III SA/Wa 2454/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz E. K. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. ("Naczelnik", "Organ I instancji") w dniu [...] kwietnia 2018 r. wydał decyzję określającą E. K. ("Skarżący", "Strona", "Podatnik") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie 82 500 zł. Ww. decyzja została uznana za doręczoną Stronie w dniu 4 maja 2018 r. Strona, pismem 21 czerwca 2019 r., złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu Strona wskazała, że decyzja Organu I instancji została wysłana na nieaktualny adres zamieszkania Skarżącego, pod którym ani nie zamieszkiwał, ani nie prowadził działalności gospodarczej. Z uwagi na powyższe decyzja nie została podjęta w terminie i jako powtórnie awizowana wróciła do nadawcy. Skarżący wskazał, że pod adresem [...], [...] N., zamieszkuje jego dalsza rodzina, z którą od wielu lat nie utrzymuje regularnych kontaktów. Aktualnym miejscem dla doręczeń w kraju Strony jest [...], [...] S.. Skarżący wskazał, że w dniu 21 czerwca 2019 r. spotkał się ze swoim obrońcą, który zapoznał go ze sprawą karnoskarbową prowadzoną pod sygnaturą [...] w Sądzie Rejonowym w W., w której Strona jest oskarżona. W tym też dniu Skarżący po raz pierwszy dowiedział się o wydanej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. Skarżący zwrócił uwagę, iż decyzja Naczelnika została wysłana na adres [...], [...] N., podczas gdy Wnioskodawca nigdy nie posługiwał się w kontaktach z Urzędem Skarbowym ww. adresem. Skarżący zauważył, że na potwierdzeniach odbioru ww. korespondencji widnieją prawdopodobnie podpisy członków rodziny Strony, która jednak nie utrzymywała z nim żadnych kontaktów oraz nie przekazywała żadnej korespondencji. Jeśli więc jakaś korespondencja była podejmowana pod adresem [...], N., [...] M., to nigdy przez Skarżącego. Mając powyższe okoliczności na uwadze Skarżący wskazał, że decyzja nie została skutecznie doręczona, a co za tym idzie - bieg terminu do jej zaskarżenia nie zaczął biec, zaś sama decyzja powinna zostać doręczona na prawidłowy, znany już Organowi adres Podatnika. Skarżący wskazał, że ewentualne uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy. Skarżący, jak tylko dowiedział się o wydanej decyzji, niezwłocznie podjął niezbędne czynności do jej zakwestionowania. Z uwagi na to, iż Strona powzięła informację o wydanej decyzji w dniu [...] czerwca 2019 r., termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy uznać za zachowany. Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. ("Dyrektor", "Organ II instancji", "Organ odwoławczy") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Dyrektor, oceniając spełnienie przez Stronę przesłanki dochowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, stwierdził, że Strona nie spełniła tej przesłanki. Z akt sprawy wynika, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2018 r., zgodnie z art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej także "Op") została doręczona w dniu 4 maja 2018 r. Korespondencja została wysłana na adres [...], [...] N., który w Systemie Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatnika widnieje jako adres rejestracyjny, czyli adres zamieszkania Strony. W ocenie Organu odwoławczego działanie Naczelnika było w tym zakresie prawidłowe, bowiem z akt sprawy wynika, że adres, na który została skierowana decyzja, był jedynym zgłoszonym adresem zamieszkania Strony, aktualnym zarówno na dzień wszczętego postępowania, jak i na dzień wydania i doręczenia decyzji Naczelnika. Kwestionowany adres zamieszkania E. K. został zgłoszony przez niego na druku CEIDG-1 i nie został zaktualizowany. Natomiast wskazany adres [...], [...] S., nie został zgłoszony organom podatkowym. Strona nie wskazała również miejsca zamieszkania poza granicami kraju. Organ podatkowy wysyłał korespondencję na adres ujawniony w ewidencjach jako adres zamieszkania Podatnika, którego powinnością jest dbałość o uaktualnienie danych. Dyrektor wskazał również, iż wybór jednego z miejsc doręczania przesyłek osobie fizycznej, w myśl art. 148 Ordynacji podatkowej, należy do organu podatkowego, co oznacza, że doręczenie może nastąpić na adres zamieszkania, a także na adres prowadzenia działalności gospodarczej. Wybór ten wyłącza dopiero wyraźne wskazanie przez stronę konkretnego adresu do doręczeń organowi w toku prowadzonego postępowania podatkowego, a Strona tego nie uczyniła. Przechodząc do oceny spełnienia przez Stronę przesłanki uprawdopodobnienia braku swojej winy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdza, iż Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Nie wykazała bowiem, że w okresie do dnia 21 czerwca 2018 r. zaistniały niezależne od niej przyczyny, które stanowiłyby przeszkodę w dokonaniu czynności w terminie. Niepodjęcie przez Stronę przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika nie stanowi uprawdopodobnienia przez zainteresowanego braku swojej winy. Podsumowując Dyrektor wskazał, że decyzja w sposób prawidłowy została wysłana i doręczona Stronie. Data doręczenia decyzji determinowała więc termin złożenia odwołania, który w niniejszym przypadku upływał w dniu 18 kwietnia 2018 r. Strona co prawda złożyła wraz z odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu, lecz zrobiła to po upływie terminu na jego złożenie, który w niniejszej sprawie upływał w dniu 25 kwietnia 2018 r. Wskazane zaś we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło w okolicznościach, o których mowa w art. 162 §1 Ordynacji podatkowej, tj. bez winy zainteresowanego. Tym samym w rozpatrywanej sprawie Strona nie spełniła warunku polegającego na dochowaniu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz warunku polegającego na uprawdopodobnieniu braku winy w spowodowaniu przekroczenia terminu do złożenia odwołania. Odnosząc się do wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka E. K. Dyrektor wskazał, że brak jest podstaw do przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez Stronę. Na podstawie wskazanych w uzasadnieniu postanowienia dokumentów miejscem zamieszkania Strony jest [...], [...] N.. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka nie zweryfikowałyby ustaleń organów podatkowych co do miejsca zamieszkania Strony i spełnienia przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wobec czego należało odmówić przeprowadzenia wnioskowanego dowodu. Przedmiotem dowodu nie są bowiem okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła Dyrektorowi naruszenie przepisów postępowania, tj. m.in. art. 162 § 1-2 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne ustalenie, iż Skarżący nie spełnił warunku polegającego na dochowaniu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz warunku polegającego na uprawdopodobnieniu braku winy w spowodowaniu przekroczenia terminu do złożenia odwołania, podczas gdy ww. decyzja nie została skutecznie doręczona Skarżącemu, a próba jej doręczenia nastąpiła pod adresem niebędącym miejscem zamieszkania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) Ppsa, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej - "Ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Wyrok Sądu w sprawie niniejszej jest prostą konsekwencją wyroku wydanego w sprawie III SA/Wa 2453/19. Otóż w tamtej sprawie Sąd uchylił postanowienie Dyrektora stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2018 r. Sąd uznał, że Skarżący nie uchybił temu terminowi. W wyniku tego wyroku Sąd obecnie orzekający wskazuje, że skoro Skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania, to wniosek o przywrócenie takiego terminu powinien być co prawda rozpatrzony odmownie, ale z zasadniczo inną argumentacją Dyrektora – nie można przywrócić terminu, któremu nie uchybiono. W dalszym postępowaniu Dyrektor zastosuje się do tego poglądu Sądu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. W kwestii kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Na koszty te złożył się uiszczony wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – adwokata (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 Ppsa.