Sygnatura
III SA/Wa 2251/25
Wyrok WSA w Warszawie z 22 kwietnia 2026 r., III SA/Wa 2251/25 – podatek od czynności cywilnoprawnych
Wynik
Stwierdzono nieważność uchwały w części
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 22 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Baran, sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), Protokolant specjalista Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi O. T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 7 marca 2013 r. nr LI/1497/2013 w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części; 2) zasądza od Rady Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz O. T. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 797 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w W. (poprzednio T. sp. z o. o. z siedzibą w W.; dalej jako strona, spółka lub skarżąca) jest uchwała nr LI/1497/2013 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 7 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2013 r. poz. 3185) w zakresie § 5. 7 marca 2013 r. Rada Miasta Stołecznego Warszawy (dalej Rada lub organ) w podjęła uchwałę nr LI/1497/2013 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2013 r. poz. 3185; dalej jako uchwała LI/1497/2013). Jako podstawę prawną podjętego aktu wskazano art. 6k ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r., poz. 391, ze zm., dalej u.c.p.g). Zgodnie z § 1 ww. uchwały, dokonuje się wyboru metody określonej w art. 6j ust. 2 u.c.p.g., jako metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, zgodnie z którą opłata ponoszona będzie od gospodarstwa domowego. Wedle § 2 ww. uchwały, dokonuje się zróżnicowania stawek opłaty w zależności od rodzaju zabudowy oraz liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, zgodnie z art. 6j ust. 2a u.c.p.g. Na podstawie § 3 ww. uchwały ustalono miesięczne stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, zabudowanej budynkiem mieszkalnym innym niż ten, o którym mowa w art. 3 pkt 2a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.). Z kolei stosownie do § 4 ust. 1 ww. uchwały. ustalono miesięczne stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, natomiast ustęp 2 ustala miesięczne stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla każdego z lokali mieszkalnych dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Wreszcie w § 5 ww. uchwały ustalono stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Zgodnie z § 7 ust. 2 uchwały, wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego. Spółka (w dacie wniesienia skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W.) wniosła skargę na ww. uchwałę LI/1497/2013, zaskarżając ją w zakresie § 5 i zarzucając niezgodność tej regulacji z: a) art. 6j ust. 3 u.c.p.g., w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, które nie przewidywało możliwości uzależniania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości niezamieszkałych od częstotliwości (liczby) opróżnień pojemników; b) art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, poprzez przekroczenie przez Radę upoważnienia ustawowego i ustalenie stawki opłaty za każde opróżnienie pojemnika w miejsce "stawki opłaty za pojemnik", o którym mowa w tym przepisie. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności ww. uchwały, jako aktu prawa miejscowego w zaskarżonym zakresie (§ 5) oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu spółka wskazała, że uchwała LI/1497/2013 obowiązywała finalnie w okresie od 30 marca 2013 r. do 27 lutego 2015 r. Publikacja w Dzienniku Urzędowym miała miejsce 15 marca 2013 r. a zatem wejście w życie (określone po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia), nastąpiło 30 marca 2013 r. Od 28 lutego 2015 r. zaczęła obowiązywać kolejna uchwala nr V/85/2015 Rady m.st. Warszawy w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2015 r. poz. 1277), uchylająca zaskarżoną uchwałę - przy czym finalną datę wejścia w życie determinowała uchwała nr 6.50.2015 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie z 10 marca 2015 r. w sprawie orzeczenia nieważności w części uchwały Nr V/85/2OI5 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 12 lutego 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Z 2015 r. poz. 4902) Skarżąca podniosła, że dacie podjęcia zaskarżonej uchwały LI/1497/2013, obowiązywał art. 6j ust. 3 u.c.p.g. o treści: "W przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2." Zatem zaskarżone brzmienie § 5, odnosi się właśnie do nieruchomości niezamieszkałych, na których powstają odpady komunalne, o jakich wprost mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g. Tym samym, Rada m.st. Warszawy, będąc co do zasady upoważniona do ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości niezamieszkałych, przekroczyła upoważnienie ustawowe wynikające z art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., czyniąc to w sposób jednoznacznie sprzeczny z obowiązującym prawem. Rada m.st. Warszawy w miejsce ustalenia wysokości "opłaty za pojemnik’" ustaliła bowiem stawkę "opłaty za każde opróżnienie pojemnika", a pojęcia te nie mogą być utożsamiane. Nie sposób tym samym uznać, aby narzucenie właścicielom nieruchomości niezamieszkałych w m.st. Warszawie, obowiązku uiszczania opłat w kwocie powstałej wskutek pomnożenia stawek jednostkowych z liczbą opróżnień pojemników, było zgodne z ustawowo określona metodą ustalania takiej opłaty jako iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników oraz stawki jednostkowej właśnie. Spółka argumentowała, że zasadność podniesionych zarzutów potwierdza ugruntowana obecnie linia orzecznicza, na dowód czego skarżąca powołała szereg orzeczeń, w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 8 października 2015 r., I SA/Bk 384/15, wyrok WSA w Białymstoku z 14 października 2015 r., I SA/Bk 385/15, wyrok WSA we Wrocławiu z 4 października 2017 r., I SA/Wr 699/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2018 r., II FSK 2307/18, wyrok WSA w Krakowie z 8 maja 2019 r., I SA/Kr 116/19 oraz I SA/Kr 117/19, wyrok WSA w Olsztynie z 21 kwietnia 2021 r., I SA/OI 114/21; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 17 czerwca 2021 r., I SA/Go 103/21; wyrok WSA w Olsztynie z 4 listopada 2021 r., I SA/OI 615/21; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2021 r., III FSK 211/21; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 16 grudnia 2021 r., I SA/Go 350/21 raz wyrok WSA w Olsztynie z 21 grudnia 2021 r., I SA/OI 673/21. Spółka podniosła, że powyższa wadliwość aktu prawa miejscowego w zakresie brzmienia § 5 uchwały LI/1497/2013 rzutuje na konieczność stwierdzenia ze skutkiem ex tunc nieważności kwestionowanych (niezgodnych z prawem) regulacji uchwały wobec ich ewidentnej kolizji z ustawą, co wynika z fundamentalnej zasady hierarchiczności źródeł prawa (art. 87 ust. 1 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej; Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej Konstytucja RP). Skarżąca także wskazała, że Rada w późniejszym okresie zweryfikowała swoje pierwotne stanowisko i mimo zasadniczo niezmienionych regulacji ustawowych, w kolejnej, analogicznej przedmiotowo uchwale nr XXIV/671/2019 z 12 grudnia 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik i worek o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 15291) odstąpiła od poprzednio stosowanej stawki za każde opróżnienie pojemnika i dostosowując się do regulacji ustawowych, w § 3 ustaliła dla nieruchomości (na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne), po prostu stawki opłat za pojemnik o określonej pojemności. Spółka przytoczyła także uzasadnienie dla wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały LI/1497/2013. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej odrzucenie, bądź oddalenie w całości. Rada podniosła, że spółka w okresie obowiązywania uchwały LI/1497/2013 nie wnosiła skargi do WSA w Warszawie na rzeczony akt prawa miejscowego. Żądanie odrzucenia skargi organ uzasadnił tym, że prawomocnym wyrokiem z 12 listopada 2013 r. WSA w Warszawie oddalił skargę na uchwałę nr LI/1497/2013 Rady m.st. Warszawy z7 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności, w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1445/13. A zatem, jeżeli o legalności aktu prawa miejscowego orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, to sąd ten orzekając później, ze skargi innego podmiotu, jest związany dokonanymi wcześniej ocenami wyroku oddalającego skargę na ten akt, które odnoszą się do ustaleń dotyczących praw i obowiązków ogółu jego adresatów, a kolejną skargę może rozpoznać w granicach, w jakich nie była rozpoznana wcześniej, to jest naruszenia indywidualnego interesu skarżącego. Ponadto, w ocenie Rady, skarżąca nie wykazała w jaki sposób uchwała nr LI/1497/2013 po ponad 12 latach od jej podjęcia, a także po 10 latach od końca jej obowiązywania, narusza jej indywidualny interes. 28 sierpnia 2025 r. wpłynęło do Rady m.st. Warszawy pismo spółki, wzywające organ stanowiący do usunięcia naruszenia prawa, tj. § 5 zaskarżonej uchwały, z powołaniem się na podstawę prawną art. 52 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, z późn. zm., dalej p.p.s.a.) w brzmieniu przed zmianą wynikającą z ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) oraz art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465, z późn. zm., dalej u.s.g.). Skarżąca w wezwaniu określiła, że § 5 zaskarżonej uchwały pozostaje w sprzeczności z art. 6j ust. 3 u.c.p.g., nie określiła jednak przy tym w wezwaniu, w jaki sposób został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie, a jest to, dla wezwania z formalnoprawnego punktu widzenia istotna okoliczność, o której stanowił art. 101 ust. 1 u.s.g., w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2017 r. Data podjęcia uchwały wskazuje bowiem, w jakim brzmieniu mogą być stosowane przepisy p.p.s.a. oraz u.s.g. (art. 101 ust. 1). Skoro w przedmiotowej sprawie uchwała została podjęta przez Radę 7 marca 2013 r., to w sprawie zastosowanie będą miały przepisy w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej (tak m.in. wyrok NSA z 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1624/18). Skoro zaś w sprawie zastosowanie mają przepisy w brzmieniu przed 1 czerwca 2017 r., to skuteczne złożenie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy powinno być poprzedzone wezwaniem, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Tymczasem pełnomocnik spółki jako podstawę prawną wezwania wskazał art. 52 § 4 p.p.s.a. Niemniej jednak, w ocenie Rady, przedmiotowe wezwanie powinno być oceniane pod kątem spełnienia wymogów określonych w art. 101 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia jest formalnym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę rady gminy i oznacza, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia, a wezwanie ma być bezskuteczne, co oznacza zarówno brak odpowiedzi, jak i odmowę uwzględnienia wezwania. Rada argumentowała, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone 28 sierpnia 2025 r. a skarga na uchwałę wniesiona została do organu 8 września 2025 r. Organ nie mógł więc udzielić stosownej odpowiedzi na wezwanie. Z tego względu wniesienie skargi na uchwałę należałoby uznać za przedwczesne. Organ podniósł, że z mocy art. 101 ust. 1 u.s.g. jednym z elementów wezwania winno być wskazanie przez stronę, w czym wyraża się naruszenie przez uchwałę jej interesu prawnego bądź uprawnienia. Tymczasem w piśmie z 28 sierpnia 2025 r. wzywającym do usunięcia naruszenia prawa skarżąca nie wskazała, w czym upatruje naruszenia przez uchwałę nr LI/1497/2013 jej interesu prawnego lub uprawnienia. Spółka - jako właściciel nieruchomości niezamieszkanej, i tym samym jako adresat uchwały, nie podała żadnych okoliczności świadczących o tym, że kwestionowany przez nią § 5 uchwały narusza jej - jako właściciela nieruchomości niezamieszkanej - interes prawny. Zdaniem Rady, skarżąca interes prawny upatruje poprzez kontekst interesu faktycznego, ale wyłącznie w kontekście wysokości opłaty, jaka została określona za okres styczeń 2015 – luty 2020 r. w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i jaka podlega egzekucji. Nie wskazuje natomiast, w jaki sposób uchwała narusza jej interes prawny. Znamienne, że spółka wskazuje, iż uchylenie § 5 uchwały będzie stanowiło podstawę do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, która określiła skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2015 r. do lutego 2020 r. Spółka zatem chce uniknąć wyegzekwowania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za ww. okres i wzruszyć ostateczną decyzję organu podatkowego. Sama skarżąca jako właściciel nieruchomości niezamieszkanej, poza kontestowaniem sprzeczności skarżonego przepisu uchwały z art. 6j ust. 3 u.c.p.g., nie uzasadnia, w jaki sposób zaskarżona regulacja aktu prawa miejscowego wywarła wpływ na jej sferę praw bądź obowiązków, w kontekście statusu właściciela nieruchomości niezamieszkanej. Uzasadniając podstawy do oddalenia skargi, Rada natomiast zakwestionowała zasadność zarzutu przekroczenia upoważnienia ustawowego określonego w art. 6j ust. 3 i art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Treść zapisu § 5 uchwały w istocie miała odzwierciedlać stawkę za masę odpadów komunalnych powstałych i odebranych przez gminę wg danych wskazanych w deklaracji podatnika, który zawartość odpadów w skali jednego miesiąca oblicza przez pryzmat częstotliwości odbierania tych odpadów. I co się z tym wiąże - wg harmonogramu odbioru odpadów z nieruchomości, ustalonego przez operatora publicznego na podstawie częstotliwości odbioru odpadów komunalnych, określonej w odrębnej uchwale rady gminy (upoważnienie ustawowe: art. 6r ust. 3 u.c.p.g.). Dojazd operatora publicznego po odbiór poszczególnych frakcji odpadów komunalnych jest często kilkukrotny w skali miesiąca. Powyższe wynika zarówno z regulacji ustawowej (art. 6r ust. 2b), a także z regulacji aktu prawa miejscowego, określającego częstotliwość odbioru danej frakcji odpadów komunalnych z danej zabudowy nieruchomości. Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi mają pokryć koszty funkcjonowania systemu gospodarowania, w tym koszty odbioru i zagospodarowania (art. 6r ust. 2). A zatem - winny tak być te stawki opłaty skalkulowane, aby mogły zapewnić bilansowanie się kosztów z dochodem budżetu gminy, wynikającym z uiszczanych opłat. Wprawdzie ustawodawca w normatywnej treści art. 6j ust. 3 u.c.p.g. nie wprowadził miernika związanego wprost z częstotliwością odbioru odpadów komunalnych, ale regulacja wyraźnie określała, że odpady powstają na nieruchomości; opłata natomiast wiąże się ściśle z jednym miesiącem (art. 6i ust. 1 pkt 2). Innymi słowy, odbieranie odpadów komunalnych ma ścisły związek z powstaniem tych odpadów w skali miesiąca, podzielonego cyklicznie na poszczególne tury odbierania, w zależności od rodzaju odpadów komunalnych. Jest oczywiste, że odpady biodegradowalne i odpady zmieszane muszą być odbierane częściej ze względu na bezpieczeństwo zdrowia. Rada argumentowała, że zwrot "deklarowana liczba opróżnień pojemnika w miesiącu" w deklaracji D-N, (pole D.2 poz. 41 we wzorze deklaracji DN załączonej do uchwały nr LI/1498/2013 oznaczał określenie przez podatnika faktycznej ilości odpadów w skali jednego miesiąca i dopasowanie do częstotliwości odbioru odpadów komunalnych. Innymi słowy - wyraz "opróżnienia", i odpowiadające mu w deklaracji pole do wypełnienia, należało traktować jako wielkość matematyczną (cyfrę/liczbę) do samodzielnego wpisania przez właściciela nieruchomości niezamieszkanej (podatnika) - równoważną zapotrzebowaniu właściciela nieruchomości na liczbę pojemników o danej pojemności w skali jednego miesiąca. Ponadto, zdaniem Rady, nie sposób też nie zauważyć zależności pomiędzy liczbą pojemników, a ich rozmieszczeniem na terenie danej nieruchomości niezamieszkanej. Częstokroć niewielka przestrzeń w pobliżu budynku, lub wygospodarowane miejsca na ustawienie pojemników wewnątrz budynku, nie pozwalają na ustawienie dużego kontenera, bądź wielości pojemników o różnej pojemności (i tym samym - odpowiednio ich wielkości). Innymi słowy, interpretacja art. 6j ust. 3 u.c.p.g. w kierunku funkcjonalnym (spójności tego przepisu z innymi regulacjami u.c.p.g.) doprowadziła do przekonania, że unormowanie przepisu art. 6j ust. 3, miało w istocie odwzorować powstające w skali miesiąca odpady komunalne i integralnie powiązane - z powstałymi odpadami - ich odbieranie. Zatem podniesiony przez spółkę zarzut o niezgodności przepisu § 5 uchwały z komentowanym przepisem jest niezasadny. Powyższa interpretacja wprost znalazła swoje odzwierciedlenie w przepisie art. 6j ust. 3 u.c.p.g. w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 1648). Ustawodawca uzupełnił ww. przepis o zdanie drugie w brzmieniu: "Przez zadeklarowaną liczbę pojemników lub worków rozumie się iloczyn liczby pojemników lub worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz liczby ich opróżnień lub odbiorów wynikającej z częstotliwości odbioru odpadów komunalnych określonych na podstawie art. 6r ust. 3 i 3b albo harmonogramu odbioru odpadów komunalnych dla danej nieruchomości". Podsumowując Rada uznała, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały, która odpowiada prawu. Skarżąca żąda uchylenia uchwały, aby wzruszyć ostateczną decyzję SKO, które określiło jej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2015 r. do lutego 2020 r. w wysokości 10.710 zł miesięcznie. Takie działanie zmierza do próby uwolnienia się od skutków ostatecznej decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje, m.in., orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. W świetle art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie, że dany akt istotnie narusza prawo skutkuje jego nieważnością orzekaną przez sąd administracyjny w wyroku. Chodzi w tym przypadku o sankcję nieważności uchwały rady gminy rozumianą w sposób zgodny z jurysdykcyjnie i doktrynalnie przyjmowaną koncepcją "nieważności aktu" jako stwierdzenia, że akt ten zostaje zniesiony, nie wywołując skutków prawnych od momentu jego wydania. Orzeczenie sądu stwierdzające nieważność ma tym samym charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego wywołującego skutek ex tunc. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że na rozprawie 22 kwietnia 2026 r. skarżąca poinformowała, że O. sp. z o. o. z siedzibą w W. stała się następcą prawnym T. sp. o. o. z siedzibą w W. w wyniku przejęcia z 1 kwietnia 2026 r., na dowód czego złożyła stosowne dokumenty, w tym odpis z KRS, a także pełnomocnictwo do działania w imieniu następcy prawnego (k.89-102). Należy także wskazać dla porządku, że 7 marca 2013 r. Rada m.st. Warszawy podjęła uchwałę w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. (Dz. Urz. Woj. Maz. 15 marca 2013 r., poz. 3185), na mocy której dokonała wyboru metod ustalenia stawek opłaty oraz ustaliła wysokość tych stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie z przepisami ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (źródłem prawa ustawy w obowiązującym stanie prawnym na dzień podejmowania uchwały był Dz. U. z 2012 r., poz. 391 i 951 oraz z 2013 r. poz. 21 i 228). Powyższa uchwała (zaskarżona w tej sprawie przez spółkę), została zmieniona uchwałą Nr LVIII/1623/2013 Rady m.st. Warszawy z 12 czerwca 2013 r. zmieniającą uchwałę w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. z 13 czerwca 2013 r., poz. 6616). Następnie 12 lutego 2015 r. Rada m.st. Warszawy podjęła uchwałę nr V/85/2015 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 13 lutego 2015 r., poz. 1277) W niniejszej sprawie spółka zaskarżyła uchwałę nr LI/1497/2013 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 7 marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2013 r. poz. 3185) w zakresie § 5, zarzucając niezgodność tej regulacji z: a) art. 6j ust. 3 u.c.p.g. (Dz. U. z 2012 r. poz. 391, z późn. zm.), tj. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, które nie przewidywało możliwości uzależniania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości niezamieszkałych od częstotliwości (liczby) opróżnień pojemników, b) art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. (Dz. U. z 2012 r. poz. 391, z późn. zm.), tj. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, poprzez przekroczenie przez Radę m.st. Warszawy upoważnienia ustawowego i ustalenie stawki opłaty za każde opróżnienie pojemnika w miejsce "stawki opłaty za pojemnik" o którym mowa w tym przepisie. Zakwestionowany § 5 zaskarżonej uchwały Rady m.st. Warszawy brzmiał: 5. Dla nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, ustala się następujące stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi: 1) w przypadku, gdy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości: a) 19 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 120 litrów, b) 23 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 240 litrów, c) 46 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 660 litrów, d) 49 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 770 litrów, e) 55 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 1100 litrów, f) 190 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 3500 litrów, powiększone o 50 zł za każde kolejne rozpoczęte 1000 litrów pojemności pojemnika; 2) w przypadku, gdy odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny w wysokości: a) 27 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 120 litrów, b) 32 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 240 litrów, c) 64 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 660 litrów, d) 69 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 770 litrów, e) 77 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 1100 litrów, f) 266 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 3500 litrów, powiększone o 70 zł za każde kolejne rozpoczęte 1000 litrów pojemności pojemnika. Przede wszystkim w sprawie brak było podstaw do odrzucenia skargi. Po pierwsze, w sprawie należało przyjąć, że skarżąca nie była zobowiązana aby wstrzymać się z wniesieniem skargi do sądu, do czasu upływu terminu na udzielenie odpowiedzi przez organ na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przypomnieć należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone 28 sierpnia 2025 r., a skarga na uchwałę wpłynęła do Biura Rady m.st. Warszawy 8 września 2025 r. Niewątpliwie w analizowanej sprawie uprzednie złożenie takiego wezwania było niezbędne do skutecznego złożenia skargi do sądu, bowiem uchwała nr LI/1497/2013 została podjęta przez Radę m.st. Warszawy 7 marca 2013 r. Natomiast 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Artykuł 9 tej ustawy wskazuje, jakie przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., p.p.s.a.) ulegają zmianie w chwili wejścia w życie ustawy z 7 kwietnia 2017 r. Do przepisów tych należał art. 53 p.p.s.a, w którym określono terminy wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz czynności, bez dokonania których wniesiona skarga nie będzie skuteczna. W przepisie przejściowym art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej wskazano, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (p.p.s.a.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (dot. ustawy o samorządzie gminnym, gdzie w art. 101 ustawodawca zrezygnował z obowiązku uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Wobec powyższego, skoro uchwała nr LI/1497/2013 została podjęta przez Radę m.st. Warszawy 7 marca 2013 roku, to nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy u.s.g. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej (tak m.in. wyrok NSA z 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1624/18). W konsekwencji, wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy powinno być poprzedzone wezwaniem, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. (w brzmieniu adekwatnym do niniejszej sprawy). Zgodnie z powyższym przepisem, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Należy podkreślić, że kwestia braku obowiązku po stronie podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego do oczekiwania na reakcję organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została jednoznacznie rozstrzygnięta w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07. NSA stwierdził mianowicie, że, po pierwsze - przepis art. 53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.); po drugie - skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu do załatwienia wezwania (art. 35 § 3 K.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że analiza art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 35 k.p.a. nie daje podstaw do wnioskowania, że po stronie organu powstaje uprawnienie do załatwiania wezwania do usunięcia naruszenia w terminie dwóch miesięcy od dnia wniesienia wezwania oraz że tego rodzaju uprawnienie organu gminy jest przeszkodą do wniesienia skargi przed załatwieniem wezwania przez organ gminy. Ustawa o samorządzie gminnym w żaden sposób nie wiąże wniesienia skargi z terminem do załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, co można rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. O bezskuteczności tego wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu. W normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie, a następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, zaczyna biec termin 30 dni do wniesienia skargi obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi. Dodatkowe zagadnienie objęte wnioskiem Prezesa NSA dotyczy sytuacji, gdy skarżący po wezwaniu organu gminy do usunięcia naruszenia, nie wyczekuje na odpowiedź organu na wezwanie i wnosi skargę. W takiej sytuacji także można mówić, iż wezwanie było bezskuteczne, jeżeli okaże się, że właściwy organ gminy nie uwzględnił tego wezwania. Nawet, jeżeli w dniu wnoszenia skargi, nie była rozstrzygnięta kwestia, czy wezwanie zostanie, czy nie zostanie uwzględnione, to jeżeli w ostatecznym rezultacie wezwanie to nie zostało uwzględnione, skarga jest wniesiona z dopełnieniem warunku w postaci bezskuteczności wezwania. Po przekazaniu do sądu skargi wniesionej po wezwaniu organu, ale przed udzieleniem odpowiedzi przez organ, jeżeli późniejsza odpowiedź organu jest negatywna, sąd rozpoznaje skargę, która spełnia wymagania zarówno co do terminu jej wniesienia (nie jest skargą wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia), jak i co do bezskuteczności wezwania do usunięcia naruszenia. Wydaje się to jeszcze bardziej oczywiste w sytuacji, gdy skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia i wkrótce potem wniósł skargę, a organ w ogóle nie udzielił odpowiedzi na wezwanie i przekazał skargę do sądu z odpowiedzią na skargę, w której nie podziela zarzutów skarżącego. Odrzucenie w takiej sytuacji skargi jako niedopuszczalnej (przedwczesnej), ponieważ nie została wniesiona po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia nie ma oparcia w przepisach p.p.s.a. i ustawy o samorządzie gminnym. Bezskuteczność wezwania do usunięcia naruszenia jako wymóg (warunek) wniesienia skargi jest spełniony zarówno wówczas, gdy przed wniesieniem skargi organ udzielił skarżącemu odpowiedzi negatywnej, jak i wówczas, gdy taka negatywna odpowiedź została doręczona skarżącemu później, po wniesieniu skargi albo gdy organ w ogóle nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Przedstawione rozważanie prowadzą do wniosku, że jakkolwiek warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, wnoszonej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., jest bezskuteczność wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, to jednak skarga wniesiona przed udzieleniem przez organ odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania, jest skargą wniesioną po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, jeżeli organ nie uwzględnił wezwania, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Sąd nie podzielił także zastrzeżeń organu, co do treści samego wezwania. W aktach sprawy znajduje się poświadczona za zgodność kopia owego wezwania, z którego wynika, że skarżąca w sposób jednoznaczny i niebudzący żadnych wątpliwości wskazała, w jakim zakresie i z jakiego powodu § 5 uchwały nr LI/1497/2013 z 7 marca 2013 r. pozostaje w jej ocenie w sprzeczności z aktem wyższego rzędu tj. art. 6j ust. 3 i art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Skarżąca wskazała, że Rada m.st. Warszawy ustaliła stawki opłaty za każde opróżnienie pojemnika, mimo że ustawowo była upoważniona jedynie do ustalenia "stawki opłaty za pojemnik". Jednocześnie spółka wskazała, że po jej stronie wystąpiło naruszenie indywidualnego interesu prawnego, gdyż pozostaje ona właścicielem nieruchomości niezamieszkałej przy [...] w W., względem której wydane zostały decyzje administracyjne: Prezydenta W. z [...] grudnia 2018 r. (znak: [...]) oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] września 2024 r. [...] mocą których - m.in. wprost na podstawie § 5 ust. 1 lit. d i e uchwały nr LI/1497/2013 z 7 marca 2013 r. - ostatecznie określono spółce wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres styczeń 2015 r. - luty 2020 r. w wysokości 10.710 zł miesięcznie, co wiązało się z realnym uszczerbkiem majątkowym spółki w związku z koniecznością poniesienia (z odsetkami) zaległych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za kilka lat wstecz (wezwanie, dowód k. 8 akt sadowych). W konsekwencji należało przyjąć w sprawie, że - wbrew stanowisku organu - wezwanie to jest w pełni prawidłowe i spełnia wymóg z art. 101 ust. 1 u.s.g. Kolejno należy podnieść, że powołany przez organ wyrok WSA w Warszawie z 12 listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1445/13, nie stanowił przeszkody do merytorycznego rozstrzygnięcia w tej sprawie. WSA w Warszawie bowiem nie badał w powyższej sprawie zgodności z prawem zapisów objętych skargą w tej sprawie, tj. postanowienia uchwały z §5 nie były przedmiotem analizy. Skarżący co prawda wskazał, że kwestionuje wszystkie ustalenia zawarte w uchwale, niemniej z treści skargi i analizy uzasadnienia sądu wynika jednoznacznie, że argumentacja skarżącego dotyczyła w istocie możliwości zróżnicowania przez Radę w zaskarżonej uchwale opłat ustalonych dla nieruchomości zamieszkałych zabudowanych budynkami wielolokalowymi oraz jednorodzinnymi. Niniejsza sprawa natomiast dotyczy regulacji zawartej w §5, a dotyczącej nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Regulacja ta w żadnej mierze nie była przedmiotem badania przez sąd w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1445/13. Sąd nie podzielił także stanowiska organu, jakoby skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego przez zaskarżony zapis uchwały. Niewątpliwie podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Jest zatem zobowiązany udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę materialnoprawną. Ustalenie interesu prawnego konkretnego podmiotu nie odbywa się wyłącznie na poziomie normatywnym, lecz wymaga skonfrontowania treści normy prawnej z określonym stanem faktycznym. Skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. może zatem wieść ten kto wykaże, że jego interes znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i został naruszony kwestionowaną uchwałą rady gminy. Naruszenie interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., musi mieć też charakter realny, co oznacza, że zaskarżona uchwała (jej regulacja) musiałaby wprost i bezpośrednio oddziaływać na prawo (uprawnienie) wnoszącego skargę, poprzez pozbawienie lub ograniczenie go w wykonywaniu tego prawa. Wobec spółki prowadzone było bowiem postępowanie administracyjne w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości niezamieszkałej przy [...] w W.. W wyniku powyższego, finalnie wydane zostały decyzje administracyjne: Prezydenta W. z [...] grudnia 2018 r. (znak: [...]) oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] września 2024 r. [...] mocą których - m.in. w oparciu o stawki określone w § 5 skarżonej uchwały- ostatecznie określono T. Sp. z o.o. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres styczeń 2015 r. - luty 2020 r. w wysokości 10.710 zł miesięcznie, przy czym kwestionowane regulacje skarżonej uchwały bezspornie stanowiły podstawę jej wymierzenia co najmniej za miesiące styczeń - luty 2015 r. Wbrew stanowisku organu, powołanie się przez skarżącą na wydane wobec niej ostateczne decyzje administracyjne, na podstawie których prowadzona była wobec skarżącej egzekucja, to jednoznaczne przejawy władztwa administracyjnego Państwa, którego realizacja ingeruje w interes prawny skarżącej spółki, a nie interes faktyczny. Zaskarżony przepis uchwały stanowił zatem podstawę do ukształtowania sytuacji prawnej spółki, a w jej przekonaniu, z uwagi na wadliwość tegoż przepisu, doszło do ukształtowania tej sytuacji prawnej w sposób błędny, ingerujący w sferę jej materialnoprawnych uprawnień, w tym w jej prawo własności. Taka argumentacja jednoznacznie potwierdza istnienie po stronie skarżącej interesu prawnego w zaskarżeniu § 5 uchwały. Sąd nie dopatrzył się także przeszkód do rozpatrzenia sprawy i stwierdzenia nieważności kwestionowanego przepisu w tym, że uchwała, w której znajduje się ów przepis, została od 28 lutego 2015 r. zastąpiona kolejną uchwałą nr V/85/2015 Rady m. st. Warszawy (w przedmiocie nieważności tej uchwały zapadł zresztą już wyrok WSA w Warszawie z 6 lutego 2026 r., w sprawie III SA/Wa 2145/25), a następnie ta ostatnia uchwała została zastąpiona od 1 marca 2020 r. zastąpiona uchwałą nr XX1V/691/2O19 Rady m.st. Warszawy z 12 grudnia 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik i worek o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 15291). Odnośnie do możliwości zaskarżenia uchwały, która została uchylona na skutek podjęcia nowej uchwały przez organ uchwałodawczy, w orzecznictwie zwraca się uwagę, że od momentu podjęcia przez Trybunał Konstytucyjny uchwały z 14 września 1994 r., sygn. akt W 5/04 (OTK 1994/2/44), w której dokonano wykładni przepisów ustawy o samorządzie gminnym, w szczególności art. 101 ust. 1, utrwaliła się linia orzecznicza sądów administracyjnych, w myśl której uchylenie lub zmiana uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na tę uchwałę. W uzasadnieniu tej uchwały Trybunał Konstytucyjny, rozważając relacje między uchyleniem przepisu a utratą jego mocy obowiązującej stwierdził, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeżeli można go stosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Utrata mocy obowiązującej przepisu prawa następuje w sytuacji, gdy nie może być on zastosowany (...). Uchylenie przepisu nie zawsze jest równoznaczne z utratą przez ten przepis w całości mocy obowiązującej. (...)". Podobnie w uchwale z 14 lutego 1994 r., sygn. akt K 10/93 (OTK 1994/1/7), Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeżeli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości" (także postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 27 marca 1996 r., sygn. akt U 7/95, OTK 1996/2/11; 24 września 1996 r., sygn. akt K 13/95, OTK 1996/4/34, wyrok TK z 10 grudnia 2002 r., sygn. akt P 6/02, OTK-A 2002/7/91). Jeżeli uchwała stanowiąca akt prawa miejscowego nie przestała, mimo jej uchylenia lub zmiany, kształtować stosunków prawnych, bądź wywołała trwające nadal skutki prawne albo może znaleźć nadal zastosowanie po utracie przez nią mocy obowiązującej, to jej zaskarżenie do sądu jest dopuszczalne, a prowadzone postępowanie nie jest bezprzedmiotowe. Innymi słowy, jeżeli nadal możliwe jest zastosowanie uchylonego przepisu do jakiejkolwiek sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości, to przepis taki nie utracił mocy obowiązującej i nie ma podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Kryterium istotnym w takich przypadkach jest zatem to, czy kontrola taka jest wymagana ze względu na skutki wywołane aktem lub mogące powstać w przyszłości, w związku z możliwością jego zastosowania (por. np. wyrok NSA z 22 września 2020 r., sygn. akt I OSK 435/20, wyrok WSA w Rzeszowie z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1458/22, postanowienie WSA w Gdańsku z 21 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 560/16). Skoro na podstawie kwestionowanego przepisu uchwały ustalono skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami i prowadzona jest wobec niej egzekucja, to uchwała ta wywołała trwające nadal skutki prawne. Z tego względu niewątpliwie istnieje związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącej a kwestionowaną uchwałą. W konsekwencji sąd stwierdził, że skarżąca wykazała - stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. - iż zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny. Przechodząc do meritum sporu wskazać należy, że zgodnie z art. 6j ust. 3 u.c.p.g. (w brzmieniu adekwatnym do niniejszej sprawy) w przypadku nieruchomości niezamieszkałych, na których wytwarzane są odpady, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na tej nieruchomości oraz stawki za pojemnik. Ustawodawca określił w tym przepisie sposób ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z nieruchomości, które nie są zamieszkałe, jako iloczyn wyłącznie dwóch czynników: liczby pojemników oraz stawki za pojemnik o określonej pojemności, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Od 23 września 2021 r. przepis ten otrzymał brzmienie: w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. Przez zadeklarowaną liczbę pojemników lub worków rozumie się iloczyn liczby pojemników lub worków przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz liczby ich opróżnień lub odbiorów wynikającej z częstotliwości odbioru odpadów komunalnych określonych na podstawie art. 6r ust. 3 i 3b albo harmonogramu odbioru odpadów komunalnych dla danej nieruchomości. Podkreślenia wymaga, że - wbrew temu co twierdzi organ – powyższa zmiana przepisu we wrześniu 2021 r. miała charakter prawotwórczy, bowiem wprowadzono do metody obliczania opłaty dodatkową zmienną w postaci opróżnień pojemników. Natomiast przed tą zmianą w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, opłata za gospodarowanie tymi odpadami, zgodnie z art. 6j ust. 3 u.c.p.g., stanowiła iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników oraz stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Wprowadzenie w uchwale dodatkowego parametru - częstotliwości odbioru odpadów w miesiącu, czy też precyzyjniej, wprowadzenie opłaty za opróżnienie pojemnika - stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego do kreowania aktu podustawowego w formie aktu prawa miejscowego. Postanowienie uchwały wydanej na podstawie art. 6k ust. 1 u.c.p.g. w stanie prawnym obowiązującym do 22 września 2021 r. uzależniające opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi od liczby pojemników z odpadami powstałymi na danej nieruchomości oraz od stawki opłaty za każde opróżnienie jednego pojemnika, a nie jak wynika z ustawy, od zadeklarowanej liczby pojemników oraz stawki opłaty za pojemnik o danej pojemności, pozostaje zatem w sprzeczności z art. 6j ust. 3 u.c.p.g. Potwierdza to także jednoznacznie orzecznictwo sądów administracyjnych szeroko przytoczone przez skarżącą w skardze, a wymienione powyżej. Nadmienić należy, że argumenty Rady dotyczące jej przekonania, że uwzględnienie ilości opróżnień pojemników (poprzez ustalenie stawki opłaty za jednorazowe opróżnienie) w określaniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami gwarantowało najbardziej adekwatny sposób do rzeczywiście wytwarzanych na nieruchomości odpadów, nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ wydający akt prawa miejscowego poruszać się może wyłącznie w graniach wyznaczonych przez ustawodawcę, choćby granice te były w przekonaniu organu niewłaściwe. Tym samym jednocześnie sąd orzekający w tej sprawie w całości podzielił stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z 6 lutego 2026 r., III SA/Wa 2145/25, którym stwierdzono nieważność uchwały z 12 lutego 2015 r. nr V/85/2015, w części regulującej tożsamą kwestię, co analizowana w niniejszej sprawie; a także wyrażone w wyroku z 22 kwietnia 2026 r., III SA/Wa 2252/25, którym stwierdzono nieważność uchwały zmienionej z 12 czerwca 2013 r. nr LVIII/1623/2013, w części regulującej tożsamą kwestię, co analizowana w niniejszej sprawie. Mając na uwadze wszystkie powyższej przedstawione argumenty, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 10 października 2025
- Hasła tematyczne
- Gospodarka komunalna
- Skarżony organ
- Rada Miasta
- Sędziowie
- Agnieszka Baran Ewa Izabela Fiedorowicz /sprawozdawca/ Matylda Arnold-Rogiewicz /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 147 § 1; art. 200; art. 205 §1 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
art. 103 § 3 · Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Wa 2252/25 · 22 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 22 kwietnia 2026 r., III SA/Wa 2252/25 – podatek od czynności cywilnoprawnych
Sygnatura: III FZ 216/26 · 17 kwietnia 2026
Postanowienie NSA z 17 kwietnia 2026 r., III FZ 216/26 – podatek od czynności cywilnoprawnych
Sygnatura: I SA/Łd 22/26 · 4 marca 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 4 marca 2026 r., I SA/Łd 22/26 – podatek od czynności cywilnoprawnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny