III SA/Wa 2287/18

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 7/11/2018 r po rozpoznaniu wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/7/2018 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi powyżej 50,- zł; 2. Odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie;

1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona, zwłaszcza jeśli dysponuje pomocą profesjonalnego pełnomocnika. 2) Strona Skarżąca K. S. (dalej także jako "Strona"), w skardze ale także wnioskiem zawartym na formularzu PPF z 25/10/2018 r., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Powołała się na to, że żyje na łączny dochód czteroosobowego gospodarstwa domowego to 1848 zł netto. Z żoną łączy Stronę ustrój rozdzielności majątkowej (stąd niepełne informacje o dochodach żony) i – być może w przyszłości – zasądzone alimenty. Skarżący, w wykonaniu wezwania, przekazał zestawienie wpływów na rachunek i zajęć komorniczych oraz zestawienie dochodów i wydatków. Przekazał wyciągi z rachunku bankowego, deklaracje podatkowe, zaświadczenie o dochodach kserokopię aktu notarialnego i in. Powołał się na zadłużenie w banku i nieotrzymane wynagrodzenie za pracę. Strona poinformowała o historii choroby córki, kosztach wynajmu lokalu mieszkalnego, kosztach codziennego utrzymania. 3) Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o subiektywnym prze konaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej, złożonym pod groźbą odpowiedzialności karnej i przy możliwości prawnej cofnięcia prawa pomocy (aliud est facere, aliud est dícere). Za poglądem o nienajlepszej sytuacji Strony przemawia również zestawienie wydatków niezbędnych do zachowania minimalnego poziomu godziwej egzystencji z wysokością uzyskiwanych przez Stronę środków, co dostrzegła żona składając wniosek o alimenty. Również struktura wydatków Skarżącego, wynikająca nie tyle z jego oświadczeń, ile – w wyniku poszukiwań urzędnika sądowego - ze złożonego do akt prawa pomocy wyciągu z rachunku bankowego, nie jest okolicznością, która uzasadnia ograniczenie Stronie dostępu do Sądu. Zarazem, chociaż koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, to żadne z zadeklarowanych wydatków nie spełniają przesłanki "zbytkowności", które można limitować. Dlatego, mając na uwadze powołane regulacje prawne, przedstawioną sytuację majątkową Skarżącej, okoliczności sprawy a także kwotę należnego w sprawie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł w sporze o "odpowiedzialność osób trzecich" należy przyjąć, iż Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi we wskazanym w sentencji zakresie (conscientia mille testes est). Zarazem nie jest możliwe zwolnienie Strony od innych kosztów (tu – wpisu od skargi we wskazanym w sentencji rozmiarze), niż wymagalne, ponieważ zdolność Strony do ponoszenia wydatków bada się w momencie ich wystąpienia – w zestawieniu z uzyskiwanymi w tym czasie dochodami (dictum acerbum). 4) Z tych powodów, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.