III SA/Wa 2572/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu części nadwyżki podatku od towarów i usług za maj 2015 r. postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł (słownie sto złotych).

Postanowieniem z [...] maja 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej "NUS") przedłużył terminu dokonania zwrotu części nadwyżki podatku od towarów i usług za maj 2015 r. wykazanej przez Skarżącą – M. sp. z o.o. z siedzibą w W. - do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia. Organ pouczył Skarżącą, iż na postanowienie służy prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Następnie NUS postanowieniem z [...] lipca 2017 r. sprostował ww. postanowienie w zakresie pouczenia, wskazując, że na postanowienie zamiast wniesienia skargi do sądu administracyjnego służy zażalenie. Skarżąca, pismem z dnia 22 czerwca 2017 r., wniosła skargę na powyższe postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. NUS postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. przedłużył termin dokonania zwrotu VAT za maj 2015 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia Skarżącej w toku kontroli podatkowej. W postanowieniu tym pouczył Skarżącą o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz.718, z późn. zm.). Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. sprostował ww. postanowienie w zakresie pouczenia, wskazując, że na postanowienie zamiast wniesienia skargi do sądu administracyjnego służy zażalenie. Skarżąca jednak pismem z dnia 22 czerwca 2017 r. zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu z dnia [...] maja 2017 r. wniosła skargę do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z 24 października 2014 r. sygn. akt I FPS 2/16 rozstrzygnął wątpliwości dotyczące trybu wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT oraz środków zaskarżenia tego postanowienia przysługujących podatnikowi. Zgodnie z ww. uchwałą przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, w przypadku, gdy weryfikacja rozliczenia podatnika dokonywana jest w ramach kontroli podatkowej (lub postępowania podatkowego, lub postępowania kontrolnego) następuje w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia naczelnika urzędu skarbowego, przewidzianego w art. 274b w związku z art. 277 O.p., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Stan faktyczny sprawy podatkowej, w której zapadło ww. postanowienie NUS, w odniesieniu do którego wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest analogiczny do stanu faktycznego sprawy podatkowej, stanowiącej tło ww. uchwały NSA. W uchwale tej jednoznacznie wskazano procedurę, w ramach której naczelnik urzędu skarbowego postanawia o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy VAT – a mianowicie czynności sprawdzające, czego konsekwencją jest zażalenie, jako środek zaskarżenia tego rodzaju postanowienia. W rezultacie postanowienie naczelnika urzędu skarbowego może być zaskarżone do sądu administracyjnego jako rozstrzygnięcie mieszczące się w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., obejmującym postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaznaczyć należy, że od początku obowiązywania P.p.s.a. brzmienie tego przepisu nie uległo zmianie. Warunkiem dopuszczalności złożenia do sądu administracyjnego skargi na postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy VAT jest więc zaskarżenie tego postanowienia zażaleniem, skierowanym do organu wyższego stopnia nad naczelnikiem urzędu skarbowego. Skarżąca wniosła skargę na ww. postanowienie NUS wydane w toku kontroli podatkowej i zgodnie z ww. uchwałą NSA o sygn. akt I FPS 2/16, na postanowienie to przysługiwało zażalenie. Tym samym, pomimo błędnego pouczenia, Skarżąca powinna była najpierw wnieść zażalenie na ww. postanowienie NUS i dopiero postanowienie wydane przez organ drugiej instancji mogło stanowić przedmiot skargi do WSA. Skarżąca, kierując się wadliwym pouczeniem nie wyczerpała właściwego toku instancji przed organami podatkowymi, co wniesioną przez nią skargę czyniło przedwczesną. Sąd nie może więc rozpoznać skargi, która nie została poprzedzona wyczerpaniem przez Skarżącą właściwego trybu zaskarżenia postanowienia w administracyjnym toku instancji, ponieważ skarga taka dotyczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Błędne pouczenie nie może jednak skutkować obowiązkiem rozpoznania skargi przez Sąd. Przepis art. 52 § 1 P.p.s.a. jest bowiem jednoznaczny i stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Skoro Skarżąca nie wyczerpała trybu postępowania instancyjnego, wniesiona przez nią skarga nie była dopuszczalna i złożona została przedwcześnie. Skarga przedwczesna podlega natomiast odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., stosownie do którego sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Sąd w tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., odrzucił jako przedwczesną skargę, a o zwrocie wpisu postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.