III SA/Wa 2605/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Skarżąca – F. sp. z o.o. sp.k. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż z powodu blokady rachunków bankowych nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada dochodu ani majątku. Ciążą na niej kilkumilionowe zobowiązania podatkowe. Oświadczyła, że nie składała zeznań podatkowych za lata 2014-2015, nie składa też deklaracji VAT z uwagi na wykreślenie z rejestru podatników VAT. W 2016 r. nie osiągnęła żadnych przychodów, ani też nie poniosła żadnych kosztów. Skarżąca nie ma żadnego aktywnego rachunku bankowego, ostatni został zamknięty ponad 6 miesięcy temu. Bilanse oraz rachunki zysków i strat nie zostały sporządzone. Skarżąca nie posiada udziałów w innych podmiotach. Całość jej majątku, w szczególności wierzytelności z rachunków bankowych, została zajęta. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na koszty postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Opłaty sądowe należy zaliczyć do danin publicznych, a zatem zwolnienie z tego rodzaju opłat stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, co wynika z art. 84 Konstytucji. Dlatego też zastosowanie tego wyjątku odnosi się do szczególnych sytuacji, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru tych wydatków na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna więc mieć świadomość obowiązku ponoszenia tych kosztów i wnosząc o zwolnienie z niego uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (zob. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., I FZ 27/13). Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu, który wskazywałby w sposób niebudzący wątpliwości w jakiej sytuacji majątkowej się znajduje. W rezultacie referendarz sądowy ma do dyspozycji jedynie jej oświadczenia, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma żadnych dochodów. Oświadczenia te nie mogą mieć jednak wpływu na zasadność przyznania prawa pomocy. Nie pozwalają one na rzeczywiste zobrazowanie sytuacji majątkowej Skarżącej. Podnoszona okoliczność nieprowadzenia działalności gospodarczej nie przesądza przecież o braku majątku, którego upłynnienie pozwalałoby na uiszczenie kosztów sądowych. O posiadaniu takiego majątku świadczyć może chociażby zawarta w piśmie z 28 grudnia 2016 r. wzmianka o wydaniu wobec Skarżącej "postanowienia zabezpieczającego ...obejmującego całość jej majątku...". Tym samym uznać należało, że Skarżąca nie wykazała, iż spełnia przesłanki uzasadniające uwzględnienie jej żądania. Ocena jej sytuacji finansowej, wobec nieprzedstawienia wymaganych w toku postępowania dokumentów, musiałaby bowiem nastąpić tylko na podstawie oświadczenia Skarżącej o braku środków na pokrycie kosztów sądowych. Tymczasem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy. Referendarz sądowy ma świadomość subiektywnego przekonania Skarżącej o jej trudnej sytuacji finansowej, jednakże twierdzenie to nie znajduje pokrycia w aktach sprawy. Z tych wszystkich względów referendarz sądowy nie dopatrzył się uzasadnionych powodów do przerzucenia na współobywateli ciężaru kosztów sądowych związanych z zainicjowanym przez Skarżącą postępowaniem. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.