III SA/Wa 2661/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 2009 r. do stycznia 2011 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -

Skarżący – P. K. , reprezentowany przez adwokata, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że od stycznia 2014 r. jest [...]. Nie pracuje, nie zarabia i nie posiada żadnych oszczędności. W oświadczeniu o stanie rodzinnym wskazał, że ma żonę i dwoje dzieci. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego został on wezwany do: nadesłania kopii zeznania podatkowego skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za 2013 r., wskazania i udokumentowania wszystkich źródeł utrzymania skarżącego i jego rodziny (osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym), wskazania komu i jakie tytuły prawne przysługują do nieruchomości położnej w W. przy ul. [...] j, wskazania wszystkich składników majątku skarżącego i jego rodziny, ewentualnie wyjaśnienia i udokumentowania okoliczności związanych z utratą majątku zgromadzonego przez skarżącego w latach poprzednich, wskazania, jakie miesięczne wydatki na utrzymanie ponosi rodzina skarżącego (z wyszczególnieniem ich rodzaju) oraz źródeł ich finasowania, wskazania źródeł finasowania ustanowionego w sprawie pełnomocnika. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego przesłał zeznania podatkowe skarżącego i jego żony, a także zestawienie miesięcznych kosztów utrzymania rodziny. Wskazał, że z informacji przekazanych od skarżącego i jego żony wynika, że nie są oni właścicielami żadnych nieruchomości, w tym przy ul. [...] w W. . Odnośnie wynagrodzenia pełnomocnika wyjaśnił, że reprezentuje skarżącego od 2011 r., a ostatnie wynagrodzenie otrzymał w 2013 r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej - P.p.s.a.) stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Skarżący, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinien zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając, także na wezwanie, niezbędną dokumentację źródłową oraz składając stosowne, wyczerpujące oświadczenia. Z obowiązku tego nie zwalnia skarżącego fakt pozostawia [...] zwłaszcza, że skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że powyższa przesłanka została spełniona. Przede wszystkim skarżący nie wskazał i nie udokumentował wszystkich aktualnych źródeł utrzymania jego rodziny. Nadesłano jedynie zaznania podatkowe za 2013 r., z których wynika, że za ten rok skarżący uzyskał przychód w wysokości 813 zł z pozarolniczej działalności gospodarczej a jego żona – 178.608,09 zł ze stosunku pracy i 7.200 zł z najmu lub dzierżawy. Przy czym kwestia uzyskiwania przychodu z najmu poddaje w wątpliwość oświadczenie, co do nieposiadania przez żonę skarżącego żadnych nieruchomości. Niemniej jednak wobec braku oświadczeń, co do aktualnych dochodów przyjąć należy, że są one na niezmienionym poziomie. Z zeznania PIT-36 za 2013 r. wynika, że roczny dochód żony skarżącego (po odliczeniu podatku i składek ZUS) wynosi 166.089,48 zł, co daje 13.840 zł miesięcznie. Jest to kwota na miesięczne utrzymanie skarżącej i dwójki uczących się dzieci. Tym samym, kwota wpisu sądowego (500 zł) nie jest obciążeniem ponad możliwości finansowe rodziny skarżącego. Należy mieć na uwadze, że prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich". Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. W tym miejscu wskazać również należy na miesięczne wydatki rodziny, które określono na kwotę 8.348,50 zł (w tym zajęcia dodatkowe dzieci: konie, szachy, piłka nożna; wyjazdy na obozy; ferie zimowe; wynajem sprzętu, karnety; zielone szkoły; stroje okazjonalne). Wydatki te świadczą o ponadprzeciętnym statusie finansowym rodziny skarżącego. Ponadto, porównując miesięczny dochód żony skarżącego tj. 13.840 zł z miesięcznymi wydatkami – nawet na poziomie 8.348, 50 zł – uznać należy, że rodzina skarżącego w dalszym ciągu dysponuje wolnymi środkami w wysokości ok. 5.000 zł. Należy w sprawie wpis sądowy wynosi zaledwie 1/10 tej kwoty. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.