III SA/Wa 2593/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 września 2017 r. w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności zabezpieczające wskutek sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego z 19 września 2017 r. w przedmiocie odmowy prawa pomocy postanawia: utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.

E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca") w dniu 29 czerwca 2017 r. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2017 r., w której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że z powodu przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT jest na granicy upadłości i nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że kapitał zakładowy spółki wynosi 10.000 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok to 0 zł. Ostatni rok obrotowy spółka zamknęła startą w wysokości 1.567.399,43 zł. Skarżąca oświadczyła ponadto, że nie posiada środków na rachunkach bankowych. Stan środków w kasie to 915,09 zł. Zobowiązania spółki wynoszą 2.889.282,95 zł. Wydatki stałe to: czynsz 123 zł, księgowość 246 zł, internet 492 zł. Do wniosku spółka załączyła zeznania podatkowe, bilanse i rachunki zysków i strat za 2015 i 2016 r., deklaracje VAT-7 za maj, czerwiec i lipiec 2017 r., wyciągi z rachunków bankowych. Postanowieniem z dnia 19 września 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia podniósł, że skarżąca nie spełniła przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Zdaniem referendarza sądowego nie sposób przyjąć, że pozostająca w obrocie spółka prawa handlowego, nawet mimo problemów finansowych, nie jest w stanie uiścić opłaty od skargi w wysokości 100 zł, która jest jedyną opłatą na obecnym etapie postępowania. Dodatkowo w uzasadnieniu postanowienia wskazano, że z nadesłanych dokumentów wynikało, iż skarżąca jeszcze w 2016 r. prowadziła działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. Za ten rok uzyskała przychód w wysokości ponad 7 mln zł (zob. CIT-8 za 2016 r.). Aktualnie, spółka kontynuuje prowadzenie działalności. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że dokonuje sprzedaży opodatkowanej i nabyć towarów. Sprzedaż towarów netto wyniosła odpowiednio: w maju 23.000 zł, w czerwcu 54.006, w lipcu 11.200 zł. Pismem z 29 września 2017 r., skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia z 19 września 2017 r. zarzucając naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 246 § 2 P.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanki wskazanej w ww. przepisie oraz wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jej sytuacja ekonomiczno-finansowa jest trudna, a obecnie uległa pogorszeniu i nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych. W ocenie skarżącej nie można patrzeć na działalność gospodarczą jedynie przez pryzmat przychodów, gdyż nieodłącznym elementem działalności gospodarczej są koszty, które skarżąca jest zobowiązana pokrywać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem skarżącej postanowienie referendarza sądowego z 19 września 2017 r. odpowiada prawu oraz zostało wydane w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, iż strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 P.p.s.a., strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Jedynym wymaganym na tym etapie kosztem sądowym jest wpis od skargi w kwocie 100 zł. Dodatkowo na skarżącej spoczywa obowiązek uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł w innej zawisłej przed tutejszym Sądem sprawie, tj. III SA/Wa 2751/17. Mając na uwadze wysokość obrotów czy środków angażowanych przez skarżącą miesięcznie na nabycie towarów i usług (dane wynikające z deklaracji VAT-7) pozwala na wniosek, że poniesienie kosztu wspomnianych wpisów wiązałoby się z nieznacznym ograniczeniem skali prowadzonej działalności. Z powyższego nie wynika zatem, aby zapłata łącznie 600 zł (kwota wpisów sądowych wynikających ze złożonych do tutejszego Sądu skarg przez skarżącą) przekraczała możliwości finansowe skarżącej. Zaznaczyć również należy, że samo istnienie zobowiązań w wysokości 2.889.282,95 zł nie stanowi jeszcze o braku możliwości uiszczenia kosztów sądowych w powyższej kwocie. Podkreślić należy, że zobowiązania z tytułu należności cywilnoprawnych nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Stanowisko takie zostało ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II FZ 226/16). W tej sytuacji nie sposób zgodzić się z argumentem skarżącej, iż nie posiada środków finansowych koniecznych do poniesienia w tej sprawie na pokrycie należnych kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.