń skarżącego wynika również, że poza nieruchomością rolną nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Skarżący argumentował również, że miał wypadek w gospodarstwie, w związku z czym dwa miesiące miał nogę w gipsie i jego dochody znacznie spadły. Skarżący oświadczył, że uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości ok. 1.500 zł oraz emeryturę w wysokości 1.430 zł. Żona skarżącego uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości 690 zł (1/2 etatu). Z kolei zobowiązania i stałe wydatki małżonków to: wyżywienie 1.500 zł, energia elektryczna 150 zł, ubrania 150 zł, leki 300 zł, karta miejska 100 zł, opał 800 zł na pół roku. Do pisma skarżący załączył zeznanie podatkowe za 2016 r., kartę informacyjną badania szpitalnego oraz wyciągi z rachunków bankowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika tj. w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego, w przedmiotowym postępowaniu skarżący nie wykazał spełnienia przesłanki uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W pierwszej kolejności referendarz sądowy zauważa, że z przedstawionego miesięcznego zestawienia dochodów i wydatków skarżącego i jego żony wynika, że uzyskiwane przez nich dochody przewyższają miesięczne niezbędne wydatki. Wykazane dochody małżonków wynoszą bowiem łącznie ok. 3.600 zł netto (dochód ze stosunku pracy skarżącego ok. 1.500 zł, emerytura skarżącego 1.430 zł, wynagrodzenie żony skarżącego 690 zł), a wydatki – ok. 2.300 zł (wyżywienie 1.500 zł, energia elektryczna 150 zł, ubrania 150 zł, leki 300 zł, karta miejska 100 zł, opał 800 zł na pół roku tj., ok. 130 zł miesięcznie). Tym samym, w ocenie referendarza sądowego, przy chociażby niewielkim ograniczeniu wydatków, skarżący mógł zabezpieczyć środki na pokrycie kosztów sądowych w sprawie (wpis wynosi 500 zł). Przyznanie prawa pomocy uwarunkowane jest bowiem niemożnością zgromadzenia odpowiednich środków m.in. na wpis sądowy, a nie trudnościami w ich zgromadzeniu. Niemniej jednak w niniejszej sprawie decydujące znacznie dla odmownego załatwienia wniosku miało nierzetelne przestawienie przez skarżącego sytuacji finansowej jego żony tj. jej dodatkowych źródeł dochodów, niewykazanych w formularzu. Jak wynika bowiem z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych na rachunek żony skarżącego w dniu 05.08.2017 r. wpłynęła kwota 4.000 zł (wpłata własna), w dniu 11.08.2017 r. - 8.000 zł, w dniu 25.08.2017 r. - 8.500 zł, w dniu 06.09.2017 r. - 8.583,34 zł. W ciągu dwóch miesięcy obroty na rachunku bankowym żony skarżącego wyniosły ponad 32 tyś zł. Nie można więc dać wiary oświadczeniom skarżącego, który twierdzi, że żona pozostaje na jego utrzymaniu i uzyskuje jedynie dochód ze stosunku pracy w wysokości 690 zł (1/2 etatu). Zauważyć w tym miejscy należy, że ocena, czy skarżący jest w stanie, a jeśli tak to w jakiej części, partycypować w kosztach wszczętego postępowania, wymaga posiadania rzetelnych i przekonujących informacji o źródłach jego utrzymania oraz ponoszonych wydatkach. Podobne informacje powinny być udzielone również w odniesieniu do osób, z którymi skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Tym samym, skarżący obowiązany był przedstawić rzetelne informacje o sytuacji finansowej żony, czego nie uczynił. W konsekwencji uznać zatem należy, iż skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.