III SA/Wa 2221/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi PUH P. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia[...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę

Zaskarżonym do sądu postanowieniem z [...] maja 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DUKS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] lutego 2016 r., którym uznano zarzuty wniesione przez PUH P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca") na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619), dalej "u.p.e.a.", za nieuzasadnione. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej "organ egzekucyjny") wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej na podstawie własnego tytułu wykonawczego z 2 grudnia 2015 r. nr [...], obejmującego podatek od towarów i usług za marzec 2011 r., w kwocie należności głównej 526 889,00 zł. Podstawę prawną przedmiotowego tytułu stanowiła ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 3 grudnia 2015 r. podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w D. S.A. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 8 grudnia 2015 r., zaś Skarżącej w tym samym dniu wraz z odpisem tytułu wykonawczego. W odpowiedzi dłużnik zajętej wierzytelności pismem z 14 grudnia 2015 r. poinformował, że nie prowadzi rachunku na rzecz Skarżącej. Pismem z 10 grudnia 2015 r. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wniosła zarzuty dotyczące prowadzonej egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu wskazano, że zostały złożone wnioski, o których mowa w art. 61 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...], więc zdaniem Skarżącej należało zawiesić postępowanie w przedmiocie złożonych zarzutów do czasu rozpatrzenia ww. wniosków o wstrzymanie wykonalności. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. wydanym na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 i art. 35 § 1 u.p.e.a. zawiesił postępowanie egzekucyjne. W dniu [...] lutego 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wydał postanowienie, w którym uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że powstanie zaległości podatkowej powoduje obowiązek wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a tego stanu rzeczy nie podważa złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia będącego podstawą prowadzenia egzekucji. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2016 r. organ egzekucyjny podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu powołał się na okoliczność uznania zarzutów za nieuzasadnione oraz złożenia przez wierzyciela w dniu 12 stycznia 2016 r. wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. W dniu 8 marca 2016 r. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła zażalenie na postanowienie w sprawie zarzutów z 1 lutego 2016 r. W uzasadnieniu Skarżąca powołał się na okoliczność złożenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia będącego podstawą prowadzenia egzekucji. Podkreśliła, że spełniła się przesłanka o której mowa w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., bowiem postanowieniem z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3580/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. Pismem datowanym na dzień 15 lutego 2016 r. zatytułowanym "Skarga", Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, działając na podstawie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej "k.p.a.", wniosła skargę na działanie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w związku z postanowieniem z dnia 4 lutego 2016 r. w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu przedmiotowej skargi powołano tożsame argumenty i okoliczności co w ww. zażaleniu. Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. DUKS, po rozpatrzeniu pisma z 15 lutego 2015 r. zatytułowanego "Skarga" oraz wniesionego zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w związku z tym, że podstawę wniesionego pisma z dnia 15 lutego 2016 r. zatytułowanego "Skarga", stanowiły tożsame argumenty i okoliczności co w ww. zażaleniu wskazujące na potrzebę wstrzymania egzekucji z uwagi na złożenie wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji będącej podstawą prawną egzekwowanego obowiązku, a ustawodawca przyjął zasadę pierwszeństwa postępowania jurysdykcyjnego przed postępowaniem skargowym, nie wszczyna się osobnego postępowania w sprawie skargi. W przeciwnym wypadku organ nadzoru byłby zmuszony do prowadzenia dwóch konkurencyjnych postępowań w przedmiocie tych samych zarzutów. Odnosząc się do treści zażalenia DUKS wskazał, że decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Decyzja ostateczna stanowi więc podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wniesienie skargi, a także jednoczesne lub późniejsze złożenie na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie powoduje wstrzymania z mocy prawa wykonania danego rozstrzygnięcia. Dopiero wydanie stosownego postanowienia powoduje, że toczące się postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie wstrzymania wykonania decyzji, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Mając na uwadze powyższe DUKS uznał za niezasadny zarzut oparty na art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wskazujący na brak wymagalności obowiązku z uwagi na złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., podnosząc, że w związku ze złożeniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosku o wstrzymanie wykonalności orzeczenia stanowiącego podstawę prowadzenia egzekucji należało wstrzymać egzekucję do czasu jego rozpoznania. Ponadto Skarżąca wskazała, że postanowieniem z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3580/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę DUKS podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrolę tę inicjuje skutecznie wniesiona skarga. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawowym środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego są właśnie zarzuty z art. 33 u.p.e.a., które wnosi się do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem prawnym ochrony zobowiązanego przed naruszeniem podstawowych zasad tego postępowania, jak również przed niedopuszczalną egzekucją. Uregulowany w art. 33 u.p.e.a., środek prawny ma na celu weryfikację prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca zgłosiła zarzut, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., którego podstawą może być odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że w związku ze złożeniem na podstawie art. 61 2 i 3 p.p.s.a. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosku o wstrzymanie wykonalności orzeczenia stanowiącego podstawę prowadzenia egzekucji należało wstrzymać egzekucję do czasu jego rozpoznania. Ponadto Skarżąca wskazała, że postanowieniem z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3580/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie orzeczenia będącego podstawą prowadzenia egzekucji. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Jak podkreśla się w ugruntowanym orzecznictwie sądowym, przepis ten "nie pozostawia organowi wyboru, nakładając na niego prawny obowiązek podjęcia odpowiednich kroków w celu wszczęcia egzekucji w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Niewykonanie wymagalnego obowiązku nakłada zatem na wierzyciela obowiązek zainicjowania działań zmierzających do jego wyegzekwowania. Podkreślić także należy, iż "zastosowany w art. 6 § 1 u.p.e.a. zwrot "powinien" oznacza "ma obowiązek", a "uchylanie się od wykonania obowiązku", to niepodjęcie przez zobowiązanego działań zmierzających do jego wykonania. W przypadku obowiązku o charakterze pieniężnym - niewywiązanie się z niego w terminie płatności" (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1957/10, LEX nr 745716). W konsekwencji, wierzyciel, który często jest także organem egzekucyjnym, nie ma swobody co do prowadzenia egzekucji. Obowiązkiem wierzyciela jest wystawienie tytułu wykonawczego, a organu egzekucyjnego przymusowe wykonanie obowiązku administracyjnoprawnego. Rozpoznając skargę na postanowienie organu, w którym rozpoznano zarzut oparty na art. 33 pkt 2 u.p.e.a., należy co do zasady brać pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, z której wynika obowiązek, nie stanowi podstawy do wstrzymania czy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a tym samym brak jest podstaw do zaniechania prowadzenia tego postępowania. Innymi słowy, nie stanowi przesłanki wstrzymania czy też zawieszenia postępowania egzekucyjnego toczące się postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji. (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., I FSK 675/09, LEX nr 658093, POP 2010/6/590) Mając na uwadze powyższe uznać należało, że organ mógł prowadzić postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego wykonania decyzji będącej podstawą prowadzenia egzekucji przed prawomocnym załatwieniem sprawy z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, o którym mowa w art. 561 § 2 i 3 p.p.s.a. Dopiero wydanie postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania jest podstawą do tego, by postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji będącej podstawą prowadzenia egzekucji zostało wydane w dniu 1 marca 2016 r., co oznacza, że w chwili orzekania przez organ egzekucyjny Skarżącej nie została udzielona jeszcze ochrona tymczasowa, a wymagalny obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji administracyjnej podlegał wykonaniu. Nietrafny jest zatem zarzut naruszenia art. 33 pkt 2 u.p.e.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji