III SA/Wa 2358/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2017 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...][...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

UZASADNIENIE: Skarżący K. S. reprezentowany przez doradcę podatkowego R.P. , wniósł do Sądu, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżący wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, nie posiada pracy oraz majątku. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Oświadczył, że nie posiada majątku, a stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym jest trudny. Z żoną posiada rozdzielność majątkową. Wskazał, że jego żona jest [...] i otrzymuje z tego tytułu zasiłek w kwocie 1.300 zł. Skarżący posiada zobowiązanie wobec spółki 700.000 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową strony, Skarżący wyjaśnił, że jest bezrobotny i nie posiada żadnych źródeł dochodu. Pozostaje na utrzymaniu matki, która posiada źródła dochodu z wynajmu uzyskując 2.500 zł miesięcznie. Kwotę tę matka Skarżącego wpłaca razem z oszczędnościami na rachunek bankowy. Skarżący oświadczył, że wraz z braćmi pozostaje na utrzymaniu matki. Skarżący nie posiada rachunków bankowych. Skarżący wskazał, że koszty miesięcznego utrzymania trudno oszacować ponieważ matka prowadzi [...] i opłaca różne rachunki. Utrzymanie Skarżącego kosztuje około 500 zł plus opłaty za prąd, wodę itp. Utrzymanie całej rodziny kosztuje około 2.500 zł. Skarżący wskazał, że posiada zobowiązanie wobec spółki na kwotę ponad 721.500,00 zł. Skarżący nadesłał zeznania podatkowe matki i brata. Ponadto przedstawił wyciąg z rachunku bankowego matki. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przystępując do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Przedstawione natomiast przez Skarżącego oświadczenia budzą wątpliwości i nie można ich było uznać za rzetelne. Z jednej strony Skarżący ( w urzędowym formularzu PPF) twierdzi, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a z drugiej strony w piśmie z 20 października 2017r. wskazuje, że zamieszkuje wspólnie z matką i braćmi. Ponadto Skarżący wskazał, że jego matka z tytułu z tytułu [...] uzyskuje 2.500 zł miesięcznie. Natomiast z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że na konto matki Skarżącego 25 września 2017r. wpłynęła kwota 4.000 zł., 22 sierpnia 2017r. kwota 3.900 zł, 14 lipca 2017r. kwota 3.000 zł, a 4 lipca 2017r. kwota 5.000 zł. Zatem, matka Skarżącego ma również inne dochody, których Skarżący nie wyjawił. Ponadto Skarżący przedstawił jedynie wyciąg z rachunku bankowego matki w [...] , tymczasem jak wynika z transakcji z 18 września 2017r. matka Skarżącego dokonała przelewu na inny rachunek bankowy "wpłata własna" na kwotę 1.000 zł. Skarżący jednak nie nadesłał tego wyciągu z rachunku bankowego. Skoro zatem oświadczenia Skarżącego są sprzeczne i nie można uznać ich za wiarygodne, to tym samym nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Zatem w ocenie referendarza sądowego Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych – kosztów wpisu sądowego w sprawie w wysokości 2.000 zł. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.