III SA/Wa 2167/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie M.K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia 1) ustanowić na rzecz skarżącego adwokata, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Skarżący – M.K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z niepracującą żoną i dwiema córkami. Do majątku zaliczył obciążone hipoteką mieszkanie (współwłasność). Skarżący przedstawił zestawienie wydatków, wśród których wymienił kredyt i pożyczkę (1.005 zł), opłaty za: mieszkanie (637 zł), prąd (100 zł), gaz (15 zł), telewizję i internet (85 zł), przedszkole (1.215 zł), zajęcia dodatkowe w przedszkolu (180 zł) oraz zajęcia dodatkowe starszej córki tj. łyżwy (120 zł), angielski (260 zł)i gimnastyka (200 zł). Łącznie wydatki te Skarżący określił na kwotę 3.800-3.900 zł. Podkreślił, że jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny jest wynagrodzenie Skarżącego wynoszące 4.943,67 zł. Dodał, iż postępowania sądowe w innych sprawach były dotychczas finansowane przez ojca Skarżącego. Do wniosku Skarżący załączył, zaświadczenie o dochodach, wyciągi z rachunku bankowego oraz zeznanie podatkowe. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Jedynymi kosztami, do których uiszczenia Skarżący jest zobowiązany na tym etapie postępowania jest opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem w kwocie 100 zł oraz potencjalny wpis od skargi kasacyjnej (którą – co wynika z pism – Skarżący zamierza wnieść) w wysokości 100 zł. Z nadesłanych materiałów wynika natomiast, że Skarżący otrzymuje wynagrodzenie wynoszące nieco ponad 4.943 zł netto. Na dochód czteroosobowej rodziny składa się również świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł (zob. wyciągi z rachunku bankowego). Oznacza to, że łączny jej dochód wynosi 5.443 zł, zaś łączne zobowiązania i stałe wydatki typu opłaty za mieszkanie, czesne w przedszkolu czy zajęcia dodatkowe Skarżący wyliczył na kwotę 3.800-3.900 zł. Z powyższego wynika zatem, że do dyspozycji Skarżącego pozostaje ok. 1.500 zł. Zestawiając powyższe dane z wysokością wspomnianej opłaty i wpisu referendarz sądowy uznał, że Skarżący jest w stanie wygospodarować kwotę 200 zł celem ich opłacenia. W efekcie uznać należało, że Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Na takie rozstrzygnięcie miało również wpływ to, że Skarżący uzyskał już znaczącą pomoc od państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, które zobowiązany był uiścić choćby w sprawach III SA/Wa 1492/16, III SA/Wa 2110/15, III SA/Wa 3563/15. Jednocześnie referendarz sądowy doszedł do przekonania, że pozostająca do dyspozycji Skarżącego kwota ok. 1.500 zł jest niewystarczająca, by sfinansować z niej również wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Tym bardziej, że od jego ustanowienia uzależniona jest realizacja prawa do kontroli w drodze skargi kasacyjnej, przez Sąd II instancji wydanego w niniejszej sprawie wyroku z 12 maja 2017 r. oddalającego skargę Skarżącego. Z tych względów referendarz sądowy uznał, że wykazał on, iż opłacenie kosztów związanych z zapewnieniem profesjonalnej pomocy prawnej wykracza poza jego możliwości płatnicze. Zasadne jest zatem ustanowienie na jego rzecz adwokata. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy ustanowił na rzecz Skarżącego adwokata i jednocześnie odmówił przyznania mu prawa pomocy w pozostałym zakresie.